II FSK 278/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-01-11
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościwzględy technicznedziałalność gospodarczaoględzinypostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikwalifikacja budynków

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku od nieruchomości, uznając, że "względy techniczne" wyłączające opodatkowanie muszą trwale uniemożliwiać wykorzystanie budynku do jakiejkolwiek działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości, gdzie skarżąca spółka kwestionowała kwalifikację budynków jako związanych z działalnością gospodarczą. Skarżąca argumentowała, że specyfika budynków, w tym byłej stacji transformatorowej, oraz wady proceduralne postępowania (np. przeprowadzenie oględzin przez nieuprawnione osoby) powinny wyłączyć je z opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne, a interpretacja "względów technicznych" wymaga trwałego uniemożliwienia wykorzystania budynku do jakiejkolwiek działalności gospodarczej, czego w tej sprawie nie wykazano.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "P." od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 rok. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, argumentując, że "względy techniczne" powinny obejmować specyfikę budynku i jego pierwotne przeznaczenie, a nie tylko zły stan techniczny. Kwestionowano również prawidłowość przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości przez nieuprawnione osoby oraz lakoniczność protokołu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące art. 141 § 4 P.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie), art. 143 § 1 O.p. (upoważnienie do czynności dowodowych) oraz art. 173 i 175 O.p. (protokół oględzin), są bezzasadne. Sąd podkreślił, że art. 143 § 1 O.p. dotyczy czynności orzeczniczych, a nie czynności dowodowych, a protokół oględzin spełniał wymogi formalne. Odnosząc się do prawa materialnego, NSA potwierdził dominujący pogląd, że "względy techniczne" muszą oznaczać trwałą niemożność wykorzystania przedmiotu opodatkowania do jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a strona nie wykazała, aby sporne budynki (w tym była stacja transformatorowa) posiadały takie cechy. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, wskazując na ograniczenia postępowania kasacyjnego w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, "względy techniczne" muszą oznaczać trwałą niemożność wykorzystania przedmiotu opodatkowania do jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a nie tylko do konkretnej, prowadzonej przez podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. odnosi się do sytuacji, gdy budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co musi mieć charakter trwały i wykluczać możliwość użycia do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Strona skarżąca nie wykazała, aby sporne budynki posiadały takie cechy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się te, które są w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkiem budynków mieszkalnych, chyba że nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Względy techniczne muszą oznaczać trwałą niemożność wykorzystania do jakiejkolwiek działalności gospodarczej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wada uzasadnienia może stanowić podstawę kasacyjną, jeśli uniemożliwia kontrolę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna z tytułu naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna z tytułu naruszenia przepisów postępowania.

O.p. art. 143 § § 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza lub pracownika do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji i postanowień.

O.p. art. 122

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 210 § § 1 pkt 5

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne decyzji podatkowej, w tym wskazanie przedmiotu opodatkowania.

O.p. art. 217 § § 1 pkt 5

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne postanowienia o wszczęciu postępowania.

O.p. art. 173 § § 2

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Odczytanie i podpisanie protokołu przez obecne osoby.

O.p. art. 175

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Możliwość dołączenia do protokołu zeznań na piśmie i innych dokumentów.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego - błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, że "względy techniczne" to nie tylko zły stan techniczny, ale także specyfika budynku i jego pierwotne przeznaczenie. Naruszenie przepisów postępowania - wadliwość dowodu z oględzin (przeprowadzone przez nieuprawnione osoby, lakoniczny protokół). Naruszenie przepisów postępowania - wadliwe uzasadnienie wyroku WSA (art. 141 § 4 P.p.s.a.). Naruszenie przepisów postępowania - brak wskazania numerów działek w decyzji i postanowieniu o wszczęciu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

względy techniczne muszą wykluczać możliwość użycia budynku, gruntu, budowli do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej. nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych art. 143 § 1 O.p. nie statuuje podstawy prawnej do upoważniania pracowników do przeprowadzania poszczególnych czynności, w tym także czynności dowodowych

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Jan Grzęda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"względów technicznych\" w kontekście wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków związanych z działalnością gospodarczą. Ustalenie zakresu stosowania art. 143 § 1 O.p. w kontekście czynności dowodowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów podatkowych i proceduralnych, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów podatkowych dotyczących nieruchomości, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnienie pojęcia "względów technicznych" ma praktyczne znaczenie.

Czy specyfika budynku wyłącza go z podatku od nieruchomości? NSA wyjaśnia kluczowe "względy techniczne".

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 278/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący/
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Jan Grzęda
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Ol 571/16 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2016-11-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 849
art. 1a ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej [...] "P." z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 571/16 w sprawie ze skargi [...] "P." z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] "P." z siedzibą w K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie kwotę 1 800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 571/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę [...] P. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2014. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła [...] P. z siedzibą w K. (Instytucja) zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l." poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że względy techniczne odnoszą się wyłącznie do sytuacji związanej ze złym stanem technicznym budynków i wadami fizycznymi budynków i budowli, podczas gdy względy techniczne to nie tylko zły stan techniczny budynku ale również specyfika tego budynku, konstrukcja, a także pierwotne przeznaczenie budynku, które ściśle determinuje rodzaj działalności możliwej do prowadzenia przy wykorzystaniu danego budynku, co jest niezwykle istotne przekładając wykładnie ww. przepisu na grunt niniejszej sprawy, gdyż jak wynika z bardzo lakonicznego opisu nieruchomości zawartego w protokole oględzin przykładowo jeden z budynków stanowi byłą stację transformatorową co bezsprzecznie wpływa na ograniczony zakres wykorzystania takiego budynku.
2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066; dalej: "P.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z:
- art. 198 § 1, art 143 § 1 i § 3 w zw. art. 181 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.") poprzez oddalenie skargi, pomimo że kluczowy w sprawie dowód z oględzin nieruchomości należy uznać za nieważny , gdyż nie został przeprowadzony przez organ podatkowy - Wójta Gminy G., a brak upoważnień został wyraźnie przyznany przez ten organ w toku postępowania co tym samym spowodowało, że w postępowaniu podatkowym nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i rozstrzygnięcie zapadło na podstawie wadliwych dowodów;
- art. 173 § 2 i art. 175 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo że dowód w sprawie stanowił protokół oględzin sporządzony w sposób dalece nieprawidłowy pod względem formalnym, a budynki będące przedmiotem oględzin zostały opisane w sposób lakoniczny, bez gruntownego i precyzyjnego opisu stanu technicznego i dokładnego obmiaru co m. in. nie pozwala na ustalenie w oparciu o tenże protokół czy stan techniczny budynków wymaga odtworzenia, którego efektem będzie powstanie nowego budynku;
- art. 122 i art. 187 § 1 Op poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym w szczególności rodzaju prowadzonej działalności w Oddziale w X., jego specyfiki i poprzestał na automatycznym uznaniu, że rodzaj prowadzonej działalności przez Instytucję ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym jest szeroki przyjmując jednocześnie, że zły stan techniczny części budynków nie stoi na przeszkodzie ich wykorzystywaniu do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej innej niż działalność główna Oddziału w X., co w ocenie skarżącej jest nieuprawnionym uproszczeniem, gdyż w sprawie należało badać wyłącznie działalność Oddziału w X., a ponadto skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stanął na stanowisku niejako zawężając pogląd organu, że budynki mogą być wykorzystywane jako magazyny na wyprodukowane wyroby metalowe to takie stanowisko powinno być poprzedzone postępowaniem dowodowym na okoliczność tego czy poszczególne budynki nadają się do wykorzystywana jako magazyny, co jest o tyle istotne, że w ocenie skarżącej nie do zaakceptowania jest stanowisko jakoby stacja transformatorowa mogłaby być wykorzystywana jako magazyn;
- art. 210 § 1 pkt 5 O.p. i 217 § 1 pkt 5 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości została sporządzona w sposób dalece nieprawidłowy w tym organ podatkowy nie wskazał numerów działek, których dotyczy zaskarżona decyzja, co w konsekwencji uniemożliwia zweryfikowanie prawidłowości wysokości zobowiązania podatkowego, jak również w postanowieniu Wójta Gminy G. o wszczęciu postępowania z dnia 25 listopada 2014 r. nie został wskazany numer ewidencyjny nieruchomości, której dotyczy wszczęte postępowanie co skutkuje niemożnością jednoznacznego ustalenia, których nieruchomości dotyczy wymierzone zobowiązanie podatkowe;
b. art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwie uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącą w skardze zarzutu dotyczącego przeprowadzenia oględzin przez osoby do tego nieupoważnione przez organ podatkowy - Wójta Gminy G. i poprzestanie na lakonicznym stwierdzeniu, że "oględziny zostały przeprowadzone przez uprawnionych pracowników" przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie wskazał na jakich dowodach opiera takie twierdzenie i z czego wywodzi uprawnienie pracowników do przeprowadzenia oględzin, a ponadto na nie wskazaniu na jakich dowodach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie opiera twierdzenie, że budynki Instytucji położone w X., które nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej mogą być wykorzystywane jako magazyny.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 P.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Ponadto:
1) na podstawie art. 176 § P.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
2) na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów tj. Regulaminu organizacyjnego Urzędu Gminy w G., gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w przedmiocie przeprowadzenia oględzin przez uprawnionych pracowników i jednocześnie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie,
3) na podstawie art. 203 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Stająca na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, w dniu 11 stycznia 2019 r. pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Jeżeli skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", to w takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zawarte w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej naruszenia prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego przez organ i późniejszej kontroli tego procesu przez Sąd I instancji jest możliwa tylko wtedy, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy nie budzi zastrzeżeń stron albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 §1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada warunkom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem Sąd nie odniósł się w sposób należyty do postawionych w skardze zarzutów.
Artykuł art. 141 § 4 P.p.s.a. odnosi się do formalnych wymogów uzasadnienia, a nie do kwestionowanych poglądów, oceny czy też stanowiska prezentowanego przez ten sąd. Z treści tego przepisu wynika, że uzasadnienie ma być zwięzłe, syntetyczne i logicznie spójne. (wyrok NSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3237/16; dostępny, tak jak pozostałe powołane w ramach niniejszego uzasadnienia orzeczenia na stronie: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Artykuł 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. (wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 1814/18). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania, przy czym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa materialnego. (wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2842/16).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób dostateczny spełnia warunki wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a. zawiera bowiem wszystkie elementy w nim wymienione tj.: przedstawia stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślić należy, że Sąd I instancji wskazał jaki stan faktyczny przyjął za podstawę rozstrzygnięcia i dlaczego.
Sąd I instancji wyjaśnił dlaczego uznał zarzut przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości za niezasadny. Ewentualna wadliwość merytoryczna tego stanowiska nie może być zwalczana poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie znajduje uzasadnienia w treści uzasadnionego wyroku zarzut, że Sąd nie wskazał na jakich dowodach opiera twierdzenie, że budynki skarżącej położone w X., które nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej mogą być wykorzystywana jako magazyny. Sąd I instancji przedstawił przesłankę tego stwierdzenia – oświadczenie pełnomocnika skarżącej złożone na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. (str. 11 akapit 1 od góry).
Niezależnie od przedstawionych wyżej uwag należy zauważyć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania musi wykazywać wpływ podnoszonego uchybienia na wynik sprawy. Tymczasem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest argumentacji, która dowodziłaby, że zarzucane uchybienie ma wpływ na wynik sprawy.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z art. 198 § 1, art. 143 § 1 i § 3 w zw. z art. 181 i art. 187 § 1 O.p. W ocenie strony skarżącej Sąd I instancji uchybił wskazanym przepisom nie dostrzegając, że dowód z oględzin nieruchomości jest nieważny albowiem został przeprowadzony przez osoby nieuprawnione.
