Orzeczenie · 2021-01-29

II FSK 2799/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-01-29
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychodówrygor natychmiastowej wykonalnościprzedawnieniepostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. B. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym błędów w doręczeniach oraz niewłaściwego zastosowania art. 239b Ordynacji podatkowej (O.p.) w związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł. Głównym argumentem skarżącego było to, że organy podatkowe nie wykazały w sposób należyty przesłanek do nadania rygoru, a zwłaszcza ryzyka niewykonania zobowiązania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące doręczeń były wadliwie sformułowane i nie spełniały wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Odnosząc się do kwestii nadania rygoru, NSA stwierdził, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał wkrótce (poniżej 3 miesięcy), co stanowiło samodzielną przesłankę do nadania rygoru zgodnie z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji kluczowe jest uprawdopodobnienie ryzyka niewykonania zobowiązania, które może wynikać z samego faktu zbliżającego się terminu przedawnienia, a niekoniecznie z analizy sytuacji majątkowej strony. NSA odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą uchylenia decyzji ustalającej, wskazując, że nadanie rygoru dotyczy decyzji nieostatecznych i jego prawidłowość ocenia się na moment jego wydania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą nadania rygoru jest krótki termin do przedawnienia. W innych przypadkach (np. gdy podstawą jest sytuacja majątkowa strony) analiza może być odmienna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, pod warunkiem uprawdopodobnienia ryzyka niewykonania zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zbliżający się termin przedawnienia (poniżej 3 miesięcy) stanowi samodzielną przesłankę do nadania rygoru, a w takiej sytuacji analiza sytuacji majątkowej strony jest drugorzędna. Ryzyko niewykonania zobowiązania może wynikać z samego faktu, że organ odwoławczy może nie zdążyć rozpoznać odwołania przed upływem terminu przedawnienia.

Czy naruszenie przepisów dotyczących doręczeń pism w postępowaniu podatkowym może stanowić samodzielną podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia lub uchylenia postanowienia o nadaniu rygoru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty dotyczące doręczeń nie wskazują konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej, które zostały naruszone w sposób prowadzący do wadliwego doręczenia, nie mogą stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady doręczeń, których naruszenie miałoby skutkować wadliwym doręczeniem postanowienia o nadaniu rygoru. W związku z tym kwestia prawidłowości doręczenia pozostała poza granicami rozpoznania sprawy.

Czy uchylenie decyzji ustalającej przez organ odwoławczy wpływa na ocenę prawidłowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy nie ma wpływu na ocenę prawidłowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż rygor ten nadaje się decyzjom nieostatecznym, a jego przesłanki są określone w art. 239b O.p.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że rygor natychmiastowej wykonalności jest instytucją stosowaną do decyzji nieostatecznych i jego nadanie jest oceniane na podstawie przesłanek z art. 239b O.p. w momencie jego wydania. Ewentualne późniejsze uchylenie decyzji nie wpływa na ocenę prawidłowości zastosowania tej instytucji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 239b § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące jest przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, jeśli organ uprawdopodobni ryzyko niewykonania zobowiązania.

O.p. art. 239b § 2

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, aby nadać jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 6 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

O.p. art. 228 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania przez organ odwoławczy.

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

Przepis odsyłający do przepisów o odwołaniach w sprawach zażaleń.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania przez organy podatkowe na podstawie zebranego materiału dowodowego.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 217 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień.

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

O.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

Skutki braku uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (poniżej 3 miesięcy) uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, jeśli organ uprawdopodobni ryzyko niewykonania zobowiązania. • Analiza sytuacji majątkowej strony nie jest kluczowa, gdy podstawą nadania rygoru jest krótki termin do przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów dotyczących doręczeń pism w postępowaniu podatkowym. • Konieczność analizy sytuacji majątkowej strony w każdym przypadku nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności. • Nadanie rygoru było przedwczesne, ponieważ decyzja ustalająca została później uchylona przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

nie można dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego • ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3-miesięczny okresem jego przedawnienia • czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący

Beata Cieloch

sprawozdawca

Alina Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą nadania rygoru jest krótki termin do przedawnienia. W innych przypadkach (np. gdy podstawą jest sytuacja majątkowa strony) analiza może być odmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji proceduralnej w prawie podatkowym – rygoru natychmiastowej wykonalności, a także kwestii przedawnienia. Interpretacja NSA w tym zakresie jest istotna dla praktyków.

Ryzyko przedawnienia zobowiązania podatkowego jako podstawa do natychmiastowej zapłaty – co orzekł NSA?

Dane finansowe

WPS: 146 372 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst