II FSK 2670/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-05
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowy od osób prawnychdywidendyfundusze inwestycyjneprawo unijneswobodny przepływ kapitałudyskryminacja podatkowanadpłata podatkuoprocentowanie nadpłatyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną funduszu z Luksemburga, uznając polskie przepisy o CIT dotyczące zwolnień dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych za zgodne z prawem UE.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy zwrotu nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych wraz z oprocentowaniem, naliczonego od dywidend wypłaconych funduszowi z Luksemburga. Skarżący zarzucał niezgodność polskich przepisów z prawem UE, co miało uzasadniać prawo do oprocentowania nadpłaty. NSA uznał jednak, że nowelizacja ustawy o CIT z 2011 r. wyeliminowała ewentualne sprzeczności z prawem wspólnotowym, wprowadzając zwolnienie dla funduszy z UE/EOG działających na analogicznych zasadach jak polskie fundusze. W konsekwencji oddalono skargę kasacyjną.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna funduszu inwestycyjnego z siedzibą w Luksemburgu od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora IAS w Krakowie. Decyzja ta stwierdzała nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu wypłaconych dywidend oraz odmawiała zwrotu oprocentowania tej nadpłaty. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT w związku z Traktatem o funkcjonowaniu UE (TFUE) oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o UE (TUE), twierdząc, że polskie przepisy są dyskryminacyjne i niezgodne z prawem wspólnotowym, co powinno uzasadniać prawo do oprocentowania nadpłaty. Zarzucał również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że nowelizacja ustawy o CIT z 2011 r., wprowadzająca zwolnienie dla funduszy inwestycyjnych i emerytalnych z UE/EOG, skutecznie usunęła wszelkie potencjalne sprzeczności z prawem wspólnotowym, w tym z zasadą swobodnego przepływu kapitału i zakazem dyskryminacji. Sąd podkreślił, że celem nowelizacji było zrównanie w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy. W związku z tym, że polskie przepisy były zgodne z prawem UE w momencie poboru podatku, nie było podstaw do przyznania oprocentowania nadpłaty. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające i zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten jest zgodny z prawem wspólnotowym, ponieważ nowelizacja z 2011 r. skutecznie wyeliminowała wcześniejsze sprzeczności, wprowadzając zwolnienie dla funduszy z UE/EOG działających na analogicznych zasadach jak polskie fundusze.

Uzasadnienie

Nowelizacja ustawy o CIT z 2011 r. wprowadziła zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych, co miało na celu zrównanie ich w prawach podatkowych z polskimi funduszami i usunięcie naruszenia zasady swobodnego przepływu kapitału. Zamknięcie postępowania przez Komisję Europejską w sprawie naruszenia nr 2006/4093 potwierdza zgodność polskich przepisów z prawem UE po nowelizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.d.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 10a i 11a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepisy te, wprowadzone od 1 stycznia 2011 r., zwalniają z podatku dochodowego od osób prawnych instytucje wspólnego inwestowania z siedzibą w innym państwie UE/EOG, działające na analogicznych zasadach jak polskie fundusze. Zostały wprowadzone w celu usunięcia sprzeczności z prawem wspólnotowym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 78 § § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 78 § § 5 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 74

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 73 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 10 § ust. 2 pkt b

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 1g

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezgodność art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. z prawem UE (art. 18 i 63 TFUE) i dyskryminacyjny charakter przepisu. Niezgodność art. 4 ust. 3 TUE z prawem krajowym w zakresie oprocentowania nadpłaty. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do stanowiska strony i dokumentów. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w kwestii oprocentowania nadpłaty. Naruszenie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji naruszającej prawo materialne. Naruszenie art. 120 o.p. poprzez pominięcie prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 124, 121 § 1, 122 i 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez brak odniesienia się do całości argumentacji Spółki.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest niezasadna. Skutkiem wprowadzenia do polskiego systemu prawnego (...) przepisów było właśnie wyeliminowanie występującej wcześniej kolizji porządku krajowego z prawem wspólnotowym. Po nowelizacji ustawy nie istnieje zatem problem nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym naruszania zasady uregulowanej w art. 63 TFUE. Uwzględnienie stanowiska Skarżącego oznaczałoby w istocie wykreowanie sprzecznego z prawem uprzywilejowania względem podatników krajowych.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący

Jan Grzęda

członek

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności polskich przepisów o CIT dotyczących zwolnień dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych z prawem UE po nowelizacji z 2011 r. oraz zasady dotyczące oprocentowania nadpłat podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funduszy inwestycyjnych i ich opodatkowania w kontekście prawa UE. Interpretacja przepisów o nadpłatach może być szersza, ale kluczowe jest ustalenie zgodności podstawy opodatkowania z prawem UE w momencie poboru podatku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE, co jest istotne dla inwestorów zagranicznych i firm działających na rynku polskim. Pokazuje, jak nowelizacje przepisów mogą rozwiązywać problemy prawne.

Polskie prawo podatkowe zgodne z UE? NSA rozstrzyga spór funduszu z Luksemburga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2670/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Grzęda
Jerzy Płusa /przewodniczący/
Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1373/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-02-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 851
art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (spr.), Protokolant Rafał Malina, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. z siedzibą w Luksemburgu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1373/19 w sprawie ze skargi S. z siedzibą w Luksemburgu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 września 2019 r., nr 1201-IOD-1.4100.10.2019.9 w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu wypłaconych dywidend oraz odmowy zwrotu oprocentowania nadpłaty 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S. z siedzibą w Luksemburgu na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 5 400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lutego 2020 roku, sygn. akt: I SA/Kr 1373/19 oddalający skargę S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 września 2019 roku utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie z dnia 10 maja 2019 roku stwierdzającą nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2013-2014 z tytułu wypłaconych dywidend oraz odmawiającą dokonania zwrotu oprocentowania od ww. nadpłaty od dnia poboru do dnia faktycznego zwrotu nadpłaty. Wyrok ten dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Skarżący na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (w brzmieniu obowiązującym w latach 2013-2014, Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.) w zw. z art. 18 i art. 63 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2011 r. nie uchybia prawu wspólnotowemu, podczas gdy prawidłowa interpretacja powinna prowadzić do konkluzji, iż brzmienie przepisu w okresie istotnym dla rozstrzyganej sprawy, a nawet do dnia dzisiejszego ma charakter dyskryminacyjny;
b) art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że prawo wspólnotowe dopuszcza uzależnienie prawa do oprocentowania nadpłaty od wystąpienia w określonym (choć bliżej niesprecyzowanym przez Sąd) terminie z wnioskiem o zwrot nadpłaty, niezależnie od uregulowania takiego terminu w przepisach prawa krajowego oraz mimo istniejącej i nieusuniętej przez ustawodawcę niezgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym, podczas gdy brak jest szczególnych przepisów prawa krajowego regulujących zasady ubiegania się przez podatnika o zwrot nadpłaty z oprocentowaniem od dnia poboru podatku w takich sytuacjach, zatem właściwa wykładnia, dokonana w szczególności w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C-397/98 nie daje podstaw do takiej interpretacji w okolicznościach przedmiotowej sprawy i w konsekwencji do konkluzji o braku prawa do oprocentowania nadpłaty ze względu na rzekomo spóźniony wniosek w tym zakresie;
c) art. 78 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2019 poz. 900, dalej: "o.p.") w zw. z art. 78 § 3 pkt 1, a także art. 78 § 5 pkt 1 i 2 oraz art. 74 w związku z art. 73 § 1 pkt 2 o.p. poprzez ich błędną wykładnię tj. dokonaną z pominięciem art. 18 oraz art. 63 TFUE oraz art. 4 ust. 3 TUE, a w konsekwencji brak ich odpowiedniego zastosowania w sprawie w sposób wskazany w skardze na decyzję co skutkowało uznaniem za zasadną odmowę przyznania prawa do zwrotu nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem od dnia poboru podatku do dnia jego faktycznego zwrotu, pomimo takiego obowiązku wynikającego z powołanych przepisów prawa wspólnotowego.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu wyroku stanowiska Strony oraz dokumentów z akt sprawy wskazujących na odmienność zasad zarządzania i innych zasad na jakich działają fundusze krajowe; brak odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu wyroku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zignorował te oczywiste odmienności, które w świetle powoływanego przez nią orzecznictwa, a także uzasadnienia do wprowadzonej w 2011 r. nowelizacji ustawy (na którą w uzasadnieniu wyroku wskazuje Sąd) mogły budzić obiektywne wątpliwości co do spełnienia warunków zwolnienia, a przez to wpływać na zachowanie Skarżącego zarówno w zakresie nieskorzystania z przedłożenia płatnikowi dokumentów, o których mowa w art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p., jak i w zakresie podjęcia w określonym czasie działań zmierzających do próby odzyskania poniesionego ciężaru podatku;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego przedstawienia i wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zgodnie z którym Skarżącemu nie przysługuje prawo do oprocentowania nadpłaty powstałej na skutek zapłaty (poboru) podatku na podstawie przepisów prawa krajowego niezgodnych z prawem wspólnotowym, która to niezgodność nie została stwierdzona wyrokiem TSUE lub Trybunału Konstytucyjnego, z uwagi na termin złożenia przez Skarżącego wniosku o zwrot nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem, w tym brak odniesienia się do stanowiska w tym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem za zasadną odmowy Stronie prawa do oprocentowania za okres od dnia poboru podatku do dnia jego faktycznego zwrotu, mimo że krajowe przepisy w zakresie oprocentowania nadpłat pozostają niezgodne ze standardami wynikającymi z prawa wspólnotowego;
c) art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji, mimo że naruszała ona wskazane powyżej przepisy prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz art. 120 o.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polskę prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, jak również art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 oraz art. 122 i art. 187 § 1, a także art. 191 o.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Spółki, w szczególności podnoszonej w odwołaniu kwestii odmienności w zakresie sposobu zarządzania Spółką i niezbadanie tej kwestii w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd dostrzegł wskazane uchybienia w decyzji organu doszedłby zapewne do innych konkluzji i do innego rozstrzygnięcia w sprawie.
Wskazując na powyższe, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA; zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu nieważność postępowania. Rozpatrując sprawę na rozprawie, Sąd nie stwierdził żadnej z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. wyrok oddalający skargę kasacyjną zawiera ocenę jej zarzutów, stąd też wyłącznie do tej oceny Sąd ograniczy dalsze rozważania.
Przypomnieć należy, że nadpłata u Skarżącego powstała na skutek nienależnego pobrania przez płatników: S. S.A. oraz W. S.A. zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłaconych dywidend, z zastosowaniem stawki 19%, zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. lub stawki 15%, zgodnie z art. 22 ust. 1 i 22a u.p.d.o.p. w związku z art. 10 ust. 2 pkt b Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995r.
W przeważającej części zarzuty skargi kasacyjnej są powtórzeniem zarzutów formułowanych w skardze. Skarżąca dostosowała jedynie ich redakcję do wymogów skargi kasacyjnej. Zarzuty te koncentrują się wokół zasadniczej tezy skargi kasacyjnej – o niezgodności z prawem unijnym przepisów krajowych. Stanowisko to jest niezasadne, dlatego że – jak trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji – skutkiem wprowadzenia do polskiego systemu prawnego (do u.p.d.o.p.) istotnych w tej sprawie przepisów było właśnie wyeliminowanie występującej wcześniej kolizji porządku krajowego z prawem wspólnotowym, w tym z zasadami niedyskryminacji oraz swobodnego przepływu kapitału.
W myśl bowiem dodanych przez ustawę z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478) punktów 10a i 11a w art. 6 ust. 1 u.p.d.o.p., których instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub EOG od dnia 1 stycznia 2011r. korzystają ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienie to zostało zatem wprowadzone do polskiego porządku prawnego i to w sposób usuwający sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Taki cel wskazanego unormowania wynika także jednoznacznie z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, co akcentował Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zarówno w decyzji, jak i również w toku postępowania sądowoadministracyjnego (str. 11 odpowiedzi na skargę kasacyjną).
W uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dostępny jest na stronie Sejmu na stronie https://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/3500 wyjaśniono, że u podstaw wprowadzenia zmian legła przede wszystkim potrzeba zapewnienia realizacji konstytucyjnej zasady równości podatników wobec prawa oraz powszechności opodatkowania, a także wyeliminowanie nierównego traktowania podmiotów działających w porównywalnych warunkach. Kryteria określające zakres podmiotowy zwolnienia z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.p. ustalono tak, aby objęte nimi zostały podmioty równoważne polskim funduszom inwestycyjnym i polskim funduszom emerytalnym. Wskazano, że dotychczasowy stan prawny prowadził do "nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym do naruszenia traktatowej swobody przepływu kapitału, do której respektowania zobowiązały się państwa członkowskie UE i EOG (zasada ustanowiona art. 63 TFUE (dawny art. 56 TWE) i art. 40 Porozumienia EOG) i na którą wskazała Komisja Europejska w naruszeniu nr 2006/4093.
W celu usunięcia wskazanego przez Komisję Europejską naruszenia i zrównania w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy, nie pozbawiając polskich podatników praw nabytych, stosownego rozszerzenia o fundusze inwestycyjne i emerytalne, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych krajach UE lub EOG, wymaga katalog zwolnień podmiotowych zawarty w art. 6 ustawy CIT."
Wprowadzając zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych "określono warunki materialne i formalne, które pozwalają na objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie takich podmiotów, które działają na analogicznych zasadach jak krajowe fundusze inwestycyjne i emerytalne." (str. 17 i 18 uzasadnienia do projektu ustawy).
W analizowanym przypadku w momencie poboru podatku przez płatnika polskie przepisy regulujące opodatkowanie funduszy z UE i EOG były zgodne z prawem wspólnotowym.
W uzasadnieniu ustawy nowelizującej u.p.d.o.p., wskazano ponadto, że Komisja Wspólnot Europejskich w skierowanym w dniu 23 marca 2007 r. naruszeniu nr 2006/4093, zwróciła uwagę, że "wyższe opodatkowanie zagranicznych funduszy emerytalnych i inwestycyjnych może zniechęcać je do inwestowania kapitału w spółki mające siedzibę w Polsce. Wyższe opodatkowanie może również skutkować ograniczeniem zdolności polskich spółek do pozyskiwania kapitału od zagranicznych funduszy emerytalnych i inwestycyjnych. Z powyższych względów omawiane przepisy stanowią przeszkodę w rozumieniu art. 56 Traktatu WE."
Komisja w zakresie rozpoznawanej sprawy przedstawiła Polsce jeszcze dwukrotnie uzasadnioną opinię w dniach: 14 maja 2009 r. i 16 czerwca 2011 r. Strona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jedynie wybiórczo powołuję się na opinię z 16 czerwca 2011 r., co ma sugerować niezgodność dodanego art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a w u.p.d.o.p. Nie wskazuje już jednak, że w sprawie numer 2006/4093 nie zostało wszczęto postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 258 TFUE. Z informacji znajdującej się na stronie internetowej wynika, że po wyjaśnieniach sprawa została przez Komisję ostatecznie zamknięta 24 stycznia 2013 r. (informacje te są dostępne na stronie Komisji: https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/screen/home). Oznacza to, że Polska zastosowała się do uzasadnionych opinii Komisji. Zgodnie bowiem z art. 258 zdanie drugie TFUE, jeśli państwo nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Podsumowując, zarówno analiza treści zmienionych od 1 stycznia 2011 r. przepisów krajowych, uzasadnienie tych zmian, a także zamknięcie sprawy nr 2006/4093 przez Komisję Europejską świadczą jednoznacznie, że po nowelizacji u.p.d.o.p. i wprowadzeniu przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a do tej ustawy, regulacja odnosząca się do funduszy inwestycyjnych i emerytalnych z UE i EOG jest zgodna z prawem wspólnotowym.
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE). Należy przypomnieć, że w cytowanym już uzasadnieniu ustawy nowelizującej u.p.d.o.p. ten właśnie przepis wymieniono jako jedną z przyczyn zmiany ustawy krajowej. Po nowelizacji ustawy nie istnieje zatem problem nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym naruszania zasady uregulowanej w art. 63 TFUE.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie został też naruszony zakaz dyskryminacji (art. 18 TFUE). Po pierwsze wynika to wprost ze znowelizowanej u.p.d.o.p. Po drugie, za ugruntowany należy przyjąć pogląd, zgodnie z którym sam fakt wprowadzenia w u.p.d.o.p. warunków, jakie musi spełniać fundusz nie będący rezydentem nie świadczy o jego dyskryminacji. Polska musi mieć możliwość sprawdzenia podmiotu ubiegającego się o przedmiotowe zwolnienie pod kątem spełnienia przez ten podmiot warunków porównywalnych do warunków podmiotów polskich. Nie oznacza to, że te warunki muszą być identyczne, chodzi tutaj o stworzenie takich warunków, które mają porównywalne cechy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt 955/19 oraz powołane w nim orzecznictwo, publ. CBOSA). Po trzecie Skarżąca z prawa do zwolnienia korzysta, co świadczy w ogóle o braku naruszenia zasad traktatowych.
Z powyższych względów nie doszło też w sprawie do naruszenia art. 4 ust. 3 TUE wyrażającego zasadę lojalnej współpracy Unii i państw członkowskich. Zarzut naruszenia tego przepisu Skarżący upatruje w niezgodności przepisów prawa krajowego z zasadami traktatowymi oraz powołuje się na wyrok TSUE z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie [...].
W cytowanym wyroku TSUE wyraził pogląd (pkt 106 wyroku), zgodnie z którym: "wykonywanie praw przyznanych jednostkom przez bezpośrednio skuteczne postanowienia prawa wspólnotowego byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, gdyby ich powództwa o zwrot lub odszkodowanie oparte na naruszeniu prawa wspólnotowego miały być oddalone w całości lub w części jedynie na tej podstawie, że jednostki nie wystąpiły z wnioskiem o objęcie ich systemem opodatkowania, na które prawo krajowe im nie zezwalało, w celu zaskarżenia decyzji odmownej organów podatkowych w przewidzianym trybie z powołaniem się na pierwszeństwo i bezpośrednią skuteczność prawa wspólnotowego." (bold – NSA). Z opisaną w tym wyroku sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Prawo krajowe przewidywało w latach 2013-2014 w momencie poboru podatku przez płatnika i nadal przewiduje zwolnienie podatkowe dla funduszy spełniających warunki z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.
Skarżący nie dostrzega zatem istotnej różnicy między powoływanymi przykładami, a stanem faktycznym tej sprawy.
Podsumowując, przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. obowiązujący od 1 stycznia 2011r. jest zgodny z prawem wspólnotowym i nie prowadzi do dyskryminacji nierezydentów w porównaniu do podmiotów krajowych, nie narusza zasady swobodnego przepływu kapitału oraz lojalnej współpracy Unii i państw członkowskich.
Uwzględnienie stanowiska Skarżącego oznaczałoby w istocie wykreowanie sprzecznego z prawem uprzywilejowania względem podatników krajowych.
Skoro tak, to nie są również zasadne zarzuty naruszenia przepisów o nadpłacie. Ordynacja podatkowa w przepisach dotyczących nadpłat reguluje zarówno procedurę stwierdzania, jak i zwrotu oraz zasad naliczania oprocentowania nadpłaty, powstałej w wyniku orzeczenia TSUE (odpowiednio: art. 74, art. 77 § 1 pkt 4, a od dnia 1 stycznia 2016 r. - także pkt 4a oraz art. 78 § 5 o.p.). W rozpoznawanej sprawie Strona nie wywodzi swojego prawa do oprocentowania nadpłaty z wyroku TSUE. Twierdzi konsekwentnie (potwierdzają to również zarzuty w skardze kasacyjnej), że istniała i nie została usunięta sprzeczność prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Jak wykazano już powyżej sprzeczność ta została usunięta przed poborem podatku przez płatnika, co czyni zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do przepisów o nadpłacie niezasadnymi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane przez Stronę orzecznictwo oraz wydawane interpretacje, które miały być niekorzystne dla funduszy zagranicznych, a także odmienność w zasadach ich działania – nie usprawiedliwia braku podjęcia choćby próby wykorzystania dostępnych w procedurze krajowej instrumentów prawnych do wnioskowania o zwrot nadpłaconego podatku. Trzeba mieć na uwadze, że fundusz osiągał w Polsce duże dochody, a płatnikami podatku były największe firmy działające na polskim rynku. Fundusz miał zatem możliwości nie tylko prawne ale i organizacyjno-finansowe dochodzenia nadpłaty. Przede wszystkim miał możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego już przy poborze podatku. Zgodnie z art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. Skarżący mógł przedłożyć płatnikowi dokumenty, o których mowa w tym przepisie i płatnik zastosowałby zwolnienie wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Trudno uznać za nadmierny formalizm wymóg złożenia płatnikowi wymaganych prawem dokumentów, bądź alternatywnie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ostatecznie wniosek taki złożono, przy czym nie są znane powody kilkuletniej zwłoki w tym zakresie.
Nieuzasadnione okazały się także zarzuty odnoszące się na naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 oraz art. 122 i art. 187 § 1, a także art. 191 o.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Strony, oraz ignorowaniu sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Wbrew stanowisku Skarżącego, organy wyraziły swój pogląd w powyższej kwestii. Uczynił to również Sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Zaprezentowane w motywach tego orzeczenia argumenty są wszechstronne, logiczne i przekonujące. Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że Sąd nie przedstawił podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Sąd pierwszej instancji klarownie wyjaśnił, dlaczego uznał że polskie przepisy są zgodne z regulacjami wspólnotowymi odnoszącymi się do opodatkowania funduszy inwestycyjnych i emerytalnych mających siedzibę w UE lub EOG.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odnoszenie się do wszystkich argumentów skargi nie było możliwe ani celowe. Po pierwsze twierdzenia skarżącego w części pozostają poza stanem faktycznym tej sprawy. Po drugie sąd ma obowiązek odnieść się do tych zarzutów, które mogą wpływać na wynik sprawy. Po trzecie wszystkie zarzuty sprowadzają się w zasadzie do kwestionowania zgodności uregulowania krajowego ze wspólnotowym, które – jak wyżej wskazano – jest nieuzasadnione.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI