Orzeczenie · 2023-05-25

II FSK 2937/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-05-25
NSApodatkoweWysokansa
podatek u źródłaumowy o unikaniu podwójnego opodatkowaniazyski przedsiębiorstwanależyta starannośćpłatniknierezydencicertyfikat rezydencjizapobieganie nadużyciombeneficial owner

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne dotyczące obowiązku płatnika podatku u źródła przy wypłatach na rzecz nierezydentów. Kluczową kwestią było ustalenie, jakie warunki formalne musi spełnić spółka, aby móc zaniechać poboru podatku u źródła od wynagrodzeń kwalifikowanych jako 'zyski przedsiębiorstwa' na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO). Spółka argumentowała, że wystarczy certyfikat rezydencji i nie musi szczegółowo weryfikować przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.), zwłaszcza przy wypłatach poniżej 2 mln zł rocznie. Organ podatkowy stał na stanowisku, że płatnik zawsze musi dochować należytej staranności, w tym weryfikować te przesłanki, aby zapobiegać nadużyciom. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko spółki w zakresie wypłat poniżej 2 mln zł, ale podzielił stanowisko organu w zakresie wypłat powyżej tej kwoty. NSA, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie i celu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, uznał, że płatnik zawsze musi dochować należytej staranności. W przypadku wypłat poniżej 2 mln zł, należyta staranność jest wystarczająca, ale przy wypłatach powyżej 2 mln zł, płatnik, aby skorzystać z preferencji UPO, musi złożyć oświadczenie potwierdzające spełnienie warunków, w tym weryfikację przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. Sąd podkreślił, że celem tych przepisów jest zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania i oszustwom podatkowym, co jest zgodne z celem umów międzynarodowych i polskim prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu należytej staranności płatnika przy stosowaniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zwłaszcza w kontekście zapobiegania nadużyciom i weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów u.p.d.o.p. i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, a ocena należytej staranności jest zawsze indywidualna (ad casum).

Zagadnienia prawne (3)

Czy płatnik wypłacający nierezydentowi należności z tytułu usług, kwalifikowane jako 'zyski przedsiębiorstwa' na gruncie UPO, jest zwolniony z obowiązku weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. przy wypłatach poniżej 2 mln zł rocznie, jeśli posiada certyfikat rezydencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przy wypłatach poniżej 2 mln zł rocznie, płatnik musi dochować jedynie należytej staranności, która nie wymaga szczegółowej weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p.

Uzasadnienie

Obowiązki płatnika przy wypłatach poniżej 2 mln zł określa art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., który wymaga jedynie dochowania należytej staranności, a nie pełnej weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p.

Czy płatnik wypłacający nierezydentowi należności z tytułu usług, kwalifikowane jako 'zyski przedsiębiorstwa' na gruncie UPO, przy wypłatach przekraczających 2 mln zł rocznie, może zaniechać poboru podatku u źródła, składając jedynie oświadczenie o posiadaniu dokumentów i braku wiedzy o okolicznościach wykluczających zastosowanie preferencji, bez szczegółowej weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przy wypłatach przekraczających 2 mln zł rocznie, płatnik musi złożyć oświadczenie, które obejmuje weryfikację przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p., w tym sprawdzenie, czy odbiorca jest rzeczywistym właścicielem i prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, aby zapobiec nadużyciom.

Uzasadnienie

Art. 26 ust. 7a pkt 2 u.p.d.o.p. stanowi wyjątek od zasady poboru podatku od nadwyżki ponad 2 mln zł (art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p.) i wymaga od płatnika przeprowadzenia weryfikacji warunków niepobrania podatku, w tym nieposiadania wiedzy o okolicznościach uniemożliwiających spełnienie przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p., co jest zgodne z celem UPO i zapobieganiem nadużyciom.

Czy przepisy art. 26 ust. 2e, art. 26 ust. 7a pkt 2 i art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. są zgodne z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania i Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są zgodne z UPO i Konstytucją RP, ponieważ służą realizacji celu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, jakim jest zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania i oszustwom podatkowym, a także wpisują się w konstytucyjny obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych.

Uzasadnienie

Wprowadzone mechanizmy weryfikacyjne mają na celu zapobieganie nadużyciom prawa przy stosowaniu preferencji podatkowych wynikających z UPO, co jest zgodne z celem tych umów i nie narusza zasady opodatkowania zysków przedsiębiorstwa w kraju rezydencji, a jedynie tworzy ramy proceduralne zapobiegające nadużyciom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi kasacyjne obu stron.

Przepisy (30)

Główne

u.p.d.o.p. art. 26 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § 2e

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § 7a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28b § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28b § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

pkt 4-6

u.p.d.o.p.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

t.j. Dz.U z 2020r., poz.1406 ze zm.

Konstytucja RP art. 91 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 21 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c)

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek dochowania należytej staranności przez płatnika przy wypłatach poniżej 2 mln zł nie wymaga szczegółowej weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. • Przy wypłatach powyżej 2 mln zł, płatnik musi złożyć oświadczenie zawierające weryfikację przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. w celu zapobiegania nadużyciom. • Przepisy u.p.d.o.p. dotyczące weryfikacji są zgodne z UPO i Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że wystarczy certyfikat rezydencji i nie ma obowiązku weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. przy wypłatach poniżej 2 mln zł. • Organ argumentował, że płatnik zawsze musi dochować należytej staranności i weryfikować przesłanki z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p. przy każdej wypłacie, niezależnie od kwoty.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu w sprawie sprowadza się do tego, jakie warunki formalne muszą być spełnione przez spółkę aby możliwe było zaniechanie przez nią poboru podatku u źródła... • Na płatników, o których mowa w art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. ustawa nakłada jedynie obowiązek dochowania należytej staranności. • Wykładnia językowa art. 26 ust. 7a pkt 2 u.p.d.o.p. nie budzi wątpliwości, że warunkiem odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 26 ust. 2e tego aktu jest m.in. przeprowadzenie z należytą starannością weryfikacji warunków niepobrania podatku... • Celem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest również zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania i oszustwom podatkowym.

Skład orzekający

Małgorzata Wolf-Kalamala

przewodniczący

Jan Grzęda

sędzia

Renata Kantecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu należytej staranności płatnika przy stosowaniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zwłaszcza w kontekście zapobiegania nadużyciom i weryfikacji przesłanek z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów u.p.d.o.p. i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, a ocena należytej staranności jest zawsze indywidualna (ad casum).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu międzynarodowego prawa podatkowego i praktycznych obowiązków płatników, z potencjalnie wysokimi konsekwencjami finansowymi. Wyjaśnia złożone relacje między prawem krajowym a umowami międzynarodowymi.

Czy 2 miliony złotych to granica, po przekroczeniu której płatnik musi dokładniej sprawdzać kontrahenta zagranicznego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst