II FSK 2731/19

II FSK 2731/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /sprawozdawca/
Jerzy Płusa /przewodniczący/
Maciej Jaśniewicz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Kr 11/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-03-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
art. 26 ust. 3a i 3b, art. 26 ust.1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 201
art. 78 § 5 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 18, art. 63
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 4 ust. 3
Traktatu o Unii Europejskiej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, , Protokolant Ewa Morawska, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. [...] z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 11/19 w sprawie ze skargi E. [...] z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie oprocentowania nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2012-2014 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz E. [...] z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki kwotę 11 217 (słownie: jedenaście tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z 26 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 11/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. [...] z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki (dalej jako "skarżący", "spółka", "Fundusz") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 8 listopada 2018 r. w przedmiocie oprocentowania nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2012-2014. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił niżej opisany stan faktyczny.
2.1. 2 stycznia 2018 r. wpłynął do organu podatkowego pierwszej instancji wniosek skarżącego z 28 grudnia 2017r., w którym zwrócono się o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2012-2014 w łącznej kwocie 335 354,99 zł wraz z oprocentowaniem, w związku z faktem, że nadpłata powstała na skutek wydania przez TSUE wyroku z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-190/12 E. W uzasadnieniu wniosku o wskazano na fakt dyskryminacyjnego opodatkowania dochodów z dywidend wypłaconych na rzecz Funduszu, bowiem dochody z tego tytułu osiągane przez polski fundusz inwestycyjny były zwolnione z opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74 poz. 397 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.p."). Ponadto stwierdzono, że prawo wspólnotowe, a w szczególności zasada swobody przepływu kapitału, wyrażona w art. 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn.zm., dalej: "TFUE") zakazuje dyskryminacyjnego traktowania rezydentów i nierezydentów ze względu na ich siedzibę. W konsekwencji stwierdzono, że pobranie podatku przez płatników od wypłaconych dywidend było bezzasadne w świetle prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 63 TFUE i wniesiono o stwierdzenie nadpłaty z tego tytułu.
Organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z 25 kwietnia 2018 r. zwrócił kwoty nadpłat w wysokościach wnioskowanych informując, że kwestia zwrotu oprocentowania od nadpłat zostanie rozstrzygnięta w odrębnej decyzji. Następnie decyzją z 22 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji orzekł wysokości oprocentowania od nadpłaty z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobranego przez płatników od wypłaconych dywidend. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 78 § 5 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "o.p."). Łączna kwota oprocentowania wskazana w decyzji z 22 czerwca 2018 r. została obliczona od dnia poboru podatku przez płatników do 10 lipca 2014 r. (tj. do 30 dnia, od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE z 10 czerwca 2014 r. w sprawie C-190/12) w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wyroku. Ww. decyzja została doręczona stronie 6 lipca 2018r.
17 lipca 2018 r. Fundusz wniósł o uzupełnienie decyzji z 22 czerwca 2018 r., co do rozstrzygnięcia w zakresie przysługującego prawa do oprocentowania nadpłaty od 31 dnia od dnia publikacji orzeczenia TSUE z 10 kwietnia 2014 r. C-190/12, tj. od 11 lipca 2014 r. do dnia jej faktycznego zwrotu. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Naczelnik uzupełnił rozstrzygnięcie decyzji z 22 czerwca 2018 r., decyzją uzupełniającą z 3 sierpnia 2018 r., orzekając zwrot oprocentowania od nadpłaty z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobranego przez płatników od wypłaconych dywidend, obliczonego od dnia poboru podatku przez płatników zgodnie z art. 78 § 5 pkt 2 o.p. od nadpłaty, która uprzednio została orzeczona i zwrócona według decyzji stwierdzającej nadpłatę, do dnia 10 lipca 2014 r. oraz odmówił zwrotu oprocentowania liczonego od dnia poboru podatku do dnia zwrotu nadpłaty.
Od powyżej opisanej decyzji Fundusz złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, poprzez orzeczenie zwrotu oprocentowania z tytułu stwierdzonej nadpłaty od dnia pobrania podatku do dnia jego zwrotu, zgodnie ze stanowiskiem Funduszu. Wydanej decyzji zarzucono niewłaściwe zastosowanie: art. 78 § 1 o.p. w zw. z 73 § 1 pkt 2 o.p., art. 78 § 3 pkt 1 o.p., a także 78 § 5 pkt 1 o.p. i art. 74 o.p. w zw. z art. 18 oraz art. 63 TFUE oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn.zm., dalej: "TUE"); art. 207 o.p. oraz art. 210 o.p. oraz art. 120 o.p. oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 o.p., poprzez niezastosowanie w sprawie art. 78 § 5 pkt 1 o.p. w zw. z art. 4 ust. 3 TUE.
W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że zgodnie z orzecznictwem TSUE, istnienie roszczenia odsetkowego zależy od spełnienia następujących przesłanek: prawo krajowe zobowiązuje podatnika do zapłaty podatku; zobowiązanie podatnika do zapłaty podatku jest niezgodne z prawem wspólnotowym (np. ma dyskryminacyjny charakter); podatnik nie dysponuje "odpowiednim" środkiem mogącym zapewnić równe traktowanie. Ponadto, zdaniem Funduszu, z orzecznictwa TSUE wynika, że w przypadku, gdy państwo członkowskie pobrało podatek z naruszeniem przepisów prawa UE, z uwagi m.in. na zasadę skuteczności prawa wspólnotowego, podatnikom przysługuje uprawnienie do zwrotu nie tylko nienależnie pobranego podatku, lecz także kwot zapłaconych na rzecz tego państwa lub zatrzymanych przez to państwo w bezpośrednim związku z poborem podatku. Dotyczy to również strat spowodowanych utratą możliwości dysponowania środkami finansowymi w wyniku przedwczesnego/nieuprawnionego pobrania podatku, w stosunku do których rekompensatę powinna stanowić wypłata odsetek. Na poparcie tych tez przytoczono liczne orzeczenia TSUE. Według skarżącego jednocześnie TSUE wskazuje, że roszczenie odsetkowe odpowiada swą wysokością wysokości odsetek za cały okres pozbawienia podatnika możliwości dysponowania kapitałem z powodu dyskryminacyjnego opodatkowania nierezydenta, tj. od momentu poboru podatku z naruszeniem prawa wspólnotowego (unijnego) do momentu jego faktycznego zwrotu. Powyższe stanowisko TSUE zostało wyrażone m.in. w wyroku z 18 kwietnia 2013 r. w sprawie C-565/11 M. Zdaniem podatnika dla podmiotów zagranicznych złożenie wniosku o zwrot nadpłaty w terminie, o którym mowa w art. 78 § 5 pkt 1 o.p. jest znacząco utrudnione. Z prawa wspólnotowego wynika obowiązek państwa członkowskiego UE, by w przypadku niezgodności przepisu prawa krajowego, na podstawie którego pobrany został podatek z prawem wspólnotowym, podatnikowi zwrócić nadpłatę wraz z oprocentowaniem za okres od dnia poboru podatku do dnia jego faktycznego zwrotu. W związku z powyższym, zdaniem Funduszu, art. 78 § 5 pkt 1 o.p. w zakresie, w jakim ogranicza prawo do zwrotu nadpłaty za okres od dnia poboru podatku do dnia jego faktycznego zwrotu jedynie do sytuacji, gdy wniosek o zwrot nadpłaty został złożony w ciągu 30 dni m.in. od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest niezgodny z prawem wspólnotowym, gdyż narusza art. 4 ust. 3 TUE. W związku z faktem, iż ograniczenie skuteczności art. 74 o.p. narusza ww. zasady prawa wspólnotowego, zastosowanie powinny znaleźć zasady wynikające z orzecznictwa TSUE, które nakazują państwu członkowskiemu zwrócić podatek pobrany z naruszeniem zasad wspólnotowych z oprocentowaniem liczonym od dnia poboru do dnia faktycznego zwrotu. Choć z zasady autonomii proceduralnej wynika, że do zwrotu oprocentowania powinny mieć zastosowanie zasady prawa krajowego, to brak odpowiednich przepisów nie może uniemożliwiać podatnikowi realizacji swoich praw potwierdzonych w orzecznictwie TSUE. W takiej sytuacji, gdy brak regulacji krajowej, a także gdy regulacja krajowa nie czyni zadość zasadzie skuteczności prawa wspólnotowego, organy podatkowe powinny zastosować art. 4 ust. 3 TUE i w konsekwencji zastosować w niniejszej sprawie art. 78 § 5 pkt 1 o.p. z pominięciem części tego przepisu, który jest niezgodny z prawem wspólnotowym. Fundusz na potwierdzenie swojego stanowiska powołał wyrok WSA w Krakowie z 10 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. I SA/Kr 138/18. W uzasadnieniu ww. wyroku sąd potwierdził, że nadpłata w ww. sprawie powstała w wyniku orzeczenia TSUE z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-190/12 E. i w konsekwencji odsetki powinny zostać zwrócone za okres od dnia poboru podatku do dnia jego faktycznego zwrotu (zgodnie z treścią art. 78 § 5 pkt 1 o.p.). Nadto, w ocenie podatnika, decyzja przyznająca oprocentowanie liczone w sposób odmienny od żądanego, powinna zawierać w sentencji inne rozstrzygnięcie od zastosowanego. Naczelnik, zdaniem Funduszu, powinien w rozstrzygnięciu decyzji przyznać podatnikowi oprocentowanie liczone od dnia poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych do 10 lipca 2014 r. (tj. 30. dnia od publikacji sentencji orzeczenia TSUE z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-190/12), a następnie (przy założeniu, że stanowisko Naczelnika przedstawione w uzasadnieniu decyzji jest prawidłowe) odmówić podatnikowi zwrotu oprocentowania liczonego od 11 lipca 2014 r. (tj. 31. dnia od publikacji sentencji orzeczenia TSUE z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-190/12) do dnia zwrotu nadpłaty, bądź też przyznać Funduszowi zwrot oprocentowania nadpłaty liczonego od dnia poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych do 10 lipca 2014 r. oraz oddalić żądanie podatnika w pozostałym zakresie.
2.2. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję Naczelnika, uzupełnioną na wniosek podatnika. W uzasadnieniu przytoczył m.in. treść art. 74, art. 77 § 1, art. 78 § 1, § 5 o.p. i dokonał analizy orzecznictwa TSUE oraz NSA w zakresie wypracowanych w nim standardów oprocentowania nadpłat powstałych w sposób, jak w przedmiotowej sprawie. Na tej podstawie wywiódł, że przepis art. 78 § 5 pkt 2 o.p. nie narusza zasad równoważności i skuteczności (C-565/11), albowiem zgodnie z orzeczeniem TSUE zapewnia możliwość wypłaty odsetek za okres, w którym podatnik był pozbawiony możliwości rozporządzania nienależnie pobranymi środkami. Z tym, że okres końcowy należy rozumieć, jako możliwość skutecznego domagania się zwrotu nadpłaty, a taką możliwość wnioskujący Fundusz miał od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE. W ocenie Dyrektora w przedmiotowej sprawie należy przyjąć, że Funduszowi przysługuje roszczenie odsetkowe tylko za okres, w którym podatnik był pozbawiony możliwości rozporządzania nienależnie pobranymi środkami, przez co należy rozumieć okres od czasu, którego punktem początkowym jest pobranie podatku, a końcowym możliwość skutecznego domagania się zwrotu nadpłaty. Organ pierwszej instancji zasadnie zatem zastosował art. 78 § 5 pkt 2 o.p. i obliczył oprocentowanie nadpłaty od dnia poboru kwot przez płatników do 30 dnia od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE, tj. do 10 lipca 2014 r. W omawianym przypadku oprocentowanie byłoby naliczone do dnia zwrotu nadpłaty tylko w sytuacji, gdyby wniosek o jej zwrot był złożony przed terminem albo w terminie 30 dni od dnia publikacji sentencji ww. orzeczenia TSUE. Zatem wniosek musiałby być złożony w terminie do dnia 10 lipca 2014 r. Reasumując, zdaniem organu odwoławczego, złożenie wniosku po tym terminie nie dało organowi podatkowemu podstawy do zwrotu oprocentowania, liczonego do dnia zwrotu nadpłaty.
Odnosząc się do postawionych zarzutów dotyczących naruszenia wybranych przepisów o.p. z zakresu naliczania oprocentowania, organ odwoławczy podkreślił, że w treści odwołania powołano przepisy, które w ogóle nie były zastosowane w wydanych decyzjach przez organ pierwszej instancji, gdyż dotyczą innych przypadków (art. 78 § 3 pkt 1), co uniemożliwia odniesienie się do tak postawionych zarzutów. Organ podał, że z analizy treści odwołania nasuwa się następujący wniosek: Fundusz z jednej strony powołuje art. 74 o.p., który reguluje kwestie składania wniosków o zwrot nadpłaty w wyniku zapadłych m.in orzeczeń TSUE, a także uprawnień wynikających z tego trybu składanych wniosków (prawo do odsetek od nadpłat uregulowanych w art. 78 § 5 o.p.), a z drugiej strony twierdzi, że przepis ten, wprowadzając uzależnienie terminu naliczenia oprocentowania od nadpłat - od daty złożenia wniosku, narusza brzmienie art. 4 ust. 3 TUE. Podatnik uważa, że organ podatkowy powinien pominąć regulację wynikającą z przepisu krajowego i zastosować w jego przypadku art. 78 § 5 pkt 1 o.p., który przewiduje naliczanie oprocentowania od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu. Zdaniem organu odwoławczego powyższe stanowisko, w kontekście przeprowadzonej przez organ analizy wyroków TSUE, uznać należy za całkowicie chybione. Trudno zgodzić się z podatnikiem, że regulacje wynikające z przepisu art. 74 o.p. naruszają zasadę wyrażoną w art. 4 ust. 3 TUE, zwłaszcza, że podatnik nie wskazał, na czym miałaby polegać niezgodność art. 74 o.p. z cyt. przepisem TUE. W odwołaniu Fundusz, uzasadniając swoje stanowisko, powołał się m.in. na uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z 10 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Kr 138/18. Jednakże treść ww. wyroku wskazuje właśnie na zasadność zastosowania regulacji wynikających z art. 74 o.p. wobec zapadłego orzeczenia TSUE C-190/12, ponieważ sąd orzekł, że prawo do oprocentowania od nadpłaty należnej w tym trybie uzależnione jest od daty złożenia wniosku przez podatnika. W omawianej w wyroku sprawie, wnioski zostały złożone przed datą publikacji ww. orzeczenia TSUE, stąd skarżącej przysługiwało prawo do oprocentowania naliczanego zgodnie z przepisem art. 78 § 5 pkt 1 o.p. Podobnie orzekł WSA we Wrocławiu w wyroku z 23 listopada 2017 r. o sygn. akt I SA/Wr 786/17.
Organ odwoławczy uznał także za niezasadny zarzut nieprawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji uzupełniającej. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji, dokonując uzupełnienia decyzji na żądanie strony, kierował się zasadą maksymalnej czytelności zapisu, tak by nie budził on wątpliwości. Według organu pierwszej instancji, taki właśnie zapis, przyznający z jednej strony oprocentowanie zgodnie z obowiązującym przepisem, a z drugiej strony odmawiający zwrotu oprocentowania naliczanego zgodnie z wnioskiem spełni oczekiwanie wnioskodawcy, co do uzupełnienia treści decyzji. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, do czego odniósł się szczegółowo na ostatniej stronie omawianej decyzji.
3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Fundusz powielił zarzuty oraz argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi Funduszu.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, kontrolując zaskarżony akt i dokonując analizy treści decyzji, w której stwierdzono nadpłatę za okres objęty wnioskiem o oprocentowanie, wziął pod uwagę wyrok TSUE z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. C-190/12 E., a także przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych przed zmianami dokonanymi ustawą z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Analiza ta doprowadziła sąd do wniosku, że przed 1 stycznia 2011 r., jak i od tej daty, ustawodawca z racji posiadania przez podmioty takie jak strona skarżąca siedziby poza krajami członkowskimi Unii Europejskiej oraz krajami Europejskiego Obszaru Gospodarczego, wyłączał je z zakresu zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz.451 , dalej: "u.p.d.o.p.").
W ocenie WSA w Krakowie wskazany powyżej wyrok TSUE należy odczytywać jako zakaz dyskryminacji podmiotów porównywalnych z uwagi na miejsce posiadania siedziby. Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że nadpłata powstaje "w wyniku" orzeczenia TSUE w takim przypadku, w którym bez tego orzeczenia utrzymywałaby się dotychczasowa nieprawidłowa wykładnia przepisów prawa podatkowego, skutkująca odmową stwierdzenia nadpłaty. Bez wydania wyroku TSUE w sprawie C-190/12 utrzymywałaby się bowiem sytuacja prawna, w której funduszom inwestycyjnym spoza Unii Europejskiej i obszaru EOG nie przysługiwałoby zwolnienie w podatku dochodowym od osób prawnych.
Sąd zajął stanowisko, że w tej sytuacji prawnej pobrany od skarżącego podatek dochodowy od dochodów z dywidend należnych za lata 2012-2014, pobrany został nienależnie. W związku z tym po stronie skarżącego powstała nadpłata, a bezpośrednim powodem jej powstania było orzeczenie TSUE (wyrok w sprawie C-190/12 z 10 kwietnia 2014 r.) i dopiero od tego momentu możliwe było stwierdzenie niezgodności regulacji krajowych (art. 6 ust. 1 pkt 10 a u.p.d.o.p.) z prawem wspólnotowym, a w dalszej konsekwencji wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, uzasadnione motywami wynikającymi z wyroku TSUE. Zdaniem sądu meriti na skutek nieuprawnionego pobrania od skarżącego podatku, został on pozbawiony możliwości korzystania ze swoich środków, w efekcie czego doznał uszczuplenia swojego majątku, będącego bezpośrednią konsekwencją niemożności skorzystania ze swojego kapitału. W związku z tym jest on uprawniony do otrzymania z tego tytułu rekompensaty w postaci odsetek. Powołując liczne orzeczenia TSUE, sąd meriti stwierdził, że te prawa podatnika mają podstawę w przepisach prawa unijnego, zakazujących pobierania tych podatków, a obowiązek ich zwrotu podniesiony został do rangi zasady. Wskazał także, że prawo do odsetek jednoznacznie wynika także z regulacji krajowych i w nich należy też szukać bezpośrednich podstaw prawnych do dochodzenia należnych odsetek, badając jednocześnie czy wynikające z nich warunki uzyskania tego rodzaju rekompensaty nie są zbyt restrykcyjne i czy w efekcie ich stosowania zrealizowanie przez uprawniony podmiot jego słusznego prawa nie okaże się w praktyce niemożliwe. Zdaniem sądu pierwszej instancji, zasady wynikające z prawa unijnego nie stoją na przeszkodzie, aby regulacje krajowe, kreujące odpowiednie mechanizmy przyznawania i naliczania odsetek, w pewien sposób uzależniały wartość uzyskanej w formie odsetek rekompensaty od podjęcia przez uprawnionego określonego rodzaju aktywności w tym zakresie, polegającej między innymi na wystąpieniu z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, w odpowiednim terminie. Podobnie z regulacji unijnych nie wynika, że podatnik ma automatyczne prawo do odsetek wyliczonych w sposób najbardziej dla niego korzystny, tj. bezwarunkowo za cały okres pozbawienia go możliwości korzystania z jego środków.
Przytaczając regulacje zawarte w art. 74, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i § 5 o.p. WSA w Krakowie uznał, że ze względu na fakt, że skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty po upływie 30 dni od dnia publikacji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE, co miało miejsce 10 czerwca 2014 r. (trzydziestodniowy termin upływał z dniem 10 lipca 2014 r.), sposób obliczenia należnych odsetek określać będzie art. 78 § 5 pkt 2 o.p. Sąd wskazał, że skarżący dopiero 28 grudnia 2017 r. sformułował na piśmie wniosek, w którym zwrócono się o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2012-2014 w łącznej kwocie 335 354,99 zł wraz z oprocentowaniem, w związku z faktem, że nadpłata powstała na skutek wydania przez TSUE wyroku w sprawie C-190/12 E. Wniosek ten wpłynął do organu podatkowego 2 stycznia 2018 r., związku z czym – w świetle dyspozycji art. 78 § 5 o.p. – skarżący jest uprawniony do uzyskania oprocentowania nadpłaty podatku od dnia powstania tej nadpłaty do dnia 10 lipca 2014 r. Według sądu regulacja stanowiąca podstawę wyliczenia należnych mu odsetek jest jednoznaczna, brak jest również podstaw do podważenia jej zgodności ze wskazywanymi przez skarżącego zasadami prawa unijnego.
Odnosząc się do twierdzeń, że Fundusz nie mógł złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty w trzydziestodniowym terminie, z uwagi na konieczność zapewnienia niezbędnej w tym zakresie obsługi prawnej, tłumaczenia dokumentów, a także trudności związane z dużą liczbą wniosków, sąd podkreślił, że nie uzasadniają one przyjęcia, iż złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku skarżącego, w trzydziestodniowym terminie od dnia publikacji orzeczenia było niemożliwe, gdyż skarżący jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu, prowadzącym działalność inwestycyjną o szerokim zakresie, tak więc sformułowanie odpowiednich wniosków nie może być uznane w jego przypadku za nadmiernie utrudnione. Oprócz tego sąd meriti dodał, że do spełnienia wymogu z art. 78 § 5 pkt 1 o.p. niezbędne jest jedynie złożenie wniosku w trzydziestodniowym terminie, po upływie którego wniosek ten może być uzupełniany, więc wskazywanie na dyskryminacyjny charakter przepisu w sytuacji skarżącego, który z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za lata 2012-2014 wystąpił dopiero po kilku latach od upływu terminu na dokonanie tej czynności, przemawia za tym, że opóźnienie to nie wynikało z trudności natury formalnej, na które powołuje się on w skardze, ale podyktowane było brakiem z jego strony jakiejkolwiek inicjatywy w tym kierunku.
Wobec powyższego sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia niemożności zachowania przez skarżącego terminu na wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, w konsekwencji więc stanowisko organu w tym zakresie, wyrażone w zaskarżonej decyzji, nie może zostać zasadnie zakwestionowane. W przypadku wniosku o stwierdzenie nadpłaty, z powołaniem się na wyrok TSUE, konieczne jest bowiem wystąpienie z wnioskiem w tym przedmiocie, tak więc powiązanie uprawnienia do odsetek, z datą złożenia wniosku jest zasadne oraz adekwatne do sytuacji podatnika, od którego podatek pobrano po orzeczeniu TSUE. Skarżący wystąpił o stwierdzenie nadpłaty dopiero w kilka lat po jej powstaniu, wobec czego, w związku z niewykazaniem się jakąkolwiek aktywnością w tym zakresie przez okres ponad trzech lat, trudno jest mówić o jego dyskryminacji w tym zakresie. Za niezasadne zatem uznane zostały przez sąd zarzuty dotyczące pominięcia podstawowych zasad UE, w szczególności zasady niedyskryminacji, zasady swobody przepływu kapitału i zasady lojalności. Zdaniem WSA wszystkie te zasady znalazły adekwatne zastosowanie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji spełnia standardy określone w art. 210 § 4 o.p. Sąd nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 207 oraz art. 210 o.p., poprzez sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny. Zdaniem sądu treść rozstrzygnięcia jest klarowna a pewne powtórzenia w treści rozstrzygnięcia uzupełniającego pierwotnie wydaną decyzję, służyć miały zapewne niepozostawieniu wątpliwości co do ostatecznej treści rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, sąd meriti na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę.
5.1. Skarżący fundusz wywiódł od opisanego wyżej wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wskazując na następujące podstawy kasacyjne:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 78 § 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 pkt 2 o.p., art. 78 § 3 pkt 1 o.p. a także art. 78 § 5 pkt 1 o.p. i art. 74 o.p. w zw. z art. 18 oraz art. 63 TFUE oraz art. 4 ust. 3 TUE, poprzez ich błędną wykładnię, tj. faktyczne pominięcie podstawowych zasad UE, w szczególności zasady niedyskryminacji, zasady swobody przepływu kapitału i zasady lojalności oraz tez zawartych w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, m.in. z 8 marca 2001 r. w sprawie C-397/98 i C-410/98 M. oraz z 18 kwietnia 2013 r. w sprawie C-565/11 M., co skutkowało uznaniem za prawidłowe odmowy prawa do zwrotu nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem przysługującym za cały okres, podczas którego płatnik był pozbawiony możliwości korzystania z kapitału w wyniku pobrania podatku na podstawie przepisów krajowych niezgodnych z prawem wspólnotowym, a w konsekwencji dyskryminacyjnym potraktowaniem spółki w stosunku do krajowych podmiotów działających na analogicznych zasadach, jak spółka (wobec których płatnicy nie mają obowiązku poboru zryczałtowanego podatku od osób prawnych), podczas gdy prawidłowa, prowspólnotowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do uznania, iż spółce przysługuje prawo do zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem za cały ww. okres (tj. od dnia poboru podatku do dnia faktycznego zwrotu), co umożliwiłoby zapewnienie pełnej skuteczności prawa wspólnotowego oraz tez zawartych w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej;
II. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji, mimo że naruszała ona wskazane powyżej przepisy prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz art. 120 o.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi złożonej w sprawie i jej uwzględnienie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, o zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
5.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, domagając się jej oddalenia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5.3. Na rozprawie stawiła się wyłącznie pełnomocniczka organu, która podtrzymała dotychczas zajęte stanowisko.
6. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
6.1. Stan faktyczny w tej sprawie nie budzi wątpliwości. Nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE, opublikowanego 10 lipca 2014r. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony po upływie 30 dni od dnia opublikowania wyroku TSUE, zarówno w odniesieniu do nadpłat powstałych przed datą opublikowania wyroku, jak i po tej dacie.
6.2. Rozstrzygając niniejszy spór zauważyć należy, że już po wydaniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, "czy wyrażone w art. 4 ust. 3 TUE zasady skuteczności i lojalnej współpracy oraz równoważności lub jakakolwiek inna właściwa zasada przewidziana w prawie Unii, sprzeciwiają się takiemu przepisowi krajowemu jak art. 78 § 5 pkt 1 i 2 o.p., który przewiduje, że odsetki od nadpłaconego podatku, pobranego przez płatnika niezgodnie z prawem Unii, nie są należne podatnikowi za okres po upływie 30 dni, licząc od dnia opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wyroku Trybunału Sprawiedliwości stwierdzającego niezgodność pobrania podatku z prawem Unii, jeżeli wniosek o stwierdzenie tej nadpłaty został złożony przez podatnika po tym terminie, a przepisy prawa krajowego dotyczące pobrania podatku pomimo wyroku E. pozostają nadal niezgodne z prawem Unii?". (postanowienie z 15 marca 2022 r., II FSK 1602/19).
W wydanym 8 marca 2023 r. wyroku w sprawie C-322/22 Trybunał, odpowiadając na pytanie prejudycjalne, stwierdził, że zasadę skuteczności w związku z zasadą lojalnej współpracy należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w przypadku, gdy wniosek o zwrot nadpłaty podatku został złożony po upływie 30 dni od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wyroku Trybunału, z którego wynika stwierdzenie sprzeczności rozpatrywanego opodatkowania z prawem Unii, ogranicza oprocentowanie nadpłaty należne danemu podatnikowi do trzydziestego dnia po tej publikacji, a nawet wyklucza wszelkie oprocentowanie w przypadku, gdy owa nadpłata została poniesiona przez podatnika po upływie tego trzydziestego dnia. Uznał, że zakładając, iż złożenie wniosku o zwrot w terminie 30 dni od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wyroku Trybunału, z którego wynika stwierdzenie sprzeczności rozpatrywanego opodatkowania z prawem Unii, można uznać za staranność, której racjonalnie można wymagać od podatnika biorącego udział w sporze, w związku z którym został wydany ten wyrok Trybunału, takiego złożenia wniosku nie można racjonalnie wymagać od każdego innego podatnika, który nie będąc stroną w rzeczonym sporze, nie może zostać poinformowany o ogłoszeniu wyroku Trybunału w tak krótkim terminie. Ten ostatni podatnik może, nie dopuszczając się niedbalstwa, dowiedzieć się, że opodatkowanie, które poniósł, narusza prawo Unii dopiero jakiś czas po upływie trzydziestodniowego terminu następującego po tej publikacji (pkt 49 uzasadnienia). Ponadto, nawet jeśli chodzi o podatnika będącego stroną w sporze zakończonym wspomnianym wyrokiem, który co do zasady wiedział o tym wyroku w dniu jego wydania, nie zawsze można racjonalnie oczekiwać od niego, że złoży wniosek o zwrot w terminie 30 dni od opublikowania tego wyroku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (pkt 50). Jeżeli bowiem stwierdzenie sprzeczności rozpatrywanego opodatkowania z prawem Unii zależy od wyniku weryfikacji, o której przeprowadzenie Trybunał zwraca się w swoim wyroku do sądu odsyłającego, okres znacznie przekraczający upływ tego trzydziestodniowego terminu może minąć, zanim rzeczone opodatkowanie okaże się sprzeczne z prawem Unii, na podstawie rozważań zawartych w wyroku Trybunału. Jest tak tym bardziej w przypadku, gdy sąd ten, wykonując wyrok Trybunału, sam nie przeprowadza żądanych weryfikacji, lecz przekazuje sprawę organom podatkowym, aby te to uczyniły (pkt 51). Jeśli chodzi w drugiej kolejności o badanie w świetle zasady skuteczności mechanizmu wykluczenia wszelkiego oprocentowania nadpłaty, jeżeli nadpłata ta powstała po upływie terminu 30 dni od opublikowania wyroku Trybunału w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, należy zauważyć, że okoliczność, iż opodatkowanie stosowane przez państwo członkowskie okazuje się sprzeczne z prawem Unii w świetle wyroku Trybunału, nie oznacza, że podatnik konkretnie będzie mógł zapobiec poborowi tego podatku. Jak bowiem podnosi Komisja Europejska w swoich uwagach na piśmie, nie jest wykluczone, że podatek będzie nadal pobierany, z naruszeniem prawa Unii, po ogłoszeniu i opublikowaniu takiego wyroku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (pkt 52). Również w tym przypadku może to mieć miejsce, tym bardziej gdy stwierdzenie sprzeczności rozpatrywanego opodatkowania z prawem Unii zależy od wyniku ocen i weryfikacji, o których przeprowadzenie Trybunał zwraca się w swoim wyroku do sądu odsyłającego, a ten z kolei zwraca się do organów podatkowych (pkt 53). Ta trudność podatnika w zapobieżeniu zapłacie podatku jest jeszcze większa, gdy owa zapłata należy – tak jak w niniejszej sprawie – do osoby trzeciej "płatnika" odpowiedzialnej osobiście za pobór podatku i za jego zapłatę na rzecz skarbu państwa, a płatnik ten informuje podatnika dopiero po fakcie o dokonanym poborze, z opóźnieniem w czasie. Ewentualna okoliczność, że płatnik ten mógł sam spróbować sprzeciwić się zapłacie, nie ma wpływu na to stwierdzenie (pkt 54).
6.3. Przywołany wyrok TSUE wskazuje na niezgodność art. 78 § 5 pkt 1 i 2 o.p. z zasadami lojalności i skuteczności, wynikającymi z art. 4 ust. 3 TUE w zakresie, w jakim uzależnia okres oprocentowania od złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty do 30 dnia od opublikowania wyroku TSUE w dzienniku urzędowym. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względzie art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pomija zatem tę część przepisu prawa krajowego, dając pierwszeństwo zasadzie wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE.
6.4. Odmowa zastosowania sprzecznego z prawem unijnym przepisu prawa krajowego wymaga jednak dalszych rozważań, czy możliwe jest zastosowanie innego przepisu prawa krajowego do określenia okresu oprocentowania i czy działania skarżącego w celu odzyskania nienależnie pobranego podatku można uznać za staranne wykorzystanie wszelkich środków prawnych w celu odzyskania nienależnie pobranych środków.
6.5. Niewątpliwie strona skarżąca (mimo pewnej zbieżności nazwy) nie była stroną postępowania w sprawie C-190/12. Nie mogła zatem dowiedzieć się o wydanym wyroku bezpośrednio po jego wydaniu. Z obowiązujących wówczas przepisów, określających obowiązki płatnika wynikało, że płatnicy są zobowiązani przesłać informację o pobraniu podatku podatnikom, mającym ograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (czyli takim jak skarżący) w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano wypłat, o których mowa w ust. 1, również wówczas, gdy płatnik w roku podatkowym sporządzał i przekazywał informacje w trybie przewidzianym w ust. 3b (art. 26 ust. 3a u.p.d.o.p.). Art. 26 ust. 3b u.p.d.o.p. nakazywał płatnikowi na pisemny wniosek podatnika- nierezydenta, w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku, sporządzenie i przesłanie podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych, informacji o pobranym podatku (art. 26 ust.3b u.p.d.o.p.). Płatnik, zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. zobowiązany był do obliczenia i poboru podatku zgodnie z prawem krajowym, pod rygorem odpowiedzialności własnym majątkiem za jego niepobranie (art. 30 ust. 1 o.p.). Z powołanych przepisów wynika, że fundusz, działający na równoważnych zasadach jak fundusze polskie, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. i mający siedzibę w państwie trzecim (Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej), nie mógł w stanie prawnym, obowiązującym w latach 2012- 2014 uniknąć poboru podatku u źródła przez płatnika. Płatnik musiał go zaś pobrać, aby nie ponosić odpowiedzialności z art. 30 ust. 1 o.p. Jednocześnie podatnik dowiadywał się o pobranym podatku (jeśli nie złożył wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 3b u.p.d.o.p., a nie było to jego obowiązkiem) nawet po upływie 12 miesięcy od tego zdarzenia.
6.6. Uzyskanie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku wymagało ponadto od podatnika (niemającego siedziby w Polsce) znajomości prawa polskiego (zarówno dotyczącego podatku, jak procedur stwierdzenia jego nadpłaty) i orzeczeń TSUE. Ponadto to od niego wymagana jest aktywność w postaci złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, dokumentów potwierdzających, że działa on na warunkach równoważnych z funduszami polskimi, przetłumaczenia tych dokumentów na język urzędowy kraju, w którym składa wniosek. Może to wymagać zatrudnienia polskiego prawnika, w celu prowadzenia sprawy przed polskimi organami podatkowymi. Niewątpliwie czynności te trudno wykonać w terminie 30 dni od publikacji orzeczenia TSUE, wskazującego pobranie podatku z naruszeniem prawa Unii, nawet jeśli w tej dacie podatnik już wie o poborze podatku i wysokości pobranego podatku. Nie jest to w ogóle możliwe w sytuacji, gdy pobór podatku nastąpił po upływie 30 dni od opublikowania wyroku TSUE, z którego wynikała nadpłata. W tym przypadku o pobraniu podatku skarżący mógł, zgodnie z powołanymi przepisami, dowiedzieć się w 2013, 2014 i 2015 r.
6.7. Stan prawny, dotyczący opodatkowania funduszy z państw trzecich, z którymi Polska ma zawarte umowy pozwalające na wymianę informacji podatkowych, działających na zasadach równoważnych jak fundusze mające w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy nie uległ zmianie po wydaniu wyroku w sprawie C-190/12 E. Przepisy prawa krajowego pozostają nadal sprzeczne z prawem Unii. Ponadto, wobec nadal trwającej niezgodności prawa krajowego z prawem unijnym, podatnik musi wykazywać się aktywnością polegającą na składaniu wniosków o stwierdzenie nadpłaty w odniesieniu do każdego nienależnego poboru podatku przez płatnika.
6.8. Nie można zapominać, że zaniechanie usunięcia naruszenia prawa unijnego przez państwo członkowskie, mimo stwierdzenia tego naruszenia przez TSUE, jest również sprzeczne z zasadą lojalności i skuteczności, wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE. Tę okoliczność należy niewątpliwie uwzględnić przy ocenie działań podatnika podjętych w celu odzyskania nienależnie pobranego podatku. Jak wskazano wyżej, zmusza to nadal podatnika do występowania z wnioskami o stwierdzenie nadpłaty, bowiem nie może on uniknąć poboru podatku, pobieranego sprzecznie z prawem UE. Sytuacji podatnika mającego siedzibę poza terytorium UE, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej, nie zmieniła także możliwość uzyskania od 1 stycznia 2019 r. opinii o zasadności zwolnienia od podatku od dywidend (art. 26b u.p.d.o.p.). Z uwagi na miejsce siedziby i zarządu skarżącego przepis ten nie ma do niego zastosowania.
6.9. Art. 78 § 5 pkt 1 i 2 o.p. określają okresy, za które ma być naliczane oprocentowanie nadpłaty w odniesieniu do trzech źródeł powstania nadpłaty : orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wyroku Trybunału Sprawiedliwości oraz uchylenia lub zmiany w całości lub w części aktu normatywnego. We wszystkich tych przypadkach okres oprocentowania uzależniono od złożenia wniosku w terminie 30 dni odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, opublikowania wyroku TSUE w Dzienniku Urzędowym UE oraz dnia uchylenia lub zmiany w części lub w całości aktu normatywnego. Biorąc pod uwagę fakt, że nie nastąpiła zmiana przepisów krajowych po opublikowaniu orzeczenia TSUE w sprawie C-190/12, należy uznać, że wnioski o stwierdzenie nadpłaty, jako złożone przed zmianą przepisów ustawy o podatku dochodowym w tym zakresie, w jakim dotyczy opodatkowania funduszy mających siedzibę w państwach trzecich, uzasadniają zastosowanie do obliczenia okresu oprocentowania na zasadach określonych w art. 78 § 5 pkt 1 o.p., to jest od dnia powstania nadpłaty do jej zwrotu. Nie może być tak, że większej staranności wymaga się od podmiotu, który ubiega się o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku poboru przez płatnika podatku niezgodnego z prawem UE niż od państwa członkowskiego, które mimo upływu prawie 9 lat od stwierdzenia tej niezgodności, nadal taki podatek pobiera i zwraca dopiero po złożeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Zauważyć należy, że w świetle orzeczeń TSUE w przypadku gdy państwo członkowskie pobrało podatki z naruszeniem przepisów prawa Unii, podmiotom prawa przysługuje uprawnienie do zwrotu nie tylko nienależnie pobranego podatku, lecz także kwot zapłaconych na rzecz tego państwa lub zatrzymanych przez to państwo w bezpośrednim związku z tym podatkiem (zob. podobnie wyroki L. i in., EU:C:2012:478, pkt 25; I., EU:C:2013:250, pkt 21; C-331/13, I. EU:2014:332, pkt. 28-29). Zasada ciążącego na państwach członkowskich obowiązku zwrotu wraz z odsetkami kwot podatków pobranych z naruszeniem prawa Unii wynika z tego właśnie prawa (wyroki L. i in., EU:C:2012:478, pkt 26: I., EU:C:2013:250, pkt 22).
6.10. Zasadnie zatem podniesiono w skardze kasacyjnej naruszenie w zw. z art. 18 oraz art. 63 TFUE oraz art. 4 ust. 3 TUE w zw. z art. 78 § 5 pkt 1 o.p. poprzez ich błędną wykładnię. Nie doszło natomiast do naruszenia art. 78 § 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 pkt 2 o.p., art. 78 § 3 pkt 1 o.p. , art. 74 o.p. Sporna jedynie była data końcowa, do której należy się oprocentowanie, a nie data powstania nadpłaty i powstanie nadpłaty. Zbędne natomiast było zbadanie naruszenia art.18 i art. 63 TFUE, skoro stwierdzono naruszenie art. 4 ust. 3 TUE.
6.11. Naruszenie przepisów prawa materialnego doprowadziło także do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art.120 o.p.
6.12. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb rozstrzygnięcia i z tego powodu na podstawie art.188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i orzekł co do istoty uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy będzie zobowiązany do uwzględnienia wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
6.13. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania uzasadnia art. 209, art. 200, art. 203 pkt 1 , art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 6, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na koszty te składają się wpisy od skargi, skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, sporządzonym na wniosek strony, wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz za sporządzenie skargi kasacyjnej.
Maciej Jaśniewicz Jerzy Płusa Aleksandra Wrzesińska-Nowacka