II FSK 3123/12

II FSK 3123/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Maciej Jaśniewicz
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Lu 351/12 - Wyrok WSA w Lublinie z 2012-06-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 33 pkt 2, art. 111 § 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 239a, art. 239b § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 1a pkt 2, art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, art. 60 §
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 351/12 w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 28 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r. (sygn. akt I SA/Lu 351/12), mocą którego oddalono skargę T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 28 lutego 2012 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z 25 stycznia 2012 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 3 listopada 2011 r., utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że decyzją z 17 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 3.886 zł. Postanowieniem z 19 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Dnia 3 listopada 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej na podstawie decyzji z 17 października 2011 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którym objęto podatek akcyzowy wraz z odsetkami za zwłokę.
Zawiadomieniem z dnia 30 listopada 2011 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] SA. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zajęcia rachunku bankowego doręczono skarżącemu 20 grudnia 2011 r.
Decyzją z 27 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 17 października 2011 r.
Dnia 27 grudnia 2011 r. pełnomocnik strony wystąpił z zarzutami na postępowanie administracyjne, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów powołał art. 33 pkt 1, 2 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), tj. przedawnienie obowiązku, brak wymagalności, błędne określenie podstawy prawnej obowiązku i brak wskazania prawidłowego adresu zobowiązanego.
Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 19 października 2011 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 17 października 2011 r., zaś postanowieniem z 19 stycznia 2012 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Następnie, postanowieniem z 25 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Na postanowienie w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów pełnomocnik strony złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 lub art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 34 § 4 i art. 60 § 1 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie. Podtrzymał zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku z uwagi na to, że decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 17 października 2011 r. stanowiącej podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego, nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, jako że wydane w tym przedmiocie postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego (powołano art. 33 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. z art. 145 § 2, art. 148 § 1, art. 165 § 5 pkt 3, art. 238b § 3 i art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.; dalej: o.p.]).
Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Zdaniem organu w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności decyzji wymiarowej, ani też "wymagalności" zobowiązania podatkowego w niej określonego. Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m.in. z kwestią nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natychmiastowa wykonalność decyzji nieostatecznej polega na tym, że decyzja ta podlega wykonaniu i stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jednak badanie prawidłowości doręczenia postanowienia nadającego decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o braku wymagalności obowiązku stanowiłoby w istocie kontrolę obowiązków objętych tytułem wykonawczym, do czego nie upoważnia art. 29 § 1 u.p.e.a. Kwestia prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynika, iż argumenty odnoszące się do prawidłowości doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności podnoszone były przez stronę w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 19 października 2011 r. nadającym rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 17 października 2011 r. i organ odwoławczy postanowieniem z 16 stycznia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje przede wszystkim ustalenie czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej oraz czy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., a badanie dopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego czy nie naruszono zasady stosowania tylko środków przewidzianych w ustawie. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutu zgłoszonego po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarzut podniesiony bowiem dopiero na tym etapie jest spóźniony.
W zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku z tytułu podatku akcyzowego z końcem 2011 r., organ odwoławczy wskazał, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany 7 grudnia 2011 r. przez zastosowanie przez Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 3 listopada 2011 r., środka egzekucyjnego polegającego na zajęciu (zawiadomieniem z dnia 30 listopada 2011 r.) wierzytelności z rachunku bankowego w [...] SA.
W odniesieniu do zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. przez nieprawidłowe "określenie podstawy prawnej wszczęcia egzekucji" oraz błędne wskazanie w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego, organ odwoławczy stwierdził że wskazał adres zobowiązanego, jaki był mu znany w chwili wystawienia tego tytułu (art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).
W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 i 7 w związku z art. 60 § 1 u.p.e.a. organ podkreślił odrębność przewidzianych w nich środków prawnych i wskazał, że nawet w przypadku ewentualnego orzekania o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w postanowieniu w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie znajduje zastosowania powołany w zażaleniu art. 59 u.p.e.a.
Organ odwoławczy, przytoczywszy treść art. 35 § 1 i art. 17 § 1 u.p.e.a. wskazał, że zgłoszenie zarzutów nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, a wstrzymanie tego postępowania w związku ze złożonymi zarzutami jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r.;
2) art. 29 § 1 oraz art. 33 pkt 2 u.p.e.a. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do niezasadnej odmowy zastosowania art. 33 pkt 2 u.p.e.a.;
3) art. 59 § 1 pkt 2 i 7 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 33 pkt 2, 6 i 10 tej ustawy przez odmowę zastosowania w sprawie;
4) art. 7, art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Zdaniem strony organ błędnie stwierdził, że zarzut związany z art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. dopuszczalności postępowania administracyjnego w związku z brakiem skutecznego doręczenia stronie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, był spóźniony, ponieważ mija się to z prawdą;
5) art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie tego przepisu, bowiem jego prawidłowa wykładnia wskazuje, że każde naruszenie wymogów przewidzianych w art. 27 u.p.e.a., w tym w zakresie prawdziwości treści tytułu (art. 27 § 1 pkt 1-11 u.p.e.a.), uzasadnia taki zarzut.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie jest zasadna.
Sąd wskazał, że analiza art. 29 § 1 w zw. z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na brak wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, dotyczyć może sytuacji, kiedy brak wymagalności obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W ocenie Sądu organ trafnie zwrócił uwagę na umiejscowienie czynności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w przepisach O.p. pomiędzy rozpoznaniem sprawy przez organ I instancji a rozpoznaniem jej przed organem odwoławczym. Kwestie związane z prawidłowością doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej były przedmiotem rozważań organów podatkowych w odrębnych rozstrzygnięciach.
W odniesieniu do alternatywnie podnoszonego zarzutu naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutu zgłoszonego przez podmiot zobowiązany dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego. Ma to swoje uzasadnienie w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., stanowiącym o 7-dniowym terminie przysługującym na zgłoszenie do organu egzekucyjnego zarzutów.
W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut dotyczący przedawnienia egzekwowanego obowiązku. W stosunku do skarżącego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 3 listopada 2011 r. i zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia, zawiadomieniem z 30 listopada 2011 r., wierzytelności z rachunku bankowego w [...] SA, co spowodowało przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 o.p.
Sąd nie podzielił stanowiska strony o naruszeniu w sprawie art. 27 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe określenie podstawy wszczęcia egzekucji oraz błędne wskazanie w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego. Sąd zaakceptował argumentację organu co odrębności postępowań: w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej (art. 33-35 u.p.e.a.) oraz w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59-61 u.p.e.a.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) przez oddalenie skargi, mimo że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r. gdy ze względu na zasadność zgłoszonych przez stronę w piśmie z 27 grudnia 2012 r. zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej należało postawienie organu egzekucyjnego w całości uchylić i umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 34 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 17 § 1, art. 18 i art. 33 pkt 2 u.p.e.a.
Skarżący wskazał, że w prawomocnym wyroku z dnia 4 lipca 2012 r. (sygn. akt I SA/Lu 283/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie potwierdził, że nieostatecznej decyzji wymiarowej nie został skutecznie nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący zarzucił także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi, gdy organy obu instancji naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. nie zawieszając postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie o zasadności zarzutów podniesionych przez stronę na podstawie art. 33 pkt 2 u.p.e.a., a więc także rozstrzygnięcie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów, zależało od prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tj. rozstrzygnięcia przed WSA w Lublinie sprawy wywołanej skargą na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z 16 stycznia 2012 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowej w podatku akcyzowym, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w omawianym postępowaniu egzekucyjnym (I SA/Lu 283/12).
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie błędnej wykładni art. 29 § 1 w zw. z art. 33 pkt 2 u.p.e.a., że brak wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę zarzutu określonego w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., jeśli jest on następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu.
Zdaniem skarżącego Sąd naruszył też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi, gdy zaskarżone postanowienie naruszało art. 2 i art. 184 Konstytucji, a także art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania w sprawie przez Sąd I instancji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. I SA/Lu 283/12. Uchybienie Sądu temu przepisowi miało wpływ na wynik sprawy, gdyż zawieszenie spowodowałoby późniejsze uwzględnienie skargi.
Skarżący zarzucił też naruszenie art. 1 i art. 3 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej: P.u.s.a.), poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, Sąd I instancji nie przeprowadził prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia na skutek niezawieszenia postępowania do czasu rozpoznania sprawy o sygn. I SA/Lu 283/12, co uniemożliwiło kontrolę rozstrzygnięcia pod kątem art. 33 pkt 2 u.p.e.a.
Dodatkowo skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 111 § 2 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i brak wspólnego rozpoznania ale odrębnego rozstrzygnięcia tej sprawy ze sprawą I SA/Lu 351/12, co umożliwiłoby prawidłową kontrolę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie skargi.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego, przy czym wszystkie związane są z kwestią wpływu na przedmiot sporu wad, które miały miejsce w postępowaniu dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji w sprawie wymiaru podatku akcyzowego. Autor skargi kasacyjnej uważa, że organ egzekucyjny powinien uznać, że mieliśmy w rozpatrywanej sprawie do czynienia z brakiem wymagalności obowiązku dochodzonego w drodze egzekucji, gdyż ‒ jego zdaniem ‒ nie został nadany skutecznie rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej dowodzi, że autor skargi kasacyjnej uważa, że zasadny jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparty o art. 33 pkt 2 P.p.s.a. Ponadto uważa, że należało zawiesić postępowanie egzekucyjne do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a gdy sprawa trafiła do postępowania sądowego, zawiesić to postępowanie. Stwierdza ponadto, że obie te sprawy (rozpoznawana oraz w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji) powinny zostać rozpoznane łącznie w trybie art. 111 § 2 P.p.s.a. Innymi słowy autor skargi kasacyjnej rozważając relacje pomiędzy postanowieniem w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej a postanowieniem wydanym w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji administracyjnej dochodzi do wniosku, że brak jest podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy nie zakończyło się (i to przed sądem administracyjnym) postępowanie w sprawie nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić.
Ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), w ramach dodanego rozdziału 16 "Wykonanie decyzji", od 1 stycznia 2009 r. wprowadzono nowe zasady wykonywania rozstrzygnięć podatkowych. W art. 239a o.p. postanowiono, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Oznacza to, że obecnie nieostateczne decyzje określające i ustalające wysokość zobowiązania podatkowego, co do zasady, nie podlegają wykonaniu, z zastrzeżeniem jednak przypadku, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przesłanki nadania tego rygoru określone zostały w art. 239b § 1 o.p. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie, przy czym wniesienie zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie wstrzymuje wykonania decyzji podatkowej (art. 239b § 4 o.p.).
Nie ulega wątpliwości, że w następstwie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej zachodzi możliwość egzekucji należności z niej wynikającej, poprzez zastosowanie określonego środka egzekucyjnego.
W orzecznictwie sporny pozostawał jedynie skutek uchylenia (przez organ rozpatrujący zażalenie lub też sąd administracyjny rozpatrujący skargę) postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, w kontekście skutków czynności podjętych w postępowaniu egzekucyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny problematyką tą zajmował się w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., I FPS 8/13 (dostępna w systemie CBOIS na stronie www.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie może budzić wątpliwości, że wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia nadającego decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności powoduje, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu. Tym samym, skoro obowiązek pieniężny wynikający z tej decyzji podatkowej nie jest wymagalny, stanowi to przesłankę umorzenia – na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – wszczętego w oparciu o ten rygor postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie natomiast z art. 60 § 1 u.p.e.a. (zd. pierwsze) "umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej". Uwzględnić przy tym należy, że stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Tym samym przepisy te zapewniają zobowiązanemu ochronę w sytuacji, gdy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej okaże się wadliwe i zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie można jednak uznać, że samo uruchomienie trybu weryfikacji tego postanowienia skutkuje brakiem możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na brak wymagalności obowiązku. Z art. 239b § 4 zdanie drugie o.p. wprost wynika bowiem, że wniesienie zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę na to, że kwestie związane z prawidłowością doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej były przedmiotem rozważań organów podatkowych w odrębnych rozstrzygnięciach. Ostatecznym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z 4 lipca 2012 r., I SA/Lu 283/12, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Niewątpliwe powyższe rozstrzygnięcie ma wpływ na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o uchylone przez sąd postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego postanowienie to pozostawało jednak w obrocie prawnym i nie było podstaw do uznania, że dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek nie był wymagalny.
Mając powyższe na uwadze, odnosząc się zbiorczo do zarzutów skargi kasacyjnej, uznać należało, że są one niezasadne. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.