Kluczowy w konstrukcji tego zarzutu jest przepis art. 143 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń.
Zdaniem strony skarżącej dowód z oględzin nieruchomości nie został przeprowadzony przez organ podatkowy – Wójta Gminy G., ani przez upoważnionych pracowników, co miał przyznać organ w postępowaniu podatkowym.
Odnosząc się do tego zarzutu należy w pierwszej kolejności sprecyzować, że Wójt Gminy odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji wyjaśnił, że dla przeprowadzenia dowodu z oględzin nie było konieczne posiadanie przez pracowników organu szczególnego upoważnienia dla przeprowadzenia tej czynności. Nie twierdził natomiast, że dowód został przeprowadzony przez nieupoważnionych pracowników.
Przepis art. 143 § 1 O.p. umożliwia dekoncentrację uprawnień orzeczniczych organu podatkowego na inne osoby niż te, które sprawują funkcję organu, co w konsekwencji powoduje usprawnienie pracy aparatu skarbowego. To, że przepisy uprawniają do wydawania decyzji podatkowych i innych aktów prawnych tylko organy podatkowe, w tym przede wszystkim monokratyczne, nie oznacza wcale, iż kompetencje te wykonywać mogą osobiście wyłącznie osoby pełniące funkcje tych organów. Twierdzenie to znajduje prawne uzasadnienie w treści art. 143 O.p. Upoważnienie, o którym mowa w art. 143 § 1 O.p., należy odróżnić od upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, o którym mowa w art. 283 § 1 O.p. W szczególności należy podkreślić, że udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu podatkowego. Upoważnienia tego nie doręcza się stronie w związku z wszczęciem postępowania. Nie ma również powodów, ażeby znajdowało się ono w aktach sprawy. (Pietrasz P., Brolik J., Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Popławski M., Presnarowicz S., Stachurski W., Ordynacja podatkowa. Komentarza. Wyd V. LEX 2013).
Nie może ulegać wątpliwości, że powołany przepis nie statuuje podstawy prawnej do upoważniania pracowników do przeprowadzania poszczególnych czynności, w tym także czynności dowodowych, w ramach postępowania podatkowego. Jest to przepis stanowiący podstawę prawną do upoważnienia pracowników organu do podejmowania czynności orzeczniczych (wydawania decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych pozostających w kompetencji organu podatkowego).
Skoro więc zarzut oparty został o nieadekwatną w sprawie podstawę prawną nie może odnieść zamierzonego przez stronę skutku.
Odnotować należy, że przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa nie przewidują aby pracownik prowadzący postępowanie podatkowe musiał posiadać szczególne upoważnienie do wykonywania poszczególnych czynności w ramach tego postepowania, w tym w szczególności oględzin.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 173 § 2 i art. 175 O.p. Zgodnie z treścią powołanych przepisów: protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokóle (art. 173 § 2 O.p.); Organ podatkowy może zezwolić na dołączenie do protokółu zeznania na piśmie podpisanego przez zeznającego oraz innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy (art. 175 O.p.).
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika na czym konkretnie miało polegać naruszenie art. 173 § 2 O.p. Z akt sprawy wynika, że protokół został odczytany i podpisany.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wnioskować, że intencją strony skarżącej był zarzut naruszenia art. 173 § 1 O.p., który stanowi, że protokół sporządza się tak, aby z jego treści wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Niemniej, także i ten zarzut uznać należy za bezzasadny albowiem analiza treści protokołu znajdującego się w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że protokół zawiera wszystkie ustawowo określone elementy. Okoliczność, że w ocenie strony skarżącej protokół nie jest dość precyzyjny nie oznacza jeszcze, że faktycznie jest wadliwy i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nadto, trzeba zauważyć, że strona skarżąca uczestniczyła w czynności oględzin i podpisała protokół nie wnosząc do jego treści zastrzeżeń.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że treść protokołu jest na tyle jasna i zarazem szczegółowa, że nie pozostawia wątpliwości, co było przedmiotem oględzin oraz co ustalono w toku oględzin. Do protokołu dołączona została dokumentacja fotograficzna uzupełniająca zapisy protokołu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 175 O.p. Przepis ten w swej treści normatywnej stanowi tylko tyle, że organ podatkowy może dołączyć do protokołu zeznania i dokumenty, przy czym rozstrzygnięcie w tej materii pozostawia się do uznania organu podatkowego. Nie ulega wątpliwości, że organ podatkowy dołączając do protokołu oględzin zdjęcia wykonane w czasie oględzin i dotyczące przedmiotu postępowania podatkowego działał w ramach dyspozycji tego przepisu. Fakt, że w protokole nie odnotowano, ile sztuk zdjęć zostało dołączonych co do zasady nie stanowi naruszenia tego przepisu. Strona skarżąca nie wykazała też, aby zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W orzecznictwie jako dominujący należy uznać pogląd, według którego względy techniczne to przesłanka związana z przedmiotem opodatkowania. Formuła "nie jest i nie może być wykorzystywany" oznacza, że z woli ustawodawcy niemożność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności gospodarczej musi mieć charakter trwały, a więc nie tylko nie może on być wykorzystywany obecnie, ale również potencjalnie w przyszłości. Względy techniczne muszą wykluczać możliwość użycia budynku, gruntu, budowli do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej. (wyrok NSA z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2882/16). Zatem co do zasady rozważania i ustalenia czy sporne co do kwalifikacji podatkowej budynki mogły być wykorzystywane dla celów konkretnej, wykonywanej w X. działalności gospodarczej nie są istotne w aspekcie powołanego wyżej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Istotne jest to, że nie stwierdzono takich cech budynków, które wykluczałyby możliwość użycia do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej w dacie zaistnienia obowiązku podatkowego i w przyszłości.
Zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Według art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ podatkowy w zakresie w jakim dokonywał oceny czy sporne budynki mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków związanych z działalności gospodarczą w sposób prawidłowy i wyczerpujący dokonał ustaleń faktycznych, w tym także rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie, kompletny materiał dowodowy.
Bezzasadny jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 O.p. i 217 § 1 pkt 5 O.p. Zarzut ten sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że organ podatkowy w decyzji nie wskazał numerów działek, których dotyczy decyzja. Podobnego uchybienia dopuścił się w postanowienia o wszczęciu postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko Sądu I instancji przedstawione w tym zakresie. Postępowanie zainicjowane zostało złożeniem przez stronę deklaracji podatkowej dotyczącej konkretnej nieruchomości wskazanej w deklaracji numerem księgi wieczystej. Nie było spornym w sprawie jakich nieruchomości, a konkretnie jakich przedmiotów opodatkowania postępowanie dotyczy. W uzasadnieniu analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej strona nie wykazała, aby w realiach rozpoznawanej sprawy zarzucane uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. W szczególności zaś nie wykazano, aby opodatkowaniem objęte zostały przedmioty, których strona nie była właścicielem, albo też przedmioty, które zostały błędnie zidentyfikowane.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przedstawioną w tym zakresie argumentację Sądu I instancji opartą na dotychczasowym dorobku orzeczniczym sądów administracyjnych wypracowaną na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi potrzeby powtarzania po raz kolejny tej argumentacji. Odnosząc się do wyartykułowanego w treści zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l argumentu, że względy techniczne to nie tylko zły stan techniczny budynku, ale również specyfika tego budynku, konstrukcja a także pierwotne przeznaczenie budynku, które ściśle determinują rodzaj działalności gospodarczej możliwej do prowadzenia przy wykorzystaniu danego budynku należy stwierdzić, że co do zasady argument ten jest zasadny. Wymieniony wyżej przepis stanowi bowiem o względach technicznych, a nie o złym stanie technicznym, które powodują, że przedmiot oplotkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Niemniej jednak na gruncie rozpoznawanej sprawy strona nie wykazała, aby sporne pod względem klasyfikacji podatkowej budynki odznaczały się takim swoistymi cechami.
Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. oddalił wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu tj. Regulaminu organizacyjnego Urzędu Gminy w G.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. (wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 3114/16, z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1451/16).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 oraz art. 209 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI