II FSK 2635/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-25
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób fizycznychkoszty uzyskania przychodównierzetelne dowodyprzedawnieniepostępowanie podatkoweustawa o PITOrdynacja podatkowaskarżący kasacyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną podatnika w sprawie dotyczącej zaliczenia wydatków na zakup złomu i katalizatorów do kosztów uzyskania przychodów, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów podatkowych.

Podatnik złożył skargę kasacyjną kwestionując wyrok WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku dochodowego za 2012 r. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia przepisów o kosztach uzyskania przychodów, przedawnienia i procedury dowodowej. NSA uznał skargę za bezzasadną, wskazując na związane związanie wcześniejszym orzeczeniem w tej samej sprawie oraz na prawidłowość ustaleń organów podatkowych co do nierzetelności dowodów dokumentujących zakupy.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących zaliczania wydatków na zakup złomu i katalizatorów do kosztów uzyskania przychodów, a także kwestie proceduralne związane z przedawnieniem i dowodami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że sprawa była już przedmiotem kontroli kasacyjnej, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w poprzednim orzeczeniu były wiążące. Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż dowody dokumentujące zakupy były nierzetelne, a osoby rzekomo sprzedające towary nie dysponowały środkami na ich sprzedaż. NSA stwierdził również, że zarzuty dotyczące przedawnienia były bezzasadne, gdyż podstawą zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie było wszczęcie postępowania karnego skarbowego, lecz inne przesłanki wynikające z Ordynacji podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a nierzetelność dowodów została wykazana w sposób przekonujący, nawet jeśli nie wszyscy świadkowie zostali przesłuchani.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ podatkowy podjął wystarczające działania dowodowe, w tym analizę sytuacji majątkowej rzekomych kontrahentów, co pozwoliło na stwierdzenie nierzetelności dowodów dokumentujących zakupy. Niemożność przesłuchania wszystkich świadków nie stała na przeszkodzie dokonaniu ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 2a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24b § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 190

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 47 § 3

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 136 i art. 145 § 2 O.p. poprzez nieprawidłowe doręczenie pisma informującego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 9 ust. 1, art. 24, art. 22 ust. 1, art. 2a w zw. z 24b ust. 1 u.p.d.o.f. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § i art. 188, art. 190, art. 193 § 4, art. 21 § 1 i 3, art. 23 § 2, art. 47 § 3, art. 122 O.p. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wypełniania wskazań określonych w wyroku NSA z 29 marca 2019 r. w sprawie II FSK 1158/17.

Godne uwagi sformułowania

granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny zakreślają zarzuty skargi kasacyjnej skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych co do kwestii już prawomocnie osądzonych nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek organów podatkowych dotyczący gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny, gdyż obciąża on organy tylko do chwili uzyskania pewności, co do zakresu stanu faktycznego sprawy obowiązkiem organu podatkowego jest dokonanie oceny materiału dowodowego na podstawie wszystkich zebranych dowodów, we wzajemnej łączności

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Antoni Hanusz

sędzia

Tomasz Kolanowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, nierzetelności dowodów księgowych, zasad postępowania dowodowego w sprawach podatkowych oraz związania sądu orzeczeniami poprzednich instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu rozliczeniowego (2012 r.), ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów i rzetelnością dowodów, co jest istotne dla wielu podatników. Dodatkowo, podkreśla znaczenie związania sądu poprzednimi orzeczeniami.

Koszty uzyskania przychodów: kiedy organy podatkowe mogą zakwestionować Twoje wydatki?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2635/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 333/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-08-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
art. 9 ust. 1 , art. 24 , art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Protokolant Katarzyna Kwaśniewska-Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 333/20 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 8100 (słownie: osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 333/20, w sprawie ze skargi S. S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "DIAS") z 22 stycznia 2020 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej w skrócie: "CBOSA").
2.1. Pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
I art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p p.s.a. w zw. z art. 136 i art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, albowiem organy dokonały doręczenia pisma informującego w trybie art. 70c O.p. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z prowadzeniem postępowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej pełnomocnikowi, w sytuacji, powiadomienia o wszczęciu takiego postępowania karnego skarbowego organ i Sąd pierwszej instancji wywodzą skutki wprost dla postępowania, w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania, choć czynią to w nieprawidłowy sposób ponieważ Skarżący nie był w czasie doręczenia reprezentowany przez pełnomocnika;
II art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe:
- art. 9 ust. 1, art. 24 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") poprzez dokonanie wyliczenia Skarżącemu dochodu za 2012 r. (w skardze kasacyjnej prawdopodobnie omyłkowo wpisano: "2010 r.") z pominięciem kosztów bezpośrednio związanych z uzyskanym przychodem, opodatkowanie przychodu ze sprzedaży zamiast osiągniętego dochodu, pozbawienie Skarżącego prawa do zaliczenia w koszty uzyskania przychodu wydatków na zakup towarów mimo, że ten sam towar został sprzedany kolejnym odbiorcom, co nie prowadziło do kwestionowania uzyskanego przychodu, pozbawienie podatnika prawa do zaliczenia w koszty uzyskania przychodu uiszczonego podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym przyjęcie za wzorzec podstawy opodatkowania przychód oraz jako rezultat wyłącznie postępowania dowodowego, podczas gdy obiektywny charakter obowiązku podatkowego nakazuje przyjąć, że podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym to wynikający z przepisów materialnoprawnych niepodzielny wzorzec dochodu składający się z trzech elementów przychodu, kosztów i wyniku tej różnicy, czyli dochodu;
- art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez bezpodstawne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nabycia złomu, oraz wydatków z tytułu podatków od czynności cywilnoprawnych od nieprzesłuchanych osób, w sytuacji gdy kosztami uzyskania przychodów są wszystkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów a żaden z kosztów poniesionych przez podatnika nie zalicza się do kategorii wymienionych w art. 23 u.p.d.o.f.;
- art. 2a w zw. z 24b ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do szacowania, jeżeli jest możliwość określenia podstawy opodatkowania ze względu na
znaną i niesporną wysokość przychodu, chociaż na podstawie ksiąg podatkowych i innych dokumentów nie jest możliwe ustalenie poniesionych kosztów, przyjęcie, że tylko koszt, "potrącalny" może być podstawą szacowania, przyjęcie, że organy podatkowe uprawnione są do odstąpienia od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania wyłączenie z powodu stwierdzenia nierzetelności dowodów źródłowych dokumentujących poniesienie przez podatnika wydatków, zaliczanych do
kosztów uzyskania przychodów, w sytuacji gdy sam fakt poniesienia wydatku lub samego posiadania spornych towarów nie był na żadnym etapie postępowania kwestionowany przez organy podatkowe;
III przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe:
- art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § i art. 188, art. 190 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wykazania, iż Skarżący nabył towary nieodpłatnie: nieprzeprowadzenie jakichkolwiek wiarygodnych dowodów w celu zakwestionowania formularzy przyjęcia odpadów od osób, których to transakcji Organy nie zweryfikowały w żaden sposób, wybiorczy sposób procedowania naruszający fundamentalne zasady postępowania podatkowego, nie zakwestionowanie skutecznie faktu poniesienia wydatku lub samego posiadania spornych towarów oraz związku między przychodem a wydatkami, brak ustalenia adresów dotychczas nieprzesłuchanych świadków poprzez wystąpienie z zapytaniem do Urzędu Gminy lub Centrum Personalizacji Dokumentów MSiWiA;
- art. 193 § 4 O.p. poprzez nieuznanie za dowód tego co wynika z zawartych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2012 r. (w skardze kasacyjnej prawdopodobnie omyłkowo wpisano: "2010 r.") zapisów, tj. wydatków dotyczących nabycia towaru w sytuacji w której organy podatkowe nie zakwestionowały skutecznie transakcji oraz wydatków od nieprzesłuchanych osób z tytułu podatków od czynność cywilnoprawnych;
- art. 21 § 1 i 3, art. 23 § 2, art. 47 § 3, art. 122 O.p. poprzez brak szacowania kosztów uzyskania przychodów podczas gdy organy podatkowe nie wskazały brakujących danych wynikających z materiału dowodowego do określenia podstawy opodatkowania, tj. przychodu kosztów oraz różnicy czyli dochodu, określenie rażąco wysokiego wymiaru podatku z pominięciem normatywnego wzorca podstawy opodatkowania;
IV. art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wypełniania wskazań określonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 Warszawie w dniu 29 marca 2019 r. w sprawie pod sygn. akt II FSK 1158/17 co do dalszego postępowania poprzez zaakceptowanie sytuacji w której Organy nie uwzględniły w kosztach uzyskania przychodów transakcji zakupu katalizatorów pochodzących od osób nieprzesłuchanych pomimo braku jednoznacznego wykazania, iż transakcje te nie miały miejsca, zaakceptowanie sytuacji w której przyjęto podstawy opodatkowania przychód oraz jako rezultat wyłącznie postępowania dowodowego, podczas gdy obiektywny charakter obowiązku podatkowego nakazuje przyjąć, że podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym to wynikający z przepisów materialno-prawnych niepodzielny wzorzec dochodu składający się z trzech elementów przychodu, kosztów i wyniku tej różnicy, czyli dochodu.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznani przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu podatkowego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Sposób sformułowania zarzutów oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej czyni koniecznym poczynienie w pierwszej kolejności uwag odnośnie co do wymogów, jakie powinna ona spełniać. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny zakreślają zarzuty skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle postanowień art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, tzn. powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Z uwagi na treść powyższych regulacji precyzyjne sformułowanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie przez stronę składającą ten środek odwoławczy jest kwestią niezwykle istotną, przesądzającą o zakresie kontroli instancyjnej, dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie może uzupełniać, rozszerzać czy precyzować zarzutów kasacyjnych.
3.3. Na wstępie należy przypomnieć, że sprawa podatkowa dotycząca podatku dochodowego Skarżącego od osób fizycznych za 2012 r. była już przedmiotem kontroli kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 29 marca 2019 r. o sygn. akt II FSK 2156/18, uchylił w całości wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2018 r. w tym samym przedmiocie oraz uchylił w całości decyzję DIAS z dnia 30 listopada 2017 r. Tym samym, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, wiążąca była przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z mocy art. 153 p.p.s.a. tak dla organu podatkowego jak i WSA w Gdańsku, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu. Wobec tego ani organ podatkowy, ani też sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu administracyjnego, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych co do kwestii już prawomocnie osądzonych. Dotyczy to zarówno sądu administracyjnego pierwszej instancji jak i ponownie rozpatrującego sprawę Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto w postępowaniu kasacyjnym należy zwrócić uwagę na przepis art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wymaga zatem podkreślenia, że kwestie zarówno materialnoprawne jak i procesowe związane z podstawą ustalania dochodu i eliminacją z kosztów uzyskania, wydatków udokumentowanych nierzetelnymi dowodami księgowymi, jak również dotyczące braku możliwości w takiej sytuacji szacowania podstawy opodatkowania zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FSK 2156/18. Tym samym stały się one wiążące dla organu odwoławczego jak i dla Sądu pierwszej instancji. Także z uwagi na regulację wynikającą z art. 190 zdanie 2 p.p.s.a. nie mogą stać się ponownie przedmiotem merytorycznej oceny w postępowaniu kasacyjnym, gdyż postawione co do wskazanych zagadnień zarzuty kasacyjne są sprzeczne z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym powyżej wyroku, a dotyczącym tej samej sprawy. Dlatego też za bezzasadne należy uznać z tego powodu zarzuty naruszenia art. 9 ust. 1 i art. 24 oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., jak również art. 2a w zw. z 24b ust. 1 u.p.d.o.f. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że w u.p.d.o.f. brak jest jednostki redakcyjnej oznaczonej jako "art. 2a". Z tego samego powodu niezasadne są zarzuty naruszenia art. 193 § 4 O.p oraz art. 21 § 1 i 3, art. 23 § 2, art. 47 § 3 i art. 122 O.p. W przypadku tej grupy przepisów należy zauważyć, że z uwagi na treść petitum skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnienie nie wiadomo w czym jej autorka upatruje naruszenia art. 47 § 3 O.p., który dotyczy terminu płatności podatku w przypadku jego samoobliczenia.
3.4. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2019 r. w sprawie II FSK 2156/18, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie nakazał uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów transakcji zakupu katalizatorów pochodzących od osób nieprzesłuchanych w sprawie podatkowej. W uzasadnieniu tego wyroku znalazło się bowiem m.in. stwierdzenie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy zasadne będzie w pierwszej kolejności ustalenie, czy dane osób dotąd nieprzesłuchanych, a widniejących na formularzach zakupu nie są danymi fikcyjnymi oraz podjęcie wszelkich przewidzianych prawem działań w celu przesłuchania tych osób na okoliczność dokonania w 2012 r. transakcji zakupów katalizatorów przez stronę skarżącą. Jednocześnie w części rozważań dotyczących uwzględnienia skargi kasacyjne z uwagi na braki materiału dowodowego stwierdzono, że wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów podatkowych dotyczący gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny, gdyż obciąża on organy tylko do chwili uzyskania pewności, co do zakresu stanu faktycznego sprawy. Wskazano także w tym orzeczeniu na konieczność rozważenia całokształtu materiału dowodowego. W tym zatem kontekście w wyroku w sprawie II FSK 2156/18 podzielono zasadność zarzutów naruszenia art. 122, art. 123 § 1 art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. Tym samym należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 marca 2019 r., wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie uzależnił uznania bądź nieuznania za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup złomu i katalizatorów od przesłuchania piętnastu, dotychczas nie przesłuchanych w charakterze świadków osób, które miały rzekomo sprzedawać podatnikowi odsprzedawane następnie przez podatnika katalizatory. Nakazano bowiem uzupełnić materiał dowodowy w taki sposób aby pozwalał on na dokonanie jednoznacznych ustaleń faktycznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zadaniu temu sprostał organ podatkowy w toku ponownego rozpatrywania sprawy podatkowej, co prawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji, o czym poniżej.
3.5. Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 190 O.p. Organ podatkowy w toku uzupełniającego postępowania podjął pomimo braku możliwości przesłuchania dziewięciu z piętnastu świadków wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Trzech z potencjalnych świadków już nie żyło i nie było możliwości ich przesłuchania. Jednocześnie organ podatkowy podjął starania w celu przesłuchania pozostałych osób, które miały być rzekomymi dostawcami Skarżącego. Możliwość ustalenia miejsca ich faktycznego pobytu i w rezultacie przesłuchania została dokonana w oparciu o własne ustalenia organu podatkowego, wywiady policyjne oraz dane pochodzące z ośrodków pomocy społecznej. Ponadto materiał dowodowy został uzupełniony o dane i inne materiały dowodowe, w tym protokoły zeznań świadków, pochodzące z postępowań karnych toczących się wobec Skarżącego przed Sądem Rejonowym w T. W celu ustalenia sytuacji majątkowej i uzyskiwanych w 2012 r. dochodów przez osoby zmarłe jak i te, których nie zdołano pomimo podjętych działań przesłuchać, organ podatkowy zwrócił się do ośrodków pomocy społecznej o stosowne dane dotyczące tych osób. Informacje uzyskane od tych służb wskazują w sposób jednoznaczny, że rzekomi kontrahenci Skarżącego nie dysponowali w analizowanym roku podatkowym pokaźnymi dochodami, które mogliby uzyskiwać z tytułu sprzedaży złomu i katalizatorów. Były to osoby dotknięte bezdomnością i z problemami alkoholowymi oraz objęte wsparciem ze strony służb pomocy społecznej. Za prawidłowe wobec tego należało uznać wnioskowanie, zgodnie z którym nie mogły one uzyskać znacznych dochodów ze sprzedaży katalizatorów i złomu na rzecz Skarżącego, gdyż przeczyła temu ich sytuacja społeczna i majątkowa. Co więcej ustalenia te pozwoliły na potwierdzenie metody, którą posługiwał się Skarżący "legalizując" zakupy towarów niewiadomego pochodzenia. Podobnie jak w przypadku pozostałych rzekomych kontrahentów, Skarżący posługiwał się jedynie danymi personalnymi osób funkcjonujących na marginesie życia społecznego, które za drobną opłatą (zwykle w kwocie 50 zł), podpisywały formularze i udostępniały swoje dane osobowe. Nie można także zgodzić się z tym, że dokonując ustaleń za pośrednictwem urzędu gminy lub Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA możliwe byłoby ustalenie miejsc pobytu osób, które nie stawiały się na przesłuchania w charakterze świadków. W sprawie podatkowej problematyczne nie było ustalenie miejsca formalnego zameldowania osób, które nie stawiały się na przesłuchania, ale brak faktycznej możliwości doręczenia im wezwań z uwagi na faktyczny brak przebywania w danym miejscu lub ich niestawiennictwo przed organem podatkowym pomimo doręczenia wezwania. Jednocześnie korzystając z materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu karnym oraz wywiadów środowiskowych w ośrodkach pomocy społecznej organ podatkowy usunął podstawowe dla sprawy wątpliwości, co do możliwości nabycia przez Skarżącego złomu i katalizatorów od nieprzesłuchanych w pierwotnym postępowaniu podatkowym osób. Trafnie w tym kontekście stwierdził zatem Sąd a quo, że obowiązkiem organu podatkowego jest dokonanie oceny materiału dowodowego na podstawie wszystkich zebranych dowodów, we wzajemnej łączności. Niemożność zaś przesłuchania niektórych osób nie mogła stać na przeszkodzie stwierdzeniu, że formularze sprzedaży złomu podpisane przez te osoby, nie stanowiły wiarygodnego dowodu na potwierdzanie zakupu katalizatorów przez podatnika. Ustalenia co do braku dokonania w rzeczywistości tych operacji gospodarczych wynikał w głównej mierze z dodatkowych ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, jak również wniosków płynących z analizy ogólnego schematu działania podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej. Stanowisko to zasługuje na pełną aprobatę.
3.6. Brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 136 i art. 145 § 2 O.p. oraz art. 70c O.p. Przede wszystkim należy zauważyć, że zarzut ten prócz jego powołania w petitum skargi kasacyjnej nie został w ogóle uzasadniony. Jak się wydaje zasadza się on na przyjęciu przez stronę wnosząca skargę kasacyjną założenia, że nieprawidłowość zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego polegała na tym, że nie był on wówczas w ogóle reprezentowany przez pełnomocnika, któremu doręczono to zawiadomienie. Z akt sprawy, na podstawie których w zgodzie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wyrokuje sąd administracyjny wynika zaś, że podstawą zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie było przede wszystkim wszczęcie wobec podatnika postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, czyli przesłanka wynikająca z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Podstawy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2012 r. wynikały zaś w pierwszej kolejności od dnia 13 marca 2017 r. do 13 maja 2019 r. z regulacji wynikających z art. 70 § 6 pkt 2 i 4 O.p., czyli dotyczących wydania wobec podatnika decyzji zabezpieczającej oraz wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Prócz tego o wszczęciu śledztwa dotyczącego zobowiązania podatkowego Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. powiadomiono samego podatnika pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. Nie wiadomo zatem w czym Skarżący upatruje naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów procedury podatkowej dotyczących doręczania pism pełnomocnikowi.
3.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego zasądzonych na rzecz organu orzeczono w oparciu o treść art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI