II FSK 2798/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której spadkobiercy, w celu spłaty pożyczki zaciągniętej przez zmarłego męża, przenieśli na wierzyciela własność nieruchomości wchodzącej w skład spadku. Organ podatkowy i WSA uznali, że takie działanie stanowi odpłatne zbycie nieruchomości, generujące przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach art. 30e u.p.d.o.f. Skarżąca argumentowała, że świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) nie jest odpłatnym zbyciem, gdyż nie wiąże się z przysporzeniem majątkowym. NSA przychylił się do stanowiska skarżącej, powołując się na ugruntowane orzecznictwo. Sąd wskazał, że dla opodatkowania zbycia nieruchomości kluczowe jest uzyskanie przysporzenia majątkowego, a zwolnienie z długu w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nie skutkuje przyrostem aktywów po stronie dłużnika, a jedynie zmianą ich struktury. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz interpretację indywidualną, uznając, że czynność ta nie stanowi odpłatnego zbycia i nie generuje obowiązku podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że świadczenie w miejsce wykonania nieruchomością w celu spłaty długu spadkowego nie jest odpłatnym zbyciem i nie generuje przychodu podatkowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spadkobierców spłacających dług spadkodawcy. Interpretacja może być stosowana do podobnych przypadków datio in solutum, gdzie brak jest faktycznego przysporzenia majątkowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przeniesienie własności nieruchomości przez spadkobierców w celu spłaty pożyczki zaciągniętej przez spadkodawcę stanowi odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu (datio in solutum) nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., ponieważ nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po stronie dłużnika.
Uzasadnienie
NSA uznał, że dla opodatkowania zbycia nieruchomości kluczowe jest uzyskanie przysporzenia majątkowego. Zwolnienie z długu w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nie skutkuje przyrostem aktywów po stronie dłużnika, a jedynie zmianą ich struktury, co oznacza, że czynność nie jest odpłatna.
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie jest odpłatnym zbyciem.
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu jako przysporzenia majątkowego.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania świadczenia w miejsce wykonania w działalności gospodarczej, nie ma zastosowania do zbycia nieruchomości poza tą działalnością.
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) jako sposób wygaśnięcia zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu (datio in solutum) nie jest odpłatnym zbyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. • Czynność ta nie skutkuje przysporzeniem majątkowym po stronie dłużnika, a jedynie zmianą struktury aktywów. • Nowelizacja przepisów u.p.d.o.f. (art. 14 ust. 2e) wskazuje na brak zamiaru opodatkowania takich transakcji poza działalnością gospodarczą. • Wykonanie zobowiązania przez świadczenie zamienne (art. 453 k.c.) nie powoduje powstania przychodu.
Odrzucone argumenty
Przeniesienie własności nieruchomości w celu spłaty długu jest formą zbycia, wyczerpującą dyspozycję art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. • Zwolnienie z długu ma wartość majątkową i stanowi przychód podatkowy. • Odmienna ocena skutków podatkowych prowadziłaby do nierówności i możliwości nadużyć.
Godne uwagi sformułowania
przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi jej odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f., ponieważ przenoszący własność nie uzyskuje żadnego przysporzenia w rozumieniu art. 9 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f., to jest nie uzyskuje przyrostu majątku powiększającego jego aktywa. • świadczeniu przenoszącego prawo własności nie odpowiada, bowiem jakiekolwiek świadczenie wzajemne nabywającego to prawo, co oznacza, że czynność jest nieekwiwalentna, a zatem nieodpłatna. • wykonanie zobowiązania przez świadczenie zamienne, o jakim mowa w art. 453 K.c., nie powoduje powstania przychodu po stronie spełniającego świadczenie dłużnika, bowiem nie uzyskuje on żadnego przysporzenia, a jedynie zmienia się struktura i rodzaj posiadanych przez niego aktywów.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
sprawozdawca
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Zbigniew Romała
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że świadczenie w miejsce wykonania nieruchomością w celu spłaty długu spadkowego nie jest odpłatnym zbyciem i nie generuje przychodu podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spadkobierców spłacających dług spadkodawcy. Interpretacja może być stosowana do podobnych przypadków datio in solutum, gdzie brak jest faktycznego przysporzenia majątkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego ze spadkami i sposobami spłaty zobowiązań, a orzeczenie NSA stanowi ważne potwierdzenie korzystnej dla podatników interpretacji przepisów.
“Spadek, dług i nieruchomość – kiedy spłata zobowiązania nie generuje podatku PIT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.