II FSK 2802/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-02-02
NSApodatkoweWysokansa
podatkiordynacja podatkowawznowienie postępowaniadecyzja podatkowasąd administracyjnyskarżący kasacyjnyNSAWSAłączny zobowiązanie pieniężne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że postępowanie wznowione nie może służyć rozszerzeniu przedmiotu sprawy poza pierwotnie ustalone zobowiązanie podatkowe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej organu od wyroku WSA, który uchylił decyzję SKO o wznowieniu postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. Organ zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że sąd błędnie ograniczył zakres wznowionego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że postępowanie wznowione jest odrębnym trybem nadzwyczajnym i nie może służyć rozszerzeniu przedmiotu sprawy poza pierwotnie ustalone zobowiązanie podatkowe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO o wznowieniu postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. Skarżący organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz przepisów postępowania, argumentując, że sąd błędnie ograniczył zakres postępowania wznowionego. Sąd administracyjny pierwszej instancji uchylił decyzję SKO, uznając, że wznowienie postępowania nie może służyć rozszerzeniu przedmiotu sprawy o nowe, nieopodatkowane dotychczas powierzchnie. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za wadliwie sformułowany, wskazując, że art. 240 § 1 pkt 5 o.p. jest przepisem proceduralnym regulującym przesłanki wznowienia postępowania, a nie podstawę do merytorycznej kontroli decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wznowienia jest odrębnym trybem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone podstawą prawną wznowienia i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. W związku z tym, NSA podzielił stanowisko WSA, że nieopodatkowane dotychczas powierzchnie gruntów i budynków pozostałych nie mieszczą się w granicach przedmiotowego postępowania o wznowienie, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji organu. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wznowione jest odrębnym trybem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone podstawą prawną wznowienia i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym ani do rozszerzenia jej przedmiotu.

Uzasadnienie

Postępowanie wznowione nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, lecz odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym. Jego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 o.p., który odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i nie pozwala na czynienie rozważań materialnoprawnych wykraczających poza pierwotnie ustalony przedmiot sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

o.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis reguluje przesłanki umożliwiające odstąpienie od zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych poprzez uruchomienie instytucji wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Jest to przepis postępowania, a nie prawa materialnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd pierwszej instancji.

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wznowienia postępowania.

o.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wznowienia postępowania.

o.p. art. 245 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wznowione jest odrębnym trybem nadzwyczajnym i nie może służyć rozszerzeniu przedmiotu sprawy poza pierwotnie ustalone zobowiązanie podatkowe. Art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej jest przepisem postępowania, a nie prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 i art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.127, art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 o.p.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, lecz odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych nieopodatkowane dotychczas powierzchnie gruntów i budynków pozostałych nie mieszczą się w granicach przedmiotowego postępowania

Skład orzekający

Beata Cieloch

sędzia

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Rypina

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu postępowania wznowionego w sprawach podatkowych oraz prawidłowa kwalifikacja przepisów proceduralnych i materialnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz PPSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważne proceduralne ograniczenia w postępowaniu podatkowym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice nadzwyczajnych trybów postępowania.

Czy wznowienie postępowania podatkowego może rozszerzyć zakres sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2802/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Cieloch
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Rypina
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1394/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2016-06-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 240 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jerzy Rypina, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 1394/15 w sprawie ze skargi E. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 9 czerwca 2016 r., I SA/Łd 1394/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną przez E. G. i A. G. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 października 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z 26 czerwca 2015 r., [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r.
2. W skardze kasacyjnej pełnomocnik organu zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), naruszenie:
- prawa materialnego tj.:
przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., dalej: "o.p.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro wymienioną w postanowieniu o wznowieniu postępowania z urzędu podstawą był ten przepis i w postanowieniu o wznowieniu z 21 maja 2012 r. jako nowe okoliczności wymieniono niezgłoszenie do opodatkowania budynków pozostałych a w postanowieniu o wznowieniu z 3 października 2013 r. jako nowe okoliczności wymieniono niezgłoszenie do opodatkowania większej powierzchni zajętej na działalność gospodarczą z pozostałych budynków to tylko w zakresie tych okoliczności było możliwe prowadzenie postępowania wznowionego - w sytuacji gdy wznowienie postępowania następuje z urzędu na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 243 § 2 in fine o.p. organ podatkowy zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w ramach wznowionego postępowania, a poza tym w postanowieniu o wznowieniu z 3 października 2013 r. jako nowe okoliczności wymieniono nieprawidłowości w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w okresie od 27 stycznia 2012 r. do 23 lutego 2012 r. kontroli podatkowej na nieruchomości w L. przy ul. [...] i tylko między innymi to niezgłoszenie do opodatkowania większej powierzchni zajętej na działalność gospodarczą z pozostałych budynków;
- przepisów postępowania tj.:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 i art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.127, art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 o.p. - polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z powodu naruszenia art. 127 i art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w sytuacji gdy organ odwoławczy nie naruszył tych przepisów Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a poza tym zaskarżona decyzja organu odwoławczego była zgodna z w/w przepisami, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Pełnomocnik organu wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Pełnomocnik organu na podstawie art. 176 § 2 zrzekł się rozprawy
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i wobec tego podlega oddaleniu.
Na wstępie, mając na uwadze związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, która wynika z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., należy wskazać na wadliwe sformułowanie zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w zaskarżonym wyroku art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Przepis ten jest przepisem postępowania podatkowego, regulującym jedną z przesłanek umożliwiających mu odstąpienie od zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych poprzez uruchomienie instytucji wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Strona wskazując ten przepis jako podstawę kasacyjną nie tylko wadliwie określiła jej prawny charakter, ale także pominęła zasadę, zgodnie z którą wniosek o wznowienie postępowania, jak też rozstrzygniecie dotyczy wyłącznie ostatecznego rozstrzygnięcia organu.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji (nakazu płatniczego) Prezydenta Miasta L. z 18 stycznia 2012 r. ustalającej podatnikom łączne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2012 r. w stosunku do nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...] (działka nr [...]).
Przedmiotem łącznego opodatkowania tejże nieruchomości wynikającym z ostatecznej decyzji organu podatkowego były: 1) grunty związane z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą, 2) budynki mieszkalne, 3) budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto na podstawie powyższej decyzji ustalono podatnikom podatek rolny.
Wznawiając postępowanie zakończone ostateczną decyzją organ był związany przedmiotowymi granicami, a to oznacza, że nie mógł, wzruszając decyzję w tym trybie postępowania, rozszerzyć jej przedmiotu o grunty i budynki pozostałe. Takie procedowanie byłoby dopuszczalne tylko w ramach postępowania "zwyczajnego". Natomiast instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Na powyższe ograniczenie przedmiotowe wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 grudnia 2005 r., II FSK 47/05. Stwierdził, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, lecz odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 o.p., który to przepis odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych.
Z tego też względu należy w pełni podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Nieopodatkowane dotychczas powierzchnie gruntów i budynków pozostałych nie mieszczą się w granicach przedmiotowego postępowania i z tego też względu zaskarżona decyzja organu została zasadnie uchylona.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI