II FSK 288/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-03
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITe-PUAPdoręczenia elektronicznepełnomocnictwoodwołaniepostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie organu, uznając, że doręczenie wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa przez e-PUAP mogło być nieskuteczne z powodu problemów technicznych z systemem.

Sprawa dotyczyła skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa przez platformę e-PUAP. Pełnomocniczka skarżącej twierdziła, że nie otrzymała powiadomienia o piśmie w terminie, a pismo pojawiło się na platformie po terminie uznania go za doręczone. WSA oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na możliwe problemy techniczne z systemem e-PUAP i potrzebę ponownego rozpoznania sprawy, uwzględniając wątpliwości na korzyść podatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa przez platformę e-PUAP było skuteczne, mimo twierdzeń pełnomocniczki o braku powiadomienia i wadliwym działaniu systemu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd kasacyjny zwrócił uwagę na możliwe problemy techniczne z systemem e-PUAP w okresie, gdy miało nastąpić doręczenie, powołując się na przesunięcia terminu wdrożenia systemu e-doręczeń. NSA podkreślił, że stosowanie przepisów, które mogą uniemożliwić kontrolę instancyjną, powinno odbywać się z poszanowaniem zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Doręczenie za pośrednictwem e-PUAP może być nieskuteczne, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowego działania systemu i możliwości zapoznania się z pismem w terminie, co powinno być rozstrzygane na korzyść podatnika.

Uzasadnienie

NSA uznał, że problemy techniczne z systemem e-PUAP, potwierdzone przesunięciami terminu wdrożenia systemu e-doręczeń, mogą wpływać na skuteczność doręczenia. W takich sytuacjach należy stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 169 § 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 152a § 1-5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 152a § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 217 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 144 § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144 § 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.d.e. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

u.i.p.p.

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

u.d.e. art. 155 § 10

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność doręczenia wezwania przez e-PUAP z powodu potencjalnych problemów technicznych z systemem. Konieczność stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika w przypadku niejasności co do skuteczności doręczenia.

Odrzucone argumenty

Argument WSA o skutecznym doręczeniu wezwania przez e-PUAP, mimo twierdzeń pełnomocniczki o braku powiadomienia i wadliwym działaniu systemu. Argument WSA, że organ nie ma obowiązku wzywania strony do podpisania odwołania w przypadku braku uzupełnienia pełnomocnictwa przez pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

nie można wykluczyć, że okoliczności opisane w skardze kasacyjnej przez pełnomocniczkę mogą polegać na prawdzie stosowanie przepisów, w efekcie których może dojść do uniemożliwienia stronie kontroli instancyjnej winno odbywać się z poszanowaniem zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika pełną gotowość operacyjną osiągnął dopiero w dniu 1 stycznia 2025 roku

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sędzia

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń elektronicznych w postępowaniu podatkowym, problemy techniczne z e-PUAP, zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i technicznego z lutego 2024 r. i może być mniej aktualne po pełnym wdrożeniu systemu e-doręczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu skuteczności doręczeń elektronicznych i potencjalnych problemów z systemem e-PUAP, co jest istotne dla wielu podatników i ich pełnomocników.

Czy e-PUAP zawiódł? NSA bada skuteczność doręczeń elektronicznych w sprawie podatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 288/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka
Anna Dumas /przewodniczący/
Paweł Kowalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1517/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienie organu II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 233 par. 1 pkt 1, art. 169 par. 1 i par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia del. WSA Paweł Kowalski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1517/24 w sprawie ze skargi B. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r., nr [...] i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 marca 2024 r., nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz B. O. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 18 września 2024 r., sygn. III SA/Wa 1517/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 10 maja 2024 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA".
1.2 Przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z 12 grudnia 2023 r. Naczelnik US ustalił skarżącej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2018 r. w kwocie 368.789,00 zł.
1.3 W związku z wniesieniem odwołania Dyrektor IAS pismem z 6 lutego 2024 r. wezwał pełnomocniczkę skarżącej do przedłożenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa szczególnego, które uprawniałoby do działania w imieniu strony w zakresie wniesienia odwołania i reprezentacji przed organem w toku postępowania odwoławczego, ponieważ w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z 15 grudnia 2023 r., zawierające umocowanie jedynie do wglądu do akt sprawy toczącej się przed Urzędem Skarbowym W. oraz sporządzenia ich fotokopii. Pismo doręczono za pośrednictwem skrzynki ePUAP, zaś system w tym samym dniu poinformował adresatkę o możliwości odbioru pisma w terminie 14 dni. Powtórne zawiadomienie wysłano 14 lutego 2024 r. W związku z tym, że pełnomocniczka skarżącej nie odebrała wezwania w wyznaczonym terminie, uznano je za doręczone 21 lutego 2024 r.
1.4 Pełnomocniczka skarżącej uzupełniła wskazany brak przesyłką nadaną 29 lutego 2024 r. za pośrednictwem operatora pocztowego. Wobec powyższego Dyrektor IAS uznał, że doszło do przekroczenia terminu na uzupełnienie braku formalnego odwołania, w związku z tym postanowieniem z 15 marca 2024 r., pozostawił odwołanie z 27 grudnia 2023 r. bez rozpatrzenia.
1.5 We wniesionym zażaleniu pełnomocniczka skarżącej zarzuciła organowi naruszenie art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej jako "O.p.") w zw. z art. 152a § 1-5 O.p., wnosząc o uchylenie postanowienia z 15 marca 2024 r. i dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocniczka wskazała, że wbrew sformułowaniom zawartym w postanowieniu z 15 marca 2024 r., nie została zawiadomiona we wskazanych terminach o możliwości odbioru przedmiotowego pisma na platformie e-PUAP. Podniesiono także, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji w związku z wadliwością działania e-PUAP. W ocenie pełnomocniczki skarżącej nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia odwołania, ponieważ nie zostały spełnione warunki doręczenia wynikające z art. 152a O.p. Zdaniem pełnomocniczki nie zostały spełnione warunki wynikające z treści art. 152a § 1 pkt 3 O.p., co skutkowało tym, że wezwanie do uzupełnienia odwołania z 27 grudnia 2023 r. nie zostało skutecznie doręczone, bowiem pismo zostało udostępnione na platformie e-PUAP dopiero po dniu uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone.
1.6 Postanowieniem z 10 maja 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie tego organu z 15 marca 2024 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ, odwołując się do treści art. 152a § 3 O.p. wskazał, że w sytuacji, gdy doręczenie wykonywane jest za pośrednictwem systemu e-PUAP, czynności te wykonywane są automatycznie przez system teleinformatyczny. Następnie podkreślono, że z UPO wynika, iż przedmiotowe wezwanie zostało wysłane na adres skrzynki e-PUAP pełnomocniczki 6 lutego 2024 roku. Ponadto system poinformował adresata, że pismo w formie dokumentu elektronicznego może odebrać w terminie 14 dni. Powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma wysłano 14 lutego 2024 roku. Pełnomocniczka nie odebrała jednak pisma mimo dwukrotnego quasi-awiza, w związku z tym po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, tj. w dniu 21 lutego 2024 roku pismo zostało uznane za doręczone (zgodnie z drukiem UPO), co skutkowało tym, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania upłynął 28 lutego 2024 roku. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii braku poprawności działania systemu e-PUAP, organ stwierdził, że pełnomocniczka nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów, ponadto w treści zażalenia wskazano, że 7 lutego 2024 roku pełnomocniczka skarżącej otrzymała zawiadomienie o piśmie w systemie e-PUAP dotyczącym małżonka strony, wobec którego prowadzone było analogiczne postępowanie. Dodatkowo poprzez system e-PUAP pełnomocniczka odebrała 22 marca 2024 roku zaskarżone postanowienie.
1.7 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z 10 maja 2024 r. skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: 1) art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji; 2) art. 169 § 1 i § 4 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym pozostawieniu bez rozpatrzenia zażalenia; 3) art. 217 § 1 i § 2 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia skarżonego postanowienia. W oparciu o tak postawione zarzuty pełnomocniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a., postanowienia je poprzedzającego.
2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy doszło do skutecznego doręczenia pełnomocniczce skarżącej informacji o możliwości odbioru wezwania do uzupełnienia braków odwołania od decyzji Naczelnika US z 12 grudnia 2023 r., a jeśli tak, to kiedy doręczenie to nastąpiło.
3.1 Sąd wskazał, że w sprawie doszło do wygenerowania za pośrednictwem platformy e-PUAP dwóch Urzędowych Poświadczeń Doręczenia (6 lutego 2024 r. oraz 14 lutego 2024 r.), co stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma oraz jest niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru w formie tzw. doręczenia zastępczego. Prawidłowo w ocenie Sądu organ przyjął za dzień doręczenia wezwania 21 lutego 2024 r. wskazując, że początek biegu terminu na odebranie wezwania do uzupełnienia braków odwołania w niniejszym przypadku liczy się zgodnie z uniwersalnymi dla wszystkich przepisów Ordynacji podatkowej zasadami obliczania terminów wynikających z art. 12 O.p., a więc jego bieg rozpoczyna się bez uwzględnienia dnia, w którym doszło do doręczenia na skrzynkę e-PUAP pierwszego UPD, a zatem termin biegł od 7 lutego 2024 r. Z kolei upływ terminu na odebranie pisma, w związku z użyciem w treści art. 152a § 3 O.p. sformułowania "po upływie" należy wiązać z datą 21 lutego 2024 r., czyli terminem uznania pisma za doręczone, prawidłowo wskazanym w UPD.
W świetle poczynionych ustaleń zdaniem Sądu pierwszej instancji należało stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 169 § 1 i § 4 O.p. nie zasługuje na uwzględnienie.
Ponadto, w ocenie WSA twierdzenia pełnomocniczki skarżącej co do wadliwości funkcji systemu e-PUAP mogą ewentualnie rzutować na brak zawinienia uchybienia terminu, ale w przedmiotowej sprawie strona skarżąca ani nie wniosła o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych odwołania, ani też nie wykazała w żaden sposób, że doszło do wadliwego działania systemu e-PUAP. Sąd podkreślił, że jedyną podstawą, w której pełnomocnik skarżącej upatrywała szansy na podważenie rozstrzygnięcia organu były, gołosłowne w ocenie Sądu I instancji, twierdzenia zawarte w treści zarówno zażalenia na postanowienie Dyrektora IAS z 15 marca 2024 r., jak i w treści skargi, co do braku otrzymania powiadomienia w systemie teleinformatycznym w zakresie wezwania z 6 lutego 2024 r. Zdaniem Sądu, twierdzenia te stały w sprzeczności z UPD, z którego jasno wynikała dokładna chronologia generowania poszczególnych poświadczeń, co jak wspomniano wcześniej, stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się z korespondencją skierowaną do pełnomocniczki. Sąd wskazał, że pełnomocnik twierdziła, iż w pozostałych sprawach otrzymywała powiadomienia, co już samo w sobie, zdaniem WSA, budzi poważne wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń w zakresie wezwania z 6 lutego 2024 r. Za dalece nieprawdopodobne Sąd uznał, by system teleinformatyczny działał w sposób niebudzący zastrzeżeń we wszystkich sprawach, a jedynie w jednej z nich działał nieprawidłowo. Sąd podkreślił nadto, że system teleinformatyczny jest oprogramowaniem, którego rozwiązania techniczne zapewniają niezaprzeczalność urzędowego poświadczenia odbioru, bowiem co do zasady są takie same dla każdej sprawy danego rodzaju. A zatem twierdzenia w zakresie wadliwości działania oprogramowania podnoszone przez stronę winny być przynajmniej uprawdopodobnione, np. dokumentacją wskazującą przynajmniej na podjęcie próby wyjaśnienia zaistniałej sytuacji z administratorem systemu, bądź pomocą techniczną, co wskazywałoby na nawet najmniejszą próbę zgłoszenia problemów, nawet w obawie przed ich zaistnieniem w przyszłości. Nic takiego nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Podobnie za nieuzasadnione Sąd uznał stanowisko strony skarżącej, wedle którego organ w przypadku nieotrzymania stosownego pełnomocnictwa od pełnomocnika strony, winien wezwać skarżącą do podpisania odwołania. W ocenie WSA taki sposób procedowania nie wynika z art. 169 O.p., ani z innych przepisów. Organ nie ma podstaw prawnych do uznania, że nieuzupełniony brak formalny pisma, jakim jest brak pełnomocnictwa dla osoby, która je sporządziła, staje się innego rodzaju brakiem tj. brakiem podpisu strony pod wnioskiem, który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji strona dostałaby swoistą "drugą szansę" względem podmiotów niekorzystających z usług profesjonalnych pełnomocników, mogąc opatrzyć podanie własnym podpisem. Proponowane rozwiązanie prowadziłoby zatem do naruszenia zasady równości wobec prawa. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe i tym samym ma gwarantować ochronę jej interesów.
Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty: naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 217 § 1 i § 2 O.p., zaś analiza treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że organ w sposób prawidłowy i wyczerpujący wyjaśnił zarówno podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia jak i poczynione ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia.
4. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku pełnomocniczka skarżącej sformułowała zarzuty 1. naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi, pomimo bezzasadnego utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji oraz 2. art. 169 § 1 i § 4 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi, pomimo bezzasadnego pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia.
4.1.Pełnomocniczka skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r., postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 15 marca 2024 roku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocniczka podniosła, że nie można uznać za słuszne zarówno stanowiska organu, a w ślad za nim Sądu I instancji, że w przypadku braku uzupełnienia pełnomocnictwa przez pełnomocnika, nie ma potrzeby wzywania strony do jego uzupełnienia, bądź bezpośrednio do złożenia podpisu pod odwołaniem. Pełnomocniczka podkreśliła, że nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że postępowania podatkowe toczące się wobec pozostałych (obok B. O.) wspólników spółki cywilnej, tj. M. O. i M.1. O., zakończyły się wydaniem korzystnych dla nich rozstrzygnięć, tj. uchyleniem decyzji organu I instancji w całości i umorzeniem postępowania w sprawie. Z tych względów w obrocie pozostała tylko decyzja organu I instancji wydana wobec B. O., która rzutuje na całokształt funkcjonowania spółki cywilnej - która wszak nie jest odrębnym podmiotem prawnym, a umową zawartą między wspólnikami, lecz posiadającą wspólny numer NIP dla potrzeb podatkowych. Z powyższego wynika, że skoro organ w swoim przeświadczeniu nie uzyskał pełnomocnictwa od pełnomocnika, to kolejnym krokiem winno być wezwanie bezpośrednio Strony do podpisania odwołania w ustawowym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy.
5.1 W jej ramach pełnomocniczka skarżącej zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ) – art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej przepisów art. 233 § 1 pkt 1 O.p i art. 169 § 1 i § 4 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W istocie pełnomocnik skarżącej kwestionuje prawidłowość doręczenia jej wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa z dnia 6 lutego 2024 roku (...), które miało być jej doręczone w dniu 21 lutego 2024 roku w trybie art. 152a § 3 O.p.
5.2 W stanie prawnym właściwym rozpoznanej sprawie ( luty 2024 r.) należało mieć na uwadze, że: - doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego (art. 144 § 5 O.p.); - organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu podatkowego (art. 144 § 1a O.p.); - zgodnie z art. 158 § 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, z późn. zm.; dalej: "u.d.e.") w okresie od dnia 5 października 2021 r. do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, z późn. zm.; dalej: "u.i.p.p.") do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się (mimo ich uchylenia z dnia 5 października 2021 r. - przyp. NSA) art. 144a i art. 152a O.p. w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z art. 155 ust. 10 u.d.e. Minister właściwy do spraw informatyzacji, mając na uwadze uwarunkowania techniczne i organizacyjne niezbędne do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających:
1) podmiotom, o których mowa w:
a) ust. 1-5 oraz w art. 9 ust. 1 pkt 1-6 i 8, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej (organy administracji rządowej, organy władzy publicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia – dopisek NSA)
b) ust. 6, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego;
2) dostęp do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym.
Minister Cyfryzacji kilkukrotnie zmieniał komunikaty w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych niezbędnych do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym. Początkowo termin wdrożenia rozwiązań technicznych został określony na 10 grudnia 2023 roku, następnie na 30 grudnia 2023 roku (Dz.U. z 2023 roku poz. 2540), następnie na dzień 1 października 2024 roku (Dz.U z 2023 roku poz.2764), ostatecznie na dzień 1 stycznia 2025 roku (Dz.U z 2024 roku poz.1078).
Z art. 155 ust. 10 u.d.e. wynika, że określenie terminu wdrożenia nowego systemu przez Ministra Cyfryzacji było uwarunkowane technicznie i organizacyjnie. Kolejne przesunięcia terminu jego wdrożenia pozwalają na przyjęcie, że system e-doręczeń napotykał przeszkody w jego terminowym uruchomieniu, a pełną gotowość operacyjną osiągnął dopiero w dniu 1 stycznia 2025 roku.
5.3 W świetle tych rozważań nie można wykluczyć, że okoliczności opisane w skardze kasacyjnej przez pełnomocniczkę mogą polegać na prawdzie. W szczególności jej twierdzenie o braku zawiadomienia we wskazanych terminach o możliwości odbioru wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa oraz pojawieniu się tego wezwania na platformie e-PUAP dopiero po dniu uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone. Lektura akt sprawy prowadzi do wniosku, że pełnomocniczka swe obowiązki wykonuje sumiennie i z dużym zaangażowaniem. Nie można także pominąć tego, że stosowanie przepisów, w efekcie których może dojść do uniemożliwienia stronie kontroli instancyjnej winno odbywać się z poszanowaniem zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
5.4 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie uzna, że brak formalny odwołania został uzupełniony w terminie poprzez nadanie przez pełnomocniczkę w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu 29 lutego 2024 roku przesyłki zawierającej pełnomocnictwo do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 12 grudnia 2023 roku oraz do reprezentowania B. O. w tym postępowaniu.
5.5 Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 maja 2024 roku oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia 15 marca 2024 roku.
5.6 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 14 ust.1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 roku poz.1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI