II FSK 2700/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając, że umowy leasingu samochodów osobowych zostały zawarte po 1 stycznia 2019 r., co skutkuje stosowaniem nowych przepisów podatkowych.
Spółka O. S.A. kwestionowała interpretację Dyrektora KIS dotyczącą stosowania przepisów podatkowych do umów leasingu samochodów osobowych. Spółka twierdziła, że zawarcie umów ramowych i zamówień w 2018 r. pozwala na stosowanie starych przepisów (sprzed 2019 r.). WSA przychylił się do tego stanowiska, uchylając interpretację. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że o skutecznym zawarciu umowy leasingu decyduje podpisanie indywidualnej umowy użytkowania samochodu, która w tym przypadku nastąpiła po 1 stycznia 2019 r., co skutkuje koniecznością stosowania nowych przepisów.
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych w kontekście umów leasingu samochodów osobowych. Spółka O. S.A. uzyskała interpretację indywidualną od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która została następnie uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Spółka argumentowała, że zawarcie umów ramowych i zamówień na samochody w 2018 r. pozwala na stosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2018 r., zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej. Dyrektor KIS stał na stanowisku, że o skutecznym zawarciu umowy leasingu decyduje moment podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodu, która w tym przypadku nastąpiła po 1 stycznia 2019 r., co skutkuje koniecznością stosowania nowych przepisów. WSA uznał argumentację spółki za zasadną i uchylił interpretację. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora KIS, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że zgodnie z art. 709(1) Kodeksu cywilnego, umowa leasingu wymaga precyzyjnego określenia warunków, w tym czasu trwania. Analiza stanu faktycznego wykazała, że choć zamówienia zawierały wiele istotnych elementów, to dopiero indywidualne umowy użytkowania samochodu potwierdzały wszystkie warunki i wskazywały dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia użytkowania, numery rejestracyjne i nadwozia. NSA uznał, że te indywidualne umowy stanowią definitywne zawarcie umowy leasingu, a ponieważ zostały podpisane po 1 stycznia 2019 r., do rozliczenia kosztów podatkowych należy stosować przepisy u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od tej daty. W konsekwencji, NSA oddalił skargę spółki i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, o skutecznym zawarciu umowy leasingu decyduje moment podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodu, która w tym przypadku nastąpiła po 1 stycznia 2019 r., co skutkuje koniecznością stosowania nowych przepisów podatkowych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że indywidualne umowy użytkowania samochodu, potwierdzające wszystkie warunki i wskazujące szczegółowe dane pojazdów oraz daty rozpoczęcia i zakończenia użytkowania, stanowią definitywne zawarcie umowy leasingu. Ponieważ zostały one zawarte po 1 stycznia 2019 r., stosuje się nowe przepisy podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
ustawa zmieniająca art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepisy przejściowe dotyczące umów leasingu zawartych przed 1 stycznia 2019 r. i po tej dacie.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 17a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 9a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
k.c. art. 709(1)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Definicja umowy leasingu, wskazująca na jej terminowy charakter i konieczność określenia istotnych elementów.
ustawa zmieniająca art. 2
Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja Dyrektora KIS, że o skutecznym zawarciu umowy leasingu decyduje moment podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodu, a nie wcześniejsze zamówienia czy umowy ramowe.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki O. S.A. i WSA, że zawarcie umów ramowych i zamówień przed 1 stycznia 2019 r. pozwala na stosowanie starych przepisów podatkowych, a indywidualne umowy użytkowania są jedynie protokołami przekazania.
