II FSK 304/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki U. sp. z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. oraz zabezpieczenia należności na majątku podatnika. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 1 i § 2 pkt 2, wskazując na brak przesłanek do zabezpieczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że postępowanie zabezpieczające ma charakter tymczasowy i akcesoryjny, a organ podatkowy musi jedynie uprawdopodobnić istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, a nie udowodnić go w takim samym stopniu jak w postępowaniu wymiarowym. Sąd uznał, że obawa ta została uprawdopodobniona, zwłaszcza w kontekście trwałego nieuiszczania zobowiązań, wyzbywania się majątku przez spółkę oraz odmowy złożenia oświadczenia o składnikach majątkowych. Uchylenie decyzji wymiarowej nie wpływa na prawidłowość decyzji o zabezpieczeniu. NSA zasądził od spółki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w toku postępowania podatkowego, różnice między postępowaniem zabezpieczającym a wymiarowym, oraz znaczenie uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej sytuacji majątkowej, ale ogólne zasady dotyczące postępowania zabezpieczającego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy musi udowodnić istnienie zobowiązania podatkowego w takim samym zakresie jak w postępowaniu wymiarowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy musi jedynie uprawdopodobnić istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, a nie udowodnić go w pełnym zakresie.
Uzasadnienie
Postępowanie zabezpieczające ma charakter tymczasowy i akcesoryjny, a jego celem jest ochrona należności publicznoprawnych. Organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, wystarczy uprawdopodobnienie istnienia zaległości w przybliżonej wysokości.
Czy uchylenie decyzji wymiarowej przez sąd pierwszej instancji wpływa na prawidłowość decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego wydanej przed tą decyzją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji wymiarowej nie ma wpływu na ocenę prawidłowości decyzji o zabezpieczeniu, ponieważ postępowanie zabezpieczające nie zastępuje postępowania wymiarowego.
Uzasadnienie
Decyzja zabezpieczająca ma charakter tymczasowy i akcesoryjny, a jej byt prawny kończy się z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej. Uchylenie decyzji wymiarowej świadczy jedynie o tym, że spółka skutecznie broni swoich praw w postępowaniu wymiarowym.
Czy odmowa złożenia przez podatnika oświadczenia o składnikach majątkowych (ORD-HZ) stanowi przesłankę do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego?
Odpowiedź sądu
Odmowa złożenia oświadczenia nie jest samodzielną przesłanką, ale w połączeniu z innymi okolicznościami może potwierdzać zasadność zabezpieczenia, zwłaszcza gdy podatnik godzi się na ustalenie jego sytuacji majątkowej przez organ na podstawie posiadanych informacji.
Uzasadnienie
Podatnik ma prawo odmówić złożenia oświadczenia ORD-HZ, ale wówczas organ może ustalić jego sytuację majątkową w oparciu o posiadane dane. W połączeniu z innymi czynnikami, takimi jak wyzbywanie się majątku, może to wzmacniać argumentację o obawie niewykonania zobowiązania.
Przepisy (19)
Główne
Op art. 33 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Op art. 33 § 2
Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Op art. 33 § 2
Ordynacja podatkowa
W przypadku zabezpieczenia w toku postępowania podatkowego, zabezpieczeniu podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Pomocnicze
Op art. 33 § 3
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego.
Op art. 33 § 4
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Op art. 39 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 39 § 2
Ordynacja podatkowa
Podatnik może odmówić złożenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (na druku ORD-HZ).
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
ppsa art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany granicami skargi kasacyjnej.
ppsa art. 193 § 1-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
ppsa art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zabezpieczające nie wymaga takiego samego stopnia udowodnienia faktów jak postępowanie wymiarowe. • Obawa niewykonania zobowiązania podatkowego została uprawdopodobniona w sposób jasny i czytelny. • Trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. • Wyzbywanie się majątku przez spółkę. • Uchylenie decyzji wymiarowej nie wpływa na prawidłowość decyzji o zabezpieczeniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organy podatkowe art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 2 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że zaistniały przesłanki zabezpieczenia na majątku podatnika. • Naruszenie przez organy podatkowe art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 2, art. 39 § 1 i 2 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 § 1-3 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że zaistniały przesłanki zabezpieczenia oraz błędne wskazanie okoliczności świadczących o uzasadnionej obawie niewykonania zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie zabezpieczające ma charakter wpadkowy, to nie może zastępować ustaleń decyzji wymiarowej. • Organ podatkowy musi jedynie uprawdopodobnić, że zaległość w przybliżonej wysokości istnieje. • Decyzja zabezpieczająca nie zastępuje decyzji wymiarowej i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. • Trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w toku postępowania podatkowego, różnice między postępowaniem zabezpieczającym a wymiarowym, oraz znaczenie uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej sytuacji majątkowej, ale ogólne zasady dotyczące postępowania zabezpieczającego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – zabezpieczenia należności, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia granice postępowania zabezpieczającego w stosunku do postępowania wymiarowego.
“Czy obawa niewykonania zobowiązania wystarczy do zabezpieczenia majątku? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 80 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.