II FSK 2661/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe naruszyły art. 188 Ordynacji podatkowej, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania małżonki podatnika, co miało istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego. Skarżący organ zarzucił sądowi naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i uchylenie decyzji mimo braku podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że organ podatkowy jest zobowiązany do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i nie może dowolnie selekcjonować dowodów. Potwierdził, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania małżonki, która mogła mieć wiedzę na temat wpłat dokonywanych przez męża, była nieuzasadniona i naruszała zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd wskazał, że przepis art. 188 Ordynacji podatkowej należy interpretować w ten sposób, że organ nie może odmówić przeprowadzenia dowodu, jeżeli okoliczności, które mają być stwierdzone, nie są wystarczająco udowodnione innymi dowodami, a wniosek dotyczy tezy dowodowej odmiennej od już przyjętej. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 188 Ordynacji podatkowej w kontekście obowiązku organów podatkowych do przeprowadzania wnioskowanych dowodów, nawet jeśli organ uważa, że okoliczności są już wystarczająco wyjaśnione.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony lub świadka w postępowaniu podatkowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy narusza art. 188 Ordynacji podatkowej, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony lub świadka, jeśli okoliczności, które mają być udowodnione, nie są wystarczająco stwierdzone innymi dowodami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy narusza art. 188 Ordynacji podatkowej, odmawiając przeprowadzenia dowodu, jeżeli okoliczności, które mają być stwierdzone, nie są wystarczająco udowodnione innymi dowodami, a wniosek dotyczy tezy dowodowej odmiennej od już przyjętej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 188 Ordynacji podatkowej nakłada na organ obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, chyba że okoliczności te są wystarczająco stwierdzone innym dowodem. Odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania małżonki podatnika, która mogła mieć wiedzę na temat wpłat, była nieuzasadniona, ponieważ nie można było uznać, że okoliczności te były już wystarczająco udowodnione, a wniosek zmierzał do wykazania istotnych dla sprawy faktów.
Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania małżonki podatnika, która mogła mieć wiedzę na temat wpłat dokonywanych przez męża, stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku rzetelnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).
Uzasadnienie
Organ podatkowy jest zobowiązany do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie może dowolnie selekcjonować dowodów. Obowiązek ten wynika z zasady prawdy obiektywnej i nakłada na organ konieczność podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, które mogą mieć znaczenie dla sprawy.
Przepisy (24)
Główne
ord. pod. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy nie może odmówić przeprowadzenia dowodu, jeżeli okoliczności, które mają być stwierdzone, nie są wystarczająco udowodnione innymi dowodami, a wniosek dotyczy tezy dowodowej odmiennej od już przyjętej.
Pomocnicze
ord. pod. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
ord. pod. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ ma obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
ord. pod. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ dokonuje oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
u.p.d.o.f. art. 30 § ust 1 pkt 7
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
ord. pod. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
ord. pod. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące podstawy prawnej i uzasadnienia decyzji.
ord. pod. art. 199
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wyjaśnienia strony.
ord. pod. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania obywateli do organów podatkowych.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 3 § § 1, § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola legalności działania organów administracji.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie organizacji urzędów kontroli skarbowej art. 4 § ust. 2 i 3
Regulacje dotyczące zastępstwa dyrektora urzędu kontroli skarbowej.
ord. pod. art. 179 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zapoznanie się z aktami sprawy i zażalenie na postanowienie.
ord. pod. art. 143 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Upoważnienie do załatwiania spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ podatkowy art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania małżonki podatnika, która mogła posiadać wiedzę na temat wpłat. • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (nieprawidłowa ocena materiału dowodowego, uchylenie decyzji mimo braku podstaw).
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy nie może żądania jego przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, nie były stwierdzone za pomocą innych dowodów • możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową • organ podatkowy jest zatem nie tylko uprawniony, ale także zobowiązany do zbadania okoliczności odnoszących się do dokonywania wpłat.
Skład orzekający
Bogdan Lubiński
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Płusa
sędzia
Tomasz Zborzyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 188 Ordynacji podatkowej w kontekście obowiązku organów podatkowych do przeprowadzania wnioskowanych dowodów, nawet jeśli organ uważa, że okoliczności są już wystarczająco wyjaśnione."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony lub świadka w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania podatkowego, w tym prawo strony do przedstawienia dowodów i obowiązek organu do ich rozpatrzenia. Pokazuje, jak proceduralne błędy organu mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w sprawach dotyczących dochodów nieujawnionych.
“Czy organ podatkowy może zignorować dowód? NSA wyjaśnia, dlaczego odmowa przesłuchania świadka to błąd proceduralny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.