Godne uwagi sformułowania
o skutecznym zawarciu umowy leasingu można mówić dopiero w momencie podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodów Indywidualna Umowa Użytkowania Samochodu zawiera oświadczenia woli stron zawierane uprzednio Zamówienia nie zawierają definitywnych oświadczeń woli stron co do zawarcia umów leasingu
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Jerzy Płusa
członek
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu zawarcia umowy leasingowej na potrzeby stosowania przepisów przejściowych dotyczących zmian w podatkach dochodowych, zwłaszcza w kontekście leasingu samochodów osobowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie umowy ramowe i zamówienia były zawierane przed zmianą przepisów, a indywidualne umowy użytkowania po zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia leasingu samochodów i jego rozliczeń podatkowych, a także interpretacji przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla wielu firm.
“Leasing samochodów po zmianie przepisów: Kiedy umowa jest faktycznie zawarta?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 2700/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/ Jerzy Płusa Tomasz Kolanowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane III SA/Wa 1518/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-17 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1036 art. 17a, art. 4a pkt 9a Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 1025 art. 709(1) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 2159 art. 8 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Płusa Sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Protokolant Wojciech Zagórski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1518/19 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2019 r. nr 0111-KDIB1-3.4010.50.2019.1.MO w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od O. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie II FSK 2700/20 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1518/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych – uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że Spółka pozyskuje do używania nowe samochody osobowe w rozumieniu art. 4a pkt 9a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1036, dalej: u.p.d.o.p.). Umowy Ramowe z poszczególnymi Dostawcami zostały zawarte przez Spółkę (odpowiednio) w 2015 r. i 2016 r. Przedmiotem Umów Ramowych jest ustalenie ogólnych warunków, na jakich Dostawcy mają oddawać Spółce w używanie Samochody oraz świadczyć na rzecz Spółki usługi związane z oddaniem tych Samochodów w używanie. Na podstawie Indywidualnych Umów Użytkowania Samochodu Dostawca przekazuje Spółce Samochody do używania. Ponadto, w Indywidualnej Umowie Użytkowania Samochodu Spółka i Dostawca potwierdzają każdorazowo wszystkie warunki określone w Zamówieniach w odniesieniu do przekazywanych Spółce Samochodów, a ponadto wskazują: nr rejestracyjne oraz numery nadwozia przekazanych Spółce Samochodów oraz dokładną datę rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych Samochodów. Zgodnie z podpisanymi w latach ubiegłych z Dostawcami Zamówieniami oraz zgodnie z zapisami Indywidualnych Umów Użytkowania Samochodów, w 2019 r. wygaśnie prawo do użytkowania 649 samochodów osobowych, natomiast w styczniu i lutym 2020 r. wygaśnie prawo do użytkowania 607 samochodów osobowych. W konsekwencji, Spółka w celu zapewnienia nieprzerwanego dostępu do samochodów niezbędnych do realizacji celów służbowych oraz biorąc pod uwagę okresy potrzebne na wyprodukowanie i dostarczenie nowych Samochodów, w 2018 r. przeprowadziła w dwóch turach negocjacje z Dostawcami, a w ich wyniku podpisała Zamówienia na dostawę nowych Samochodów. W momencie dostarczenia zamówionych Samochodów, Spółka będzie podpisywać z Dostawcami Indywidualne Umowy Użytkowania Samochodu. W związku z warunkami, na jakich Dostawcy będą dostarczać Samochody do używania Spółce, Samochody nie będą wprowadzane do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych Spółki – stosunki prawne dotyczące użytkowania Samochodów będą stanowiły leasing operacyjny w rozumieniu przepisów art. 17b u.p.d.o.p. W związku z powyższym opisem Wnioskodawca zadał pytanie: Czy w związku z podpisaniem przez Spółkę Zamówień przed dniem 1 stycznia 2019 r., na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 2159, dalej: ustawa zmieniająca), Spółka będzie obowiązana stosować do leasingu Samochodów uzyskanych w związku z podpisaniem tych zamówień w 2019 i 2020 r. przepisy ustawy zmienianej w art. 2 ustawy zmieniającej, tj. przepisy u.p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym do końca 2018 r.? Wnioskodawca wyraził własne stanowisko, zgodnie z którym w związku z podpisaniem przez Spółkę z Dostawcami przed 1 stycznia 2019 r. Zamówień na oddanie Spółce w 2019 i 2020 r. do używania Samochodów, do umów leasingu tych Samochodów powstałych w związku z podpisaniem tych Zamówień Spółka będzie obowiązana stosować przepisy u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym do końca 2018 r. Spółka podkreśliła, że w wyniku podpisania Zamówień Spółka zawarła z Dostawcami umowy leasingu w rozumieniu art. 17b u.p.d.o.p., umowy te zostały zawarte przed 1 stycznia 2019 r. oraz dotyczą samochodów osobowych w rozumieniu przepisów art. 4a pkt 9a u.p.d.o.p. W interpretacji indywidualnej z 24 kwietnia 2019 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Na wstępie uzasadnienia organ interpretujący wskazał, że z dniem 1 stycznia 2019 r. na podstawie ustawy zmieniającej zmieniły się m.in. zasady rozliczania w podatkowych kosztach uzyskania przychodów wydatków związanych z wykorzystywaniem samochodów osobowych w działalności gospodarczej. Zdaniem DKIS zwrócić należy uwagę na art. 8 ustawy zmieniającej. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, do umów leasingu, najmu, dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze dotyczących samochodu osobowego zawartych przed dniem 1 stycznia 2019 r. stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2, w brzmieniu dotychczasowym (ust. 1). Natomiast, do umów, o których mowa w ust. 1, zmienionych lub odnowionych po dniu 31 grudnia 2018 r. stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2 tego art.). Zatem, w przypadku podpisania umowy leasingu do końca 2018 r., w stosunku do takiej umowy znajdą zastosowanie zasady rozliczania kosztów podatkowych na podstawie przepisów obowiązujących do końca 2018 r. Jedynie zmiana lub odnowienie umowy leasingu spowoduje, że z datą takiej czynności podatnik będzie zobowiązany stosować już nowe przepisy, określone w art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej. DKIS zgodził się z Wnioskodawcą, że aby do konkretnej umowy można było zastosować przepisy u.p.d.o.p. obowiązujące do końca 2018 r., muszą zostać spełnione równocześnie trzy warunki: umowa musi być umową leasingu, umową najmu, umową dzierżawy lub inną umową o podobnym charakterze, umowa musi zostać zawarta przez strony nie później, niż 31 grudnia 2018 r., przedmiotem umowy musi być samochód osobowy. Organ interpretacyjny zwrócił uwagę na definicję umowy leasingu z art. 7091 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018, poz. 1025 ze zm., dalej: k.c.), z którego wynika m.in. że umowa leasingu ma charakter terminowy, gdyż jest zawierana na czas oznaczony. Wskazanie zatem daty rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych pojazdów (tj. czasu trwania umowy leasingu) stanowi przedmiotowo istotny element treści czynności prawnej, bez którego nie dochodzi do zawarcia umowy. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Spółka i Dostawca w indywidualnych umowach użytkowania samochodu potwierdzają każdorazowo wszystkie warunki określone w zamówieniach, a ponadto wskazują dokładna datę rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych samochodów. Zdaniem DKIS, o skutecznym zawarciu umowy leasingu można mówić dopiero w momencie podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodów. Wtedy bowiem zostają ostatecznie potwierdzone wszystkie warunki określone w zamówieniach oraz wskazany zostaje czas trwania leasingu. Jeżeli zatem umowy użytkowania samochodów zostały lub zostaną podpisane po 31 grudnia 2018 r., to do rozliczenia kosztów podatkowych z tytułu leasingu zastosowanie znajdą przepisy u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. Powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Istota sporu w sprawie dotyczy tego, czy należy uznać, że Skarżąca w związku z zawarciem z Dostawcami samochodów osobowych w 2015 i 2016 r. umów ramowych (określających podstawowy okres używania samochodów, ogólne warunki płatności za samochody, zasady ubezpieczania, zasady wystawiania faktur oraz ewentualnych kar umownych) oraz w czerwcu 2018 r. i w grudniu 2018 r. Zamówień (określających m.in. liczbę samochodów, które Dostawca odda Skarżącej do użytkowania, termin oddania Samochodów do użytkowania, markę i model Samochodów, wersję wyposażenia, rodzaj skrzyni biegów i pojemność silnika, kolor nadwozia, kolor tapicerki, liczbę drzwi, ładowność, masę własną, liczbę miejsc, rodzaj paliwa, zakres i sposób ubezpieczenia Samochodów, wartość początkową poszczególnych samochodów netto, wartość rezydualną netto, miesięczne opłaty, okres trwania umowy użytkowania poszczególnych Samochodów, limit km przebiegu) zawarła umowy leasingu poszczególnych samochodów przed dniem 1 stycznia 2019 r. mimo, że po tej dacie zostaną zawarte przez Skarżącą z Dostawcami indywidualne umowy użytkowania samochodu, mocą których każdorazowo nastąpi potwierdzenie wszystkich warunków określonych w Zamówieniach w odniesieniu do przekazywanych Spółce Samochodów a ponadto nastąpi wskazanie numerów rejestracyjnych oraz numerów nadwozia przekazanych Samochodów oraz daty rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych Samochodów. Zdaniem Skarżącej podpisanie jeszcze w 2018 r. Zamówienia (w wykonaniu umów ramowych) definiujące strony umowy, przedmiot umowy określony co do marki, modelu i wyposażenia, okres trwania umowy, wartość początkową i wartość rezydualną przedmiotu umowy i opłaty miesięczne stanowią zawarte umowy leasingu, w szczególności wobec określenia w nich okresu trwania umowy i w konsekwencji podpisanie indywidualnych umów użytkowania samochodu po tej dacie – jako nie kreujących odrębnych stosunków prawnych, stanowiących swoiste protokoły przekazania – pozostaje bez wpływu na kwalifikację tychże umów z tym skutkiem, że znajdzie zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej umożliwiający rozliczanie tychże umów na zasadach przewidzianych na dzień 31 grudnia 2018 r. Zdaniem Organu, z racji tego, że w indywidualnych umowach użytkowania samochodu, następuje potwierdzenie każdorazowo wszystkich warunków określonych w Zamówieniach, a ponadto wskazanie dokładnej daty rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych samochodów, o skutecznym zawarciu umowy leasingu można mówić dopiero w momencie podpisania takiej umowy. Jeżeli więc zostaną one podpisane po 31 grudnia 2018 r. do rozliczania tychże umów znajdą zastosowanie zasady obowiązujące po 31 grudnia 2018 r. Na tle tak zarysowanego sporu Sąd przyznał rację Skarżącej. WSA uznał, że do zawarcia przez Skarżącą umów leasingu samochodów osobowych dochodzi wskutek zawarcia przez Skarżącą z Dostawcami umów stanowiących Zamówienia, a zważywszy na to, że umowy te zostały zawarte przed Skarżąca przed dniem 31 grudnia 2018 r., jest ona uprawniona zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej do rozliczenia tych umów na zasadach przewidzianych w u.p.d.o.p. na dzień 31 grudnia 2018 r. Tym samym za zasadny należało uznać sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej w związku z art. 17a u.p.d.o.p. oraz art. 7091 k.c. poprzez zastosowanie jego błędnej wykładni prowadzącej do wniosku, że w świetle powołanych przepisów do umów leasingu zawartych przez Spółkę w 2018 r. zastosowanie znajdą przepisy u.p.d.o.p. obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (CBOSA). W skardze kasacyjnej pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 17 a u.p.d.o.p. oraz art. 7091 k.c. przez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, iż do zawarcia przez skarżącą umów leasingu samochodów osobowych na gruncie przedmiotowej sprawy dochodzi wskutek zawarcia przez skarżącą z Dostawcami umów stanowiących Zamówienia a zważywszy na to, że umowy te zostały zawarte przez skarżącą przed dniem 31 grudnia 2018 r., błędne przyjęcie przez Sąd, że jest ona uprawniona zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej do rozliczania tych umów na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych na dzień 31 grudnia 2018 r. W przedmiotowej sprawie przyjąć natomiast należało, że w analizowanej sprawie o skutecznym zawarciu umowy leasingu można mówić dopiero w momencie podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodów. Wtedy bowiem zostają ostatecznie potwierdzone wszystkie warunki określone w zamówieniach oraz wskazany zostaje czas trwania leasingu. Tym samym w przedmiotowej sprawie przyjąć należało, że jeżeli umowy użytkowania samochodów zostały lub zostaną podpisane po 31 grudnia 2018 r. to do rozliczenia kosztów podatkowych z tytułu leasingu zastosowanie znajdą przepisy u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Analiza akt sprawy wskazuje, że nie występują określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, zatem Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przytoczonymi przez stronę skarżącą podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem, zgodnie z art. 183 § 1 i art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarga kasacyjna wniesiona w imieniu organu ma usprawiedliwione podstawy. Zasadniczą kwestią sporną w sprawie była ocena, czy do zawarcia przez skarżącą umów leasingu samochodów osobowych dochodzi wskutek zawarcia przez skarżącą z Dostawcami umów stanowiących Zamówienia, czy też do zawarcia umów leasingu dochodzi dopiero na mocy Indywidualnych Umów Użytkowania Samochodu, na podstawie których Dostawca przekazuje Spółce Samochody do używania. Rozstrzygnięcie tej kwestii ma bezpośrednie przełożenie na odpowiedź na zadane przez Wnioskodawcę pytanie, bowiem w przypadku podpisania umowy leasingu do końca 2018 r., znajdą zastosowanie zasady rozliczania kosztów podatkowych na podstawie przepisów obowiązujących do końca 2018 r. Jeśli natomiast uznać, że do zawarcia umów leasingu dochodzi dopiero w momencie podpisania Indywidualnych Umów Użytkowania Samochodu, tj. w realiach przedstawionych we wniosku już po 1 stycznia 2019 r., wówczas do zasad rozliczania kosztów uzyskania przychodów miałyby zastosowanie przepisy nowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 17 a u.p.d.o.p. oraz art. 709 (1) k.c. Sąd pierwszej instancji nie miał bowiem dostatecznych podstaw do przyjęcia, że do zawarcia umów leasingu dochodzi już w momencie podpisania przez skarżącą z Dostawcami umów stanowiących Zamówienia. Zgodnie z art. 709(1) k.c. przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Jak wynika z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku, na podstawie Zamówień Spółka i Dostawca ustalają każdorazowo w ramach realizacji Umowy Ramowej: liczbę Samochodów, które Dostawca odda Spółce do użytkowania w określonym w Zamówieniu terminie, termin oddania Samochodów do użytkowania, markę i model Samochodów, wersję wyposażenia, rodzaj skrzyni biegów, moc i pojemność silnika, kolor nadwozia, kolor tapicerki, liczba drzwi, ładowność, masę własną, liczbę miejsc, rodzaj paliwa, zakres i sposób ubezpieczenia Samochodów, wartość początkową poszczególnych Samochodów netto, wartość rezydualną netto lub zakładaną wartość końcową (które to pojęcie w rozumieniu stron umowy jest tożsame z pojęciem wartości rezydualnej netto), miesięczną opłatę z tytułu użytkowania Samochodów, miesięczną opłatę za serwis Samochodów oraz miesięczną opłatę z tytułu ubezpieczenia Samochodów, okres trwania umowy użytkowania poszczególnych Samochodów, limit km. przebiegu, stawkę za przekroczenie limitu km., stawkę za niewykorzystanie limitu km., kwestie dotyczące usług assistance, udziału własnego Spółki w przypadku powstania szkody w poszczególnych Samochodach, rodzaju i liczby opon. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy jednak mieć na względzie to, że – jak wynika z opisu stanu faktycznego - na podstawie Indywidualnych Umów Użytkowania Samochodu Dostawca przekazuje Spółce Samochody do używania oraz w Indywidualnej Umowie Użytkowania Samochodu Spółka i Dostawca potwierdzają każdorazowo wszystkie warunki określone w Zamówieniach w odniesieniu do przekazywanych Spółce Samochodów, a ponadto wskazują: nr rejestracyjne oraz numery nadwozia przekazanych Spółce Samochodów oraz dokładną datę rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych Samochodów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z tak przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu stanu faktycznego wynika, że Indywidualna Umowa Użytkowania Samochodu zawiera oświadczenia woli stron. Wyraża się to w stwierdzeniu, że "Spółka i Dostawca potwierdzają każdorazowo wszystkie warunki określone w Zamówieniach". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z tego, że zawierane uprzednio Zamówienia nie zawierają definitywnych oświadczeń woli stron co do zawarcia umów leasingu. W przeciwnym razie ich potwierdzanie w późniejszych Indywidualnych Umowach Użytkowania Samochodu ani nie byłoby potrzebne, ani nie miałoby sensu. Trudno przyjąć, że owo "potwierdzanie" dokonywane przez strony jest pozbawione prawnej doniosłości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego każe zatem przyjąć, że do definitywnego zawarcia umowy leasingu dochodzi dopiero z chwilą zwarcia Indywidualnych Umów Użytkowania Samochodu. Należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że sam fakt przekazania Spółce samochodów po 1 stycznia 2019 r. nie przesądza o tym, że umowa leasingu nie została zawarta przed tą datą. Jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle przedstawionego we wniosku opisu nie można uznać, że Indywidualne Umowy Użytkowania będą "stanowić swego rodzaju protokoły przekazania przez Dostawców Samochodów Spółce, które wskazują dokładną datę rozpoczęcia i zakończenia użytkowania poszczególnych Samochodów (przy uwzględnieniu okresu używania Samochodów określonych w Zamówieniach) oraz definiują poszczególne Samochody pod względem nr rejestracyjnego i numeru nadwozia (co - w momencie podpisania Zamówienia - z oczywistych względów nie było możliwe do ustalenia)." Można się zgodzić z tym, że Indywidualne Umowy te nie będą kreować pomiędzy Stronami "odrębnego stosunku prawnego", lecz należy przyjąć, że zawierają prawnie doniosłą treść dopełniającą wcześniejsze ustalenia, bez której te dotychczasowe ustalenia stron (umowa ramowa i zamówienia) nie mogą być uznane za definitywnie zawarte umowy leasingu. Z podanych wyżej powodów podniesiony w skardze kasacyjnej organu zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 17 a u.p.d.o.p. oraz art. 709 (1) k.c. uznać należało za zasadny, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oddalił również skargę wniesioną do sądu pierwszej instancji. Zaskarżona interpretacja nie naruszała bowiem wskazanych w skardze przepisów. W przedmiotowej sprawie zgodne z prawem było stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, że o skutecznym zawarciu umowy leasingu można mówić dopiero w momencie podpisania indywidualnej umowy użytkowania samochodów. Wtedy bowiem zostają ostatecznie potwierdzone wszystkie warunki określone w zamówieniach oraz wskazany zostaje czas trwania leasingu. Tym samym w przedmiotowej sprawie przyjąć należało, że jeżeli indywidualne umowy użytkowania samochodów zostały lub zostaną podpisane po 31 grudnia 2018 r., to do rozliczenia kosztów podatkowych z tytułu leasingu zastosowanie znajdą przepisy u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI