Orzeczenie · 2019-05-15

II FSK 2630/17Oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie czynności egzekucyjnej 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-05-15
NSAPodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnazajęcie ruchomościskarga kasacyjnaprawo procesoweNSAWSAprawa własnościwierzycielprotokół zajęciaświadkowie

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach dotyczące czynności egzekucyjnej. Spółka zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, w tym Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Kluczowe zarzuty obejmowały: 1) niewłaściwą kontrolę sądu pierwszej instancji w zakresie zajęcia ruchomości niebędących własnością zobowiązanego, 2) błędne określenie wierzyciela w protokole zajęcia, 3) obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, 4) użycie nieaktualnego wzoru protokołu zajęcia ruchomości, oraz 5) nieprawidłowe powołanie świadków przy zajęciu ruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i związany jest przytoczonymi zarzutami. W odniesieniu do zarzutu zajęcia ruchomości niebędących własnością zobowiązanego, NSA wskazał, że zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego znajdujące się w jego władaniu lub we władaniu innej osoby. Poborcy skarbowemu nie służy prawo do rozstrzygania o prawach osób trzecich do zajętej ruchomości; tym zajmuje się organ egzekucyjny. Osoba trzecia powinna wystąpić z żądaniem wyłączenia ruchomości spod egzekucji. Odnosząc się do kwestii wierzyciela, NSA stwierdził, że ewentualne błędy w tym zakresie powinny być kwestionowane w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a nie w skardze na czynność egzekucyjną. W kwestii protokołu zajęcia ruchomości, sąd uznał, że mimo iż wzór nie odpowiadał w pełni wymogom rozporządzenia (brak godziny sporządzenia), spółka nie poniosła negatywnych skutków prawnych, a protokół spełniał wymogi formalne określone w art. 67 § 4 u.p.e.a. i art. 98 § 1 i 2 u.p.e.a. Ostatni zarzut dotyczący świadków został uznany za niezasadny. Sąd stwierdził, że pracownicy Urzędu Celnego, którzy byli świadkami, nie byli pracownikami organu egzekucyjnego ani wierzyciela, a ich obecność miała na celu jedynie potwierdzenie przebiegu czynności. Spółka nie wykazała, w jakim zakresie doszło do naruszenia obiektywizmu i bezstronności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia ruchomości, obowiązków poborcy skarbowego, dopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz formalnych wymogów protokołu zajęcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów P.p.s.a. i u.p.e.a. oraz ich zastosowania w konkretnym stanie faktycznym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia ruchomości, które nie stanowią własności zobowiązanego, a jedynie znajdują się w jego faktycznym władaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia ruchomości znajdujących się we władaniu zobowiązanego, nawet jeśli nie są jego własnością. Kwestię własności rozstrzyga organ egzekucyjny w postępowaniu o wyłączenie spod egzekucji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby. Poborcy nie służy prawo do rozstrzygania o prawach osób trzecich; tym zajmuje się organ egzekucyjny.

Czy wadliwe określenie wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości stanowi podstawę do uchylenia czynności egzekucyjnej w trybie skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe określenie wierzyciela powinno być kwestionowane w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a nie w skardze na czynność egzekucyjną.

Uzasadnienie

Skarga na czynność egzekucyjną nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia wszystkich aktów i działań organu egzekucyjnego. Kwestie dotyczące niewłaściwego określenia wierzyciela powinny być podnoszone w ramach zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Czy użycie nieaktualnego wzoru protokołu zajęcia ruchomości, który nie zawiera godziny sporządzenia, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli mimo drobnego uchybienia formalnego (brak godziny sporządzenia protokołu), protokół spełniał wymogi merytoryczne i strona nie poniosła negatywnych skutków prawnych, a czynność egzekucyjna została przeprowadzona prawidłowo.

Uzasadnienie

Choć wzór protokołu nie odpowiadał w pełni wymogom rozporządzenia, protokół zawierał wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 4 u.p.e.a. i art. 98 § 1 i 2 u.p.e.a., a strona nie poniosła negatywnych skutków prawnych.

Czy powołanie jako świadków przy zajęciu ruchomości pracowników Urzędu Celnego, którzy znajdowali się w miejscu czynności w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, narusza zasadę obiektywizmu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli świadkowie nie byli pracownikami organu egzekucyjnego ani wierzyciela, a ich obecność miała jedynie na celu potwierdzenie przebiegu czynności, a strona nie wykazała naruszenia obiektywizmu lub wpływu na wadliwość czynności.

Uzasadnienie

Świadkowie byli pracownikami Urzędu Celnego, a nie organu egzekucyjnego czy wierzyciela. Ich udział polegał na potwierdzeniu treści protokołu. Strona nie wykazała naruszenia zasady obiektywizmu ani wpływu tej sytuacji na wadliwość czynności zajęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (34)

Główne

u.p.e.a. art. 97 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § 5a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 51 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 98 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 98 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych § § 1

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 38 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 38 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 204

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

u.p.e.a. art. 1a § 13

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 5 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 53 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa kontrola sądu pierwszej instancji w zakresie zajęcia ruchomości niebędących własnością zobowiązanego. • Błędne określenie wierzyciela w protokole zajęcia. • Obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela. • Użycie nieaktualnego wzoru protokołu zajęcia ruchomości. • Nieprawidłowe powołanie świadków przy zajęciu ruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Poborcy skarbowemu nie służy prawo do rozstrzygania o słuszności zarzutów roszczenia prawa osób trzecich do zajętej ruchomości. • Skargę na czynność egzekucyjną wniesiono bowiem do właściwego organu i we właściwym terminie, zaś sam protokół spełnia wymogi stawiane przez art. 67 § 4 u.p.e.a. • Wzgląd na zachowanie obiektywizmu wymaga, aby w charakterze świadka nie występowały osoby, które są pracownikami organu egzekucyjnego lub wierzyciela i znalazły się w miejscu czynności egzekucyjnej w związku z wykonywaniem swoich czynności służbowych.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Jerzy Płusa

sprawozdawca

Marek Olejnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia ruchomości, obowiązków poborcy skarbowego, dopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz formalnych wymogów protokołu zajęcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów P.p.s.a. i u.p.e.a. oraz ich zastosowania w konkretnym stanie faktycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą być interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Ważne orzeczenie NSA: Czy poborca może zająć cudze ruchomości?

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst