II FSK 302/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.W. od wyroku WSA w Łodzi, który z kolei oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2012 rok od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Podatnik poniósł wydatki na zakup udziału w nieruchomości i samochodu w łącznej kwocie 26 200 zł. Organy podatkowe ustaliły, że jego ujawnione dochody i oszczędności z lat poprzednich wynosiły 7 407,86 zł, co skutkowało nadwyżką wydatków w wysokości 18 792 zł. Podatnik twierdził, że uzyskał dodatkowe dochody z pracy jako pomocnik budowlany na prywatnych budowach w latach 2006-2008, jednak nie potrafił wskazać żadnych danych osób, u których pracował, ani lokalizacji tych budów. Sądy uznały, że podatnik nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił uzyskania tych dochodów. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł wadliwości w ustaleniu kosztów utrzymania podatnika według danych GUS, uwzględniając specyfikę zamieszkiwania z rodzicami. NSA potwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, a podatnik nie sprostał obowiązkowi wykazania lub uprawdopodobnienia pochodzenia środków na pokrycie wydatków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'uprawdopodobnienia' dochodów w kontekście opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który nie potrafił udokumentować ani uprawdopodobnić dodatkowych dochodów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik, który poniósł wydatki nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, może uprawdopodobnić pochodzenie środków na te wydatki poprzez wskazanie na dochody z pracy na prywatnych budowach, których nie udokumentował?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może uprawdopodobnić pochodzenie środków, jednakże musi to uczynić za pomocą wiarygodnych środków dowodowych, a nie wyłącznie na podstawie własnych oświadczeń. W przypadku braku udowodnienia lub uprawdopodobnienia, wydatki te podlegają opodatkowaniu 75% stawką zryczałtowanego podatku dochodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik nie sprostał obowiązkowi uprawdopodobnienia dochodów z pracy na budowach, ponieważ nie potrafił wskazać żadnych danych osób ani lokalizacji budów. Jego oświadczenia były gołosłowne i niepoparte wiarygodnymi dowodami, co pozwoliło organom podatkowym na zastosowanie stawki 75% od nadwyżki wydatków nad ujawnionymi dochodami.
Czy koszty utrzymania podatnika, który mieszka z rodzicami i pracuje w gospodarstwie rolnym, mogą być ustalone według danych statystycznych GUS w postępowaniu dotyczącym nieujawnionych źródeł przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w braku obiektywnych możliwości ustalenia rzeczywistych kosztów utrzymania, można je ustalić według danych statystycznych GUS, uwzględniając specyfikę sytuacji podatnika, np. zamieszkiwanie z rodzicami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły koszty utrzymania podatnika według danych GUS, pomniejszając je o koszty, które podatnik ponosiłby mieszkając z rodzicami (żywność, mieszkanie, media). Analiza rachunku bankowego podatnika potwierdziła, że jego faktyczne wydatki były wyższe niż wskazywane przez niego kwoty.
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 20 § 1b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychody (dochody) nieopodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji podatnika przed poniesieniem wydatku, których pochodzenie zostało ustalone co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania, oraz które były wolne od podatku, nie podlegały opodatkowaniu lub zobowiązanie podatkowe nie powstało albo wygasło (np. z powodu przedawnienia).
u.p.d.o.f. art. 25e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25g § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 20 § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że podatnik nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił uzyskania dochodów z pracy na prywatnych budowach. • Koszty utrzymania podatnika mogły być ustalone według danych GUS, z uwzględnieniem jego sytuacji rodzinnej. • Podatnik nie sprostał obowiązkowi wykazania lub uprawdopodobnienia pochodzenia środków na pokrycie wydatków.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (np. nie przesłuchały osób bliskich). • Organy podatkowe dokonały dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. • Opodatkowano statystyczne koszty utrzymania, mimo że podatnik mieszkał z rodzicami i pracował w gospodarstwie rolnym. • Podatnik został pozbawiony możliwości uprawdopodobnienia dochodów z pracy na prywatnych budowach.
Godne uwagi sformułowania
Uprawdopodobnienie nie może opierać się wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, które powinny zostać uwiarygodnione za pomocą określonych środków dowodowych. • W orzecznictwie dotyczącym tzw. nieujawnionych źródeł dość powszechnie przyjmuje się, że do organu podatkowego należy wykazanie, iż poczynione w danym roku podatkowym wydatki i wartość zgromadzonego mienia nie mają pokrycia w uzyskanych i ujawnionych przez podatnika dochodach. Do podatnika natomiast należy, co do zasady, wykazanie, że wydatki miały pokrycie w mieniu zgromadzonym wcześniej lub też, jego dochody w kontrolowanym roku były wyższe albo, że rzeczywiste wydatki lub wartość zgromadzonego mienia w tymże roku jest niższa. • Warunek "uprawdopodobnienia" nie może zostać zrealizowany przez gołosłowne, niepoparte żadną racjonalną argumentacją, wskazywanie jedynie na pewne możliwości.
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Marek Kraus
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uprawdopodobnienia' dochodów w kontekście opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który nie potrafił udokumentować ani uprawdopodobnić dodatkowych dochodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie lub przynajmniej uprawdopodobnienie pochodzenia środków finansowych, zwłaszcza w kontekście podatku od nieujawnionych źródeł. Pokazuje też, jak sądy oceniają dowody i twierdzenia podatników.
“Nieudokumentowane dochody z budowy? Sąd wyjaśnia, jak uprawdopodobnić pieniądze na podatki.”
Dane finansowe
WPS: 18 792 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.