II FSK 28/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który uwzględnił skargę spółki Z. spółki z o.o. na interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Głównym zagadnieniem spornym było ustalenie wysokości kosztu podatkowego z tytułu tzw. 'hipotetycznych odsetek' od kapitału własnego, w szczególności, jaką stopę referencyjną NBP należało przyjąć do naliczenia tych odsetek, gdy zysk był przekazywany na kapitał zapasowy w różnych latach. Spółka zamierzała zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwoty 'hipotetycznych odsetek' wyliczone przy zastosowaniu stopy referencyjnej NBP obowiązującej w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok podatkowy, powiększonej o 1 punkt procentowy, odrębnie dla każdego roku, w którym zysk został przekazany na kapitał zapasowy. Organ podatkowy stał na stanowisku, że dla wyliczenia kosztu związanego z zyskiem uzyskanym w latach 2018-2021, przekazanym na kapitał zapasowy w latach 2020-2022, należało zastosować jedną wartość stopy referencyjnej – według stanu na 31 grudnia 2021 r. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko spółki, wskazując, że koszt należy rozliczyć w roku podwyższenia kapitału zapasowego oraz w ciągu kolejnych 2 lat podatkowych, stosując stopę referencyjną obowiązującą w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok podatkowy, czyli rok przekazania zysku na kapitał zapasowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że stopa referencyjna NBP stosuje się odrębnie dla każdego roku podatkowego, w którym zalicza się kwotę hipotetycznych odsetek do kosztów. Sąd podkreślił, że przepis art. 15cb u.p.d.o.p. pozwala na uwzględnianie hipotetycznych odsetek od zysku za lata poprzednie, jeśli zostały one przekazane na kapitał zapasowy zgodnie z prawem. Rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji zostało uznane za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 15cb u.p.d.o.p. w zakresie ustalania stopy referencyjnej NBP dla hipotetycznych odsetek od kapitału własnego oraz możliwości zaliczenia do kosztów zysków wypracowanych przed wejściem w życie przepisu.
Dotyczy specyficznej konstrukcji prawnej 'hipotetycznych odsetek' od kapitału własnego, wprowadzonej w art. 15cb u.p.d.o.p.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy ustalić wysokość kosztu podatkowego z tytułu 'hipotetycznych odsetek' od kapitału własnego, w szczególności jaką stopę referencyjną NBP przyjąć do naliczenia tych odsetek, gdy zysk jest przekazywany na kapitał zapasowy w różnych latach podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stopę referencyjną NBP stosuje się odrębnie dla każdego roku podatkowego, w którym zalicza się kwotę hipotetycznych odsetek do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 15cb ust. 1 u.p.d.o.p. wymaga stosowania stopy referencyjnej NBP obowiązującej w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym koszt jest rozpoznawany. Z uwagi na zmienność stóp referencyjnych w kolejnych latach, konieczne jest indywidualne ustalanie tej stopy dla każdego roku, w którym spółka zamierza rozliczyć hipotetyczne odsetki.
Czy można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 'hipotetyczne odsetki' od zysku wypracowanego przed wejściem w życie przepisu art. 15cb u.p.d.o.p., jeśli został on przekazany na kapitał zapasowy po wejściu w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów hipotetyczne odsetki od zysku za rok 2018, przekazanego na kapitał zapasowy uchwałą z czerwca 2019 r., ponieważ kluczowy jest moment przeniesienia zysku na kapitał zapasowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 15cb u.p.d.o.p. dotyczy zysku przeniesionego na kapitał zapasowy, a momentem decydującym jest uchwała wspólników o przeznaczeniu zysku. Skoro zysk za 2018 r. został przekazany na kapitał zapasowy w 2019 r., czyli po wejściu w życie przepisu, nie ma przeszkód do uwzględnienia hipotetycznych odsetek.
Przepisy (3)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15cb § 1 i 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten umożliwia zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty hipotetycznych odsetek od kapitału własnego zatrzymanego w spółce. Wysokość kosztów ustala się przy zastosowaniu stopy referencyjnej NBP obowiązującej w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok podatkowy, powiększonej o 1 punkt procentowy. Koszt ten można rozliczyć w roku podwyższenia kapitału zapasowego oraz w ciągu kolejnych dwóch lat podatkowych.
Pomocnicze
Ustawa nowelizująca art. 10 § 1 i 2
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania art. 15cb u.p.d.o.p. do zysków wypracowanych przed wejściem w życie przepisu, ale przekazanych na kapitał zapasowy po jego wejściu w życie.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stopa referencyjna NBP do naliczenia hipotetycznych odsetek powinna być ustalana odrębnie dla każdego roku podatkowego, w którym koszt jest rozpoznawany. • Hipotetyczne odsetki od zysku wypracowanego przed 2019 r. mogą być zaliczone do kosztów, jeśli zysk został przekazany na kapitał zapasowy po 2019 r.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy argumentował, że dla wyliczenia kosztu związanego z zyskiem za lata 2018-2021, przekazanym na kapitał zapasowy w latach 2020-2022, należało zastosować jedną wartość stopy referencyjnej NBP według stanu na 31 grudnia 2021 r.
Godne uwagi sformułowania
Kwestią sporną jest sposób ustalenia wysokości kosztu podatkowego z tytułu tzw. 'hipotetycznych odsetek' od kapitału własnego • Od 2019 r. na mocy art. 15cb) u.p.d.o.p. jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów hipotetycznych odsetek od kapitału własnego zatrzymanego w spółce – to nowa kategoria przychodów pozwalająca zmniejszyć należności fiskalne. • Nie ma wątpliwości, co do tego, że stopę referencyjną NBP stosuje się odrębnie dla każdego roku podatkowego, w którym zalicza się kwotę hipotetycznych odsetek do kosztów.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Małgorzata Wolf- Kalamala
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15cb u.p.d.o.p. w zakresie ustalania stopy referencyjnej NBP dla hipotetycznych odsetek od kapitału własnego oraz możliwości zaliczenia do kosztów zysków wypracowanych przed wejściem w życie przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej konstrukcji prawnej 'hipotetycznych odsetek' od kapitału własnego, wprowadzonej w art. 15cb u.p.d.o.p.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nowatorskiego mechanizmu podatkowego ('hipotetyczne odsetki') i jego praktycznego zastosowania, co jest interesujące dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.
“Hipotetyczne odsetki od kapitału własnego: NSA wyjaśnia, jak liczyć koszty podatkowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.