I SA/LU 98/05

I SA/Lu 98/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Halina Chitrosz
Irena Szarewicz-Iwaniuk /przewodniczący/
Krystyna Czajecka-Ryniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 277/06 - Wyrok NSA z 2007-02-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Krystyna Czajecka-Ryniec /spr/, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. - oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, po rozpatrzeniu odwołania J. F., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok.
Z zaskarżonej decyzji wynikało, że w dniu 14 września 2004 r. J. F. złożyła wniosek (uzupełniony w dniu 11 października 2004 r.) o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok wskazując, iż otrzymane od byłego męża alimenty, zasądzone wyrokiem sądu, nie powinny podlegać opodatkowaniu, ponieważ od tej kwoty został już zapłacony podatek - przez osobę obciążoną świadczeniem alimentacyjnym.
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. odmówił podatniczce stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok decyzją z dnia [...]
Od powyższej decyzji J. F. odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej. Podniosła, iż kwota alimentów zasądzona prawomocnym wyrokiem nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ podatkiem tym jest obciążone wynagrodzenie byłego męża, z którego pobierane są alimenty. Pobranie tego podatku po raz drugi rodziłoby stan podwójnego opodatkowania.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy powołał się na zasadę powszechności opodatkowania oraz na jego osobisty charakter. Wskazując na przepis art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, organ podatkowy podniósł, że alimenty otrzymywane przez podatniczkę nie korzystają z żadnego z tych zwolnień. Z treści zaś przepisu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jasno wynika, że alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, uważa się za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9. Organ podatkowy nie podzielił też zarzutów odwołania w zakresie podwójnego podatkowania. Wskazał, iż przedmiotowe alimenty opodatkowane są tylko raz – u osoby otrzymującej, gdyż tylko dla niej stanowią one źródło przychodu. Dla osoby realizującej obowiązek alimentacyjny nie są źródłem przychodu, lecz wydatkiem ponoszonym z dochodów po opodatkowaniu, podobnym do wydatków na wyżywienie, utrzymanie mieszkania. Ze zjawiskiem podwójnego opodatkowania mielibyśmy do czynienia tylko w przypadku opodatkowania tego samego przychodu dwa razy u tego samego podatnika, zaś w omawianej sytuacji istnieją dwa odrębne źródła przychodów u dwóch osób fizycznych.
Nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej J. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i - przytaczając argumenty jak w odwołaniach od decyzji organów podatkowych – wniosła o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą jak w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. J. F. na poparcie swojego stanowiska w sprawie złożyła kserokopię pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 20 kwietnia 2005 r., dotyczące wątpliwości Rzecznika w zakresie opodatkowania alimentów wypłacanych na rzecz innych osób niż dzieci. Skarżąca podniosła dodatkowo, że ustawa podatkowa pozostaje w sprzeczności z ustawą o rachunkowości, ustawą o działalności gospodarczej oraz z prawem wspólnotowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Jak wynika z przytoczonego powyżej stanu faktycznego i prawnego sprawy, spór pomiędzy stronami polegał na rozstrzygnięciu, czy J. F., która uzyskała w roku podatkowym 2003 dochód z tytułu zasądzonych alimentów od byłego męża, zobowiązana była do wykazania tego dochodu i zgłoszenia do opodatkowania w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-37.
Przepis art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) ustanawia ogólną zasadę opodatkowania dochodów osób fizycznych. Według niej, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody osiągane przez podatnika za wyjątkiem dochodów zwolnionych od opodatkowania tym podatkiem, a wymienionych w art. 21, 52, 52a oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatków zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa.
Dochód uzyskany z tytułu zasądzonych przez sąd alimentów na rzecz byłego współmałżonka nie znajduje się w katalogu dochodów zwolnionych przez ustawodawcę z opodatkowania na podstawie wyżej wymienionych przepisów.
Zauważyć też należy, że sama skarżąca nie wskazuje w skardze, jakie konkretnie przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez organy podatkowe wydanymi w postępowaniu decyzjami. Sposób opodatkowania alimentów jest – w odczuciu skarżącej – niesprawiedliwy i stanowi konkretną dolegliwość finansową, jednak istnienie obowiązku podatkowego dla każdego obywatela stanowi pewną finansową dolegliwość, konkretne, nie dobrowolne obciążenie, któremu podlega z uwagi na zaistniały stan, objęty ustawowym obowiązkiem podatkowym.
Zastosowany w niniejszej sprawie przez organy podatkowe przepis art. 10 cytowanej ustawy zawiera katalog źródeł przychodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie jest to jednak katalog zamknięty. O jego otwartym charakterze świadczy punkt 9 – "inne źródła", rozwinięty w art. 20 ust. 1 ustawy.
Powołany artykuł 20 ust. 1 jest uzupełnieniem katalogu źródeł przychodów z art. 10 ust. 1 pkt 9. Przepis ten stanowi, że za przychody z innych źródeł uważa się przede wszystkim: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17, przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Zgodnie zatem z art. 20 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku, alimenty stanowią źródło przychodu. Wyjątkiem od tej zasady są alimenty na rzecz dzieci. Oznacza to, że osoby otrzymujące alimenty (z wyłączeniem tych na rzecz dzieci), są zobowiązane wykazać w zeznaniu podatkowym łącznie z innymi przychodami kwoty otrzymanych alimentów i obliczyć należny podatek według skali podatkowej.
Wobec brzmienia powołanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przedstawionego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, iż zasadnie organy podatkowe odmówiły J. F. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2003, uznając otrzymane świadczenia alimentacyjne jako podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.
Odnosząc się zaś do zarzucanego przez skarżącą efektu podwójnego opodatkowania alimentów (jako dochód byłego męża skarżącej oraz jako dochód skarżącej) zauważyć należy, iż podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem osobistym. Zatem kwota alimentów, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, opodatkowana jest tylko raz – u osoby ją otrzymującej, bowiem tylko dla tej osoby alimenty stanowią źródło przychodu (dla osoby realizującej obowiązek alimentacyjny na podstawie np. wyroku sądowego, jak w sprawie niniejszej, płacone alimenty są obciążeniem, a nie przychodem). Wobec tego zarzut podwójnego opodatkowania nie znajduje uzasadnienia.
W ocenie Sądu nie można też przyznać racji skarżącej w zakresie podnoszonym na rozprawie w dniu 19 października 2005 r.
J. F., jest osobą fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej, zatem, jak wynika z art. 2 ustawy dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. 2000 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.), przepisy tejże ustawy, jak również ustawy o działalności gospodarczej, nie dotyczą skarżącej.
Prawo wspólnotowe, na naruszenie którego powołuje się również skarżąca nie obejmuje ustanowionym zakresem kompetencji dziedziny uregulowanej ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 i art. 5 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r., tekst jedn. Dz.Urz.UE.C z 2000 r., Nr 325, poz. 33) , zatem taki zarzut skarżącej należy uznać za chybiony.
W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należało, że organy podatkowe nie naruszyły w niniejszej sprawie prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, zaś fakt, iż konkretny przepis jest – w ocenie podatników – uznawany za krzywdzący czy niesprawiedliwy, nie upoważnia organów, ani też rozpatrującego sprawę składu sędziowskiego do jego niestosowania, skoro nie został on uchylny i funkcjonował jako przepis obowiązującego prawa w stanie rozpatrywanym.
W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które były podstawą jej wydania, a zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji.