II FSK 3032/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki T. sp. z o.o. od decyzji odmawiającej umorzenia odsetek i rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, uznając brak podstaw prawnych do zastosowania ulgi.
Spółka T. sp. z o.o. wniosła o umorzenie odsetek i rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, powołując się na trudną sytuację finansową i sezonowy charakter działalności. Organy administracji odmówiły, uznając brak przesłanek z ustawy o rehabilitacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, stwierdzając, że spółka nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi, a zarzuty skargi kasacyjnej były nieuzasadnione.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki T. sp. z o.o. o umorzenie odsetek oraz rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Spółka argumentowała, że prowadzi sezonową działalność gospodarczą, a jednorazowa spłata zaległości mogłaby zachwiać jej płynnością finansową. Organy administracji, w tym Prezes Zarządu PFRON i Minister Pracy i Polityki Społecznej, odmówiły przyznania ulgi, wskazując, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, które pozwalałyby na umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości. Podkreślono, że katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie obejmuje ogólnej trudności finansowej czy nieterminowości kontrahentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów administracji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, również oddalił ją. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 122 Ordynacji podatkowej), nie są zasadne. Podkreślono, że ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane w drodze zarzutu naruszenia prawa materialnego, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie sformułowane i nieuzasadnione. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały oceny sytuacji spółki zgodnie z obowiązującymi przepisami, a Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszeń prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, katalog przesłanek określonych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji ma charakter zamknięty i nie pozwala na umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości z innych przyczyn niż tam wskazane.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji ściśle określa warunki umorzenia zaległości, a art. 49 ust. 5c pozwala na rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności w oparciu o przesłanki takie jak ważny interes pracodawcy lub interes publiczny, jednakże organy administracji muszą działać w granicach tych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o.r. art. 49 § ust. 5a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r. art. 49 § ust. 5b
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r. art. 49 § ust. 5c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r. art. 49 § ust. 5c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pozwala na zastosowanie przesłanek takich jak interes pracodawcy lub interes publiczny przy rozłożeniu zapłaty na raty.
u.o.r. art. 49 § ust. 5c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Decyzja o rozłożeniu na raty ma charakter uznaniowy, ale nie może być dowolna.
u.o.r. art. 49 § ust. 5c pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 67a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Nie ma zastosowania do umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez stronę skarżącą istnienia przesłanek prawnych do umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości wobec PFRON. Wadliwe sformułowanie i uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego. Naruszenie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i dowolne ustalenie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty. Błędne ustalenie stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
katalog sytuacji określonych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji ma charakter zamknięty kosztów prowadzenia działalności gospodarczej nie można przenosić na PFRON ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane w drodze zarzutu naruszenia prawa materialnego
Skład orzekający
Barbara Rennert
sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości wobec PFRON, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o rehabilitacji i nie ma bezpośredniego zastosowania do innych zobowiązań publicznoprawnych, choć stanowi przykład wykładni przepisów dotyczących ulg.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia możliwości uzyskania ulg w spłacie zobowiązań wobec PFRON, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje również, jak istotne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.
“Czy trudna sytuacja finansowa firmy zawsze pozwala na umorzenie zaległości wobec PFRON? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 3032/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-01-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-09-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Rennert /sprawozdawca/ Jerzy Płusa Krzysztof Winiarski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Ulgi podatkowe Sygn. powiązane III SA/Wa 3414/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-06-25 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2008 nr 14 poz 92 art. 49 ust. 5c pkt 2 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Barbara Rennert (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3414/12 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 25 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3414/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. spółki z o.o. z siedzibą w S. (poprzednia nazwa T. spółka z o.o. z siedzibą w J.) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy 2009, 2010, 2011 r. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca wnioskiem z 19 kwietnia 2012 r. wystąpiła o rozłożenie na raty zaległych wpłat na PFRON oraz umorzenie odsetek, uzasadniając że prowadzi sezonową działalność gospodarczą. Obecnie jest na etapie zbierania zamówień i jednorazowa konieczność uregulowania zaległości może spowodować zachwianie jej płynności finansowej i niekorzystnie odbić się na realizacji zawartych przez nią kontraktów. Na wezwanie organu o nadesłanie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a, ust. 5b, ust. 5c pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji"), skarżąca ponownie zwróciła się z prośbą o rozłożenie zaległości na raty oraz częściowe umorzenie odsetek. Podkreśliła, że ze względu na trudną sytuację na rynku, nieterminowe regulowanie zaległości przez kontrahentów oraz sezonowy charakter prowadzonej działalności gospodarczej (wynajmowanie hal namiotowych), nie jest w stanie dokonać jednorazowej zapłaty zaległości. Jednakże pomimo trudności, stara się przeciwdziałać skutkom kryzysu przez restrukturyzację i zwiększanie swojej wydajności. W jej ocenie za rozłożeniem na raty zaległości przemawia także, ważny interes publiczny, gdyż firma działa na rynku, regularnie płaci podatki i inne daniny publicznoprawne, dając zatrudnienie 34 osobom, współdziała z organami władzy lokalnej i wspiera różnego rodzaju przedsięwzięcia sportowe czy kulturalne. Do wniosku dołączyła kserokopie bilansu wraz z rachunkami zysków i strat za 2011 r. Prezes Zarządu PFRON decyzją z 19 czerwca 2012 r. odmówił skarżącej umorzenia odsetek w kwocie 18.539 zł za poszczególne miesiące okresu od marca 2009 r. do lutego 2011 r. z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON, a także odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu tych wpłat w kwocie 71.362 zł wraz z odsetkami w kwocie 18.539 zł za ww. okres, stwierdzając że nie zachodzi żadna z przesłanek zawartych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, pozwalających na zakwalifikowanie sytuacji skarżącej jako całkowitej nieściągalności. Nadto organ ocenił, że nie można uznać za nadzwyczajną sytuację faktu zachwiania płynności finansowej spółki czy też nieterminowego regulowania zaległości przez kontrahentów. Zaznaczył, że skarżąca powinna mieć świadomość, co do sposobu i kosztów prowadzenia swojej działalności, a kalkulując koszty tej działalności powinna uwzględnić zarówno wydatki związane z wpłatami na PFRON, jak i jej potrzebami inwestycyjnymi. Podkreślił też osiągnięty przez skarżącą zysk netto na koniec 2010 i 2011 r. Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując że brak jest regulacji prawnej dającej możliwość umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny, gdyż nie ma zastosowania art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: "Ordynacja podatkowa"). Podkreślił, że katalog sytuacji określonych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji ma charakter zamknięty, w związku z czym Prezes Zarządu PFRON jest uprawniony do zastosowania ulgi w postaci umorzenia tylko w przypadkach w nim wskazanych, natomiast skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji. Zaznaczył, że z materiału dowodowego nie wynika aby skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej spłatę zobowiązań wobec PFRON. Wskazane przez nią okoliczności nie stanowią żadnych nadzwyczajnych zdarzeń, a kosztów prowadzenia działalności gospodarczej nie można przenosić na PFRON, który środki pochodzące z wpłat przeznacza na realizację niezwykle istotnego interesu społecznego jakim jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy uznał, że Prezes Zarządu prawidłowo zastosował przepisy prawa w oparciu o ustalony stan faktyczny. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie spółka zarzuciła naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i dowolne ustalenie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do jej zarzutów powołał się na wynikającą z art. 84 Konstytucji RP zasadę powszechności opodatkowania, z której wynika, że każdy zobowiązany jest do ponoszenia świadczeń publicznych w zakresie określonym przez prawo, a takim świadczeniem jest także wpłata (składka) na PFRON. Podkreślił, że zgodnie z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji, zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a kiedy ona zachodzi określa art. 49 ust. 5b powołanej ustawy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, ż nakaz istniejący w art.49 ust. 5a nie pozwala przy umarzaniu zaległości na stosowanie jakichkolwiek innych ocen aniżeli są wskazane w cytowanym przepisie. Dopiero przepis art. 49 ust. 5c, dotyczący odroczenia terminu płatności lub rozłożenia zapłaty na raty, pozwala Prezesowi Zarządu PFRON zastosować przesłanki takie jak interes pracodawcy lub interes publiczny. Wskazuje to, że decyzja o umorzeniu zaległości uzależniona jest od zaistnienia kazuistycznie wyliczonych przypadków, a decyzja o odroczeniu terminu płatności bądź rozłożeniu zaległości na raty ma charakter uznaniowy, co nie oznacza, że może być w swych ocenach dowolna. WSA podkreślił, że żaden z warunków wymienionych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji w tej sprawie nie wystąpił, a zatem ww. organy nie miały podstawy prawnej do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych. W kwestii rozłożenia zobowiązania na raty, zdaniem Sądu, zarówno Prezes Zarządu PFRON jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej, ustalili na podstawie zebranych dowodów prawidłowo stan faktyczny sprawy i dokonali oceny zgodnie z obowiązującą w tym przypadku zasadą uznania administracyjnego. Przeprowadzone postępowanie spełniło zatem ogólne wymogi postępowania i nie naruszało art. 122 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że skarżąca mimo wezwania nie dołączyła do wniosku o przyznanie ww. preferencji podatkowych aktualnego bilansu obrazującego stan jej sytuacji finansowej, zatem organy administracji dokonując analizy tego stanu, jego ocenę oparły o przedłożone przez spółkę dokumenty finansowe. Podsumował, że decyzje obu organów nie naruszyły ww. przepisów postępowania, a także przepisów prawa materialnego, zatem zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Na zakończenie, oddalając skargę, Sąd pierwszej instancji zauważył, że kognicja sądów administracyjnych, nie pozwala mu na wydawanie orzeczeń ustalających prawa i obowiązki stron postępowania, jak również nie zezwala na stosownie wobec działalności gospodarczej skarżącej innych kryteriów ocennych, niż wskazane w art. 49 ust. 5a i 5c ustawy o rehabilitacji. W skardze kasacyjnej spółka, zaskarżając opisany wyżej wyrok (omyłkowo zapewne nazywając go decyzją) w całości, zarzuciła mu: a) naruszenie prawa materialnego [art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."] przez błędną wykładnię art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji przez przekroczenie granic uznania administracyjnego przez organy obu instancji i dowolne ustalenie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty, tj. ważny interes pracodawcy, co nie znajduje potwierdzenia w zaistniałym stanie faktycznym, a Sąd niniejszy błąd uznał; b) naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), polegające na tolerowaniu naruszenia przepisów przez organy obu instancji, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a przez błędne ustalenie stanu faktycznego przez Sąd i uznanie, że nie zachodzą przesłanki rozłożenia zaległości skarżącej względem PFRON na raty. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W ocenie skarżącej w sprawie zachodzi przede wszystkim przesłanka ważnego interesu pracodawcy. Spółka stwierdziła, że przesłanki umorzenia czy rozłożenia na raty zaległości względem PFRON są niemalże identyczne jak przesłanki umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej, zatem orzecznictwo administracyjne w zakresie tych przesłanek powinno mieć odpowiednie zastosowanie do analogicznych przesłanek rozłożenia na raty bądź umorzenia zaległości wobec PFRON, w szczególności w zakresie "ważnego interesu podatnika". Zaznaczyła (powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 czerwca 2012 r. I SA/Bd 276/12), że przesłanka ta wymaga ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Wskazała, że jej sytuacja majątkowa już w chwili składania wniosku była trudna (działalność prowadzona głównie sezonowo, spadek ilości zleceń, z roku na rok niższe zyski), a w chwili obecnej jest jeszcze trudniejsza. Od września 2012 r. nastąpiła reorganizacja firmy, która aktualnie zatrudnia jedynie 10 pracowników (wcześniej 34), a przychody ze sprzedaży są trzykrotnie niższe niż w 2012 r. Podkreśliła, że w żaden sposób nie uchyla się od płatności zaległości, a jedynie z uwagi na jej ważny interes wnosi o rozłożenie w czasie tego obowiązku. W ocenie skarżącej istnieją przesłanki do uwzględnienia jej wniosku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej – treścią wskazanych w niej podstaw kasacyjnych, jak i zawartych wniosków. Jedynie nieważność postępowania bierze pod rozwagę z urzędu. Należy przy tym podkreślić, że zarówno zarzuty, jak i wnioski skargi kasacyjnej powinny dotyczyć w pierwszej kolejność zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji, a nie postępowania administracyjnego i jego rozstrzygnięć. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Uregulowane w przytoczonym wyżej art. 183 § 1 P.p.s.a. związanie podstawami skargi kasacyjnej powoduje, że przytoczenie tych podstaw musi być precyzyjne. To oznacza, że strona skarżąca jest obowiązana do wskazania konkretnych przepisów prawa, którym sąd uchybił, jak i należytym, jasnym uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, w którym należy wykazać na czym polegało niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego lub błędna ich interpretacja, bądź wykazać istotny wpływ naruszenia przepisów procesowych na zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji. Należy także zwrócić uwagę, że w sytuacji, gdy skarga kasacyjna zawiera oba zarzuty wymienione w art. 174 P.p.s.a. - jak w niniejszej sprawie – w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenie przepisów postępowania, ponieważ dopiero przesądzenie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony pozwala na rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego. Formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) skarżąca wskazała, że polega on na tolerowaniu naruszenia przepisów przez organy obu instancji, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 i art. 153 P.p.s.a. Zarzucając WSA, że tolerował naruszenie przez organy art. 122 Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, że naruszenie to polegało na nieprzeprowadzeniu w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Art. 122 Ordynacji podatkowej reguluje jedną z najważniejszych zasad postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej. Zgodnie z jego brzmieniem w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Jednakże zarzucając Sądowi pierwszej instancji tolerowanie naruszenia przez organ art. 122 Ordynacji podatkowej, skarżąca w żaden sposób zarzutu tego nie uzasadniła. Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu skarżąca nie wyjaśniła w jakich działaniach organu (lub ich braku) upatruje naruszenia ww. przepisu, uniemożliwiając tym samym kontrolę zaskarżonego wyroku Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pod kątem omawianego zarzutu. Natomiast sformułowanie drugiego z ww. zarzutów prowadzi do wniosku, że skarżąca zarzuca Sądowi tolerowanie naruszenia przez organy obu instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 i art. 153 P.p.s.a., których to przepisów organy administracyjne przecież nie stosują. Wprawdzie zarzut ten został skonstruowany niefortunnie, a NSA nie powinien "domyślać się" intencji skarżącej, jednakże można przyjąć, iż naruszenie ww. przepisów skarżąca przypisuje Sądowi pierwszej instancji a nie organom, których decyzje Sąd ten poddał kontroli. Zarzut ten jest jednak całkowicie chybiony, gdyż - jak wyjaśnia go skarżąca - miał on polegać na błędnym ustaleniu stanu faktycznego przez Sąd i uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki rozłożenia zaległości na raty. Art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku – zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wykazała, że zawiera ono wszystkie te elementy, umożliwiając tym samym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną tego wyroku. Art. 134 § 1 P.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez WSA zaskarżonego wyroku - stanowi, że sąd rozstrzygną w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, ale zawsze jest związany granicami sprawy. Art. 153 P.p.s.a. - także w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez WSA zaskarżonego wyroku - stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd i uznanie, że nie zachodzą przesłanki rozłożenia zaległości na raty nie mieszczą się w dyspozycji art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 i art. 153 P.p.s.a. Należy podkreślić, że wojewódzki sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy i nie uznaje czy w sprawie zachodzą przesłanki rozłożenia zaległości na raty. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego (a taką decyzją jest decyzja dotycząca rozłożenia na raty należności z tytułu wpłat na PFRON) sprowadza się do zbadania przez sąd w pierwszej kolejności, czy stan faktyczny został ustalony przez organy podatkowe w sposób zgodny z prawem, tzn. czy organ wszechstronnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i na podstawie ustalonego stanu faktycznego prawidłowo stwierdził, czy wystąpiły określone w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji przesłanki ważnego interesu pracodawcy lub interesu publicznego. Dopiero stwierdzenie przez organ wystąpienia jednej lub łącznie obu ww. przesłanek, pozwoli organowi na zastosowanie tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ten może, ale nie musi rozłożyć zapłatę należności na raty. Dalsza kontrola sądu administracyjnego powinna polegać na zbadaniu czy organ ni przekroczył granic uznania administracyjnego. Uzasadniając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy obu instancji na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały analizy sytuacji zobowiązanego pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Jeżeli Sąd pierwszej instancji zaakceptował wadliwie (zdaniem skarżącej) ustalony stan faktyczny, wówczas należy wskazać właściwe przepisy i w jasny sposób uzasadnić na czym ta wadliwość ustalenia stanu faktycznego polegała, które takim działaniem zostały przez Sąd naruszone, czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił skutecznie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji przez jego błędną wykładnię przez przekroczenie przez organy granic uznania administracyjnego i dowolne ustalenie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty, podkreślić należy, że błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Przy takim zarzucie skarga kasacyjna powinna wyjaśniać na czym polegało owo mylne zrozumienie treści przepisu oraz jaka powinna być wykładnia właściwa. Tymczasem treść skargi kasacyjnej, mimo postawienia zarzutu błędnej wykładni art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji, wskazuje że podważa ona ustalony w sprawie przez organy obu instancji stan faktyczny (w szczególności brak ustalenia skutków ekonomicznych jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania), zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji podkreślić należy, że ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane w drodze zarzutu naruszenia prawa materialnego. W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarówno wadliwy sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych, jak i lakoniczność ich uzasadnienia, przy całkowitym braku uzasadnienia części tych zarzutów, nie pozwoliły na skontrolowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji, prowadząc do wniosku, że żaden z podniesionych przez spółkę zarzutów nie jest zasadny. Zatem na podstawie art. 184 P.p.s.a. Sąd skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawi art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI