Orzeczenie · 2014-04-30

II FSK 3018/12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2014-04-30
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITdochodyprzychodykoszty uzyskania przychodówszacowaniekontrola skarbowazaliczki na podatekodsetki za zwłokępostępowanie podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. oraz odsetek za zwłokę, w związku z niezaewidencjonowaniem przez podatniczkę całości przychodu ze sprzedaży towarów. Sąd pierwszej instancji uznał ustalenia organów podatkowych za prawidłowe, w tym sposób określenia przychodów i kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał część z nich za usprawiedliwione. W szczególności wskazał na błędy Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania (art. 23 § 4 i 5 O.p.) oraz kosztów uzyskania przychodów związanych z produkcją pieczywa. Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający powodów odstąpienia od metod szacowania wskazanych w ustawie, a także nie uzasadniły braku potrzeby szacowania kosztów produkcji pieczywa. Ponadto, Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zaliczek na podatek (art. 23a O.p.). W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania, kosztów uzyskania przychodów oraz zaliczek na podatek w postępowaniu podatkowym. Zasady prowadzenia kontroli skarbowej bez zawiadomienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT. Ocena dowodów i metod szacowania jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania i kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędów w ocenie zastosowania przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania i kosztów uzyskania przychodów, co skutkowało uchyleniem wyroku.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zastosowanie przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania (art. 23 § 4 i 5 O.p.) oraz kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający powodów odstąpienia od metod szacowania wskazanych w ustawie, a także nie uzasadniły braku potrzeby szacowania kosztów produkcji pieczywa. Sąd pierwszej instancji nie uchylił decyzji mimo tych uchybień.

Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zaliczek na podatek w przypadku szacowania podstawy opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zaliczek na podatek (art. 23a O.p.) w kontekście szacowania podstawy opodatkowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 23a O.p., który określa sposób ustalania wysokości zaliczek na podatek, gdy podstawa opodatkowania podlega oszacowaniu. Przepis ten wymaga proporcjonalnego określenia zaliczek w odniesieniu do wysokości zobowiązania za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

Czy materiały zebrane w ramach postępowania kontrolnego, wszczętego bez zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, mogą stanowić dowód w sprawie?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kontrola została wszczęta na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, a podatnik został poinformowany o przyczynie braku zawiadomienia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 282c § 1 pkt 1 lit. b) O.p. jest nieuzasadniony, ponieważ kontrola mogła być wszczęta bez zawiadomienia na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Podatnik został poinformowany o przyczynie braku zawiadomienia, a brak załączenia pisma z żądaniem do akt nie stanowi naruszenia przepisów.

Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta była uzasadniona?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd mógł odmówić przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta, jeśli uznał ją za zbędną lub nieprzyczyniającą się do wyjaśnienia sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sąd pierwszej instancji miał prawo odmówić przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta, uznając ją za dokument prywatny oceniający postępowanie podatkowe, a nie dowód przyczyniający się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Przepisy (28)

Główne

u.p.d.o.f. art. 9 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 23 § 1-5

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 129

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 178 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 282c § 3

Ordynacja podatkowa

u.k.s. art. 31

Ustawa o kontroli skarbowej

u.s.d.g. art. 79 § 1

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.s.d.g. art. 79 § 3

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.s.d.g. art. 79 § 7

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

O.p. art. 282c § 1 pkt 1 lit. b

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § 2 i 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23a

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 23 § 4 i § 5 O.p. poprzez błędne uznanie, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące szacowania podstawy opodatkowania i kosztów uzyskania przychodów. • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 23a O.p. poprzez błędną wykładnię przepisu dotyczącego zaliczek na podatek w przypadku szacowania podstawy opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku (wewnętrzna sprzeczność, niezgodność ze stanem faktycznym). • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta. • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w niewłaściwych granicach kognicji. • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 180, art.282c § 1 pkt 1 lit.b O.p., art.79 ust.1 u.s.d.g. i art.31 u.k.s. poprzez uznanie za dowód w sprawie materiałów zebranych w ramach postępowania kontrolnego, wszczętego bez zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania może być dokonane w odniesieniu do całej podstawy, jak i jej części. • Ustalenie w drodze szacunku choćby części podstawy opodatkowania oznacza, że cała podstawa została określona na podstawie oszacowania. • Przepis art. 282c § 3 O.p. nie nakazuje załączenia do akt czy zapoznania strony z treścią żądania organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, a jedynie powiadomienie o przyczynie braku zawiadomienia. • Opinia biegłego rewidenta, odnosząca się do oceny prawnej, wykonana na zlecenie strony, może być co najwyżej uznana za wyjaśnienia strony bądź uzupełnienie jej stanowiska w sprawie.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Bogdan Lubiński

członek

Grzegorz Krzymień

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania, kosztów uzyskania przychodów oraz zaliczek na podatek w postępowaniu podatkowym. Zasady prowadzenia kontroli skarbowej bez zawiadomienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT. Ocena dowodów i metod szacowania jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w postępowaniu podatkowym, takich jak szacowanie dochodów i kosztów, co jest częstym problemem dla podatników. Wyrok NSA wyjaśnia istotne niuanse proceduralne i materialne.

NSA: Jak prawidłowo szacować dochody i koszty w podatkach? Kluczowe zasady i pułapki.

Dane finansowe

WPS: 195 658 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst