II FSK 40/22
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, uznając, że zarzuty nie korespondują z przedmiotem postępowania, którym jest jedynie uprawdopodobnienie przesłanki do ograniczenia zaliczek, a nie rozstrzygnięcie ostatecznego zobowiązania podatkowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C.W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2020 r. Podatnik, marynarz, domagał się ograniczenia zaliczek, powołując się na ulgę abolicyjną i pracę na statku w transporcie międzynarodowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie mogły być uwzględnione, ponieważ postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek ma charakter uproszczony i wymaga jedynie uprawdopodobnienia przesłanki, a nie pełnego postępowania dowodowego, które mogłoby zastępować postępowanie wymiarowe.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2020 r. Podatnik, wykonujący pracę najemną na pokładzie statku eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej przez norweskie przedsiębiorstwo, ubiegał się o zastosowanie ulgi abolicyjnej. Skarga kasacyjna podniosła szereg zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów krajowych, unijnych oraz międzynarodowych, kwestionując m.in. błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących transportu międzynarodowego, prawa do rzetelnego postępowania i dobrej administracji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że postępowanie w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy ma charakter uproszczony i wymaga jedynie uprawdopodobnienia przesłanki określonej w art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, choć liczne i odnoszące się do wielu aktów prawnych, nie korespondowały z przedmiotem postępowania, które nie jest postępowaniem wymiarowym i nie może zastępować postępowania dowodowego w sprawie określenia ostatecznego zobowiązania podatkowego. NSA zaznaczył, że nie rozpoznał zarzutu niezastosowania art. 22 § 2a O.p. podniesionego w piśmie uzupełniającym, gdyż po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podnoszenie nowych zarzutów jest niedopuszczalne. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a podatnik obciążony kosztami postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje zarzutów, które nie korespondują z przedmiotem postępowania, jakim jest jedynie uprawdopodobnienie przesłanki do ograniczenia zaliczek, a nie rozstrzygnięcie ostatecznego zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek ma charakter uproszczony i wymaga jedynie uprawdopodobnienia przesłanki, a nie pełnego postępowania dowodowego. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłyby być rozważane w postępowaniu wymiarowym, są niezasadne w kontekście postępowania o ograniczenie poboru zaliczek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (29)
Główne
O.p. art. 22 § § 2a
Ordynacja podatkowa
Przepis określający przesłankę ograniczenia poboru zaliczek na podatek, wymagającą od podatnika uprawdopodobnienia, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego.
Pomocnicze
KPPUE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 4a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 235
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § par 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § par 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz możliwość brania z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej art. 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek ma charakter uproszczony i wymaga jedynie uprawdopodobnienia przesłanki, a nie pełnego postępowania dowodowego. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie korespondują z przedmiotem postępowania, jakim jest uprawdopodobnienie przesłanki do ograniczenia zaliczek. Brak zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji organu i wyroku sądu pierwszej instancji skutkuje uznaniem skargi kasacyjnej za nieuprawnioną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów UE, Konstytucji RP, umów międzynarodowych i ustaw krajowych w zakresie definicji transportu międzynarodowego, prawa do rzetelnego postępowania, ochrony praw człowieka i zakazu dyskryminacji. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego, przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podnoszenie nowych zarzutów jest niedopuszczalne. W postępowaniu, którego przedmiotem jest ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych skarżący kasacyjnie wymienił nie tylko przepisy p.p.s.a., O.p., u.p.d.o.f., czy Konwencji z Norwegią, ale również Konstytucję RP, Traktat o Unii Europejskiej, Kartę Praw Podstawowych UE, EKPC, rozporządzenie PE i Rady nr 391/2009, konwencje SOLAS, MEPC, MLI, Konwencję Wiedeńską o Prawie Traktatów, Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej. W skardze kasacyjnej nie został jednak sformułowany zarzut podstawowy, tj. naruszenie przepisu art. 22 § 2a O.p., który był podstawą do wydania zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji i którego brak naruszenia sąd ten stwierdził. Przepis ten wskazuje zatem na przesłankę, spełnienie której powoduje, że organ podatkowy ogranicza pobór zaliczek na podatek. Brak jego wskazania w skardze kasacyjnej w sprawie dotyczącej ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych powoduje, że skarga ta jest nieuprawniona. Zarzuty te nie korespondują bowiem z przedmiotem postępowania. Mogłyby one być rozważane w postępowaniu odnoszącym się do prawidłowości rozliczenia rocznego skarżącego. Ustosunkowywanie się do nich w postępowaniu w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek jest natomiast nieuzasadnione. Należy mieć przy tym na uwadze, że rozstrzygnięcie dotyczące ograniczenia poboru zaliczek nie przesądza o rozliczeniu rocznym skarżącego, w przypadku ewentualnego sporu w tym zakresie. W postępowaniu zainicjowanym wnioskiem na podstawie art. 22 § 2a O.p. organ podatkowy nie ma obowiązku przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Byłoby to sprzeczne z jego celem i niejednokrotnie prowadziłoby do sytuacji, w której decyzja byłaby wydawana już po zakończeniu roku podatkowego. Nie jest to postępowanie wymiarowe, w którym konieczne jest prowadzenie pełnego postępowania dowodowego, dokonywanie subsumcji, czyli podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod stosowaną normę prawną, poprzedzonego dokonaniem wykładni prawa materialnego. Podatnik, składając wniosek w trybie art. 22 § 2a O.p., inicjuje postępowanie, w którym powinien uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone według regulacji określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok podatkowy. Tymczasem w sprawie będącej przedmiotem sporu zainicjowano postępowanie dowodowe, co spowodowało konieczność zebrania obszernego materiału dowodowego, jego oceny, wykładni przepisów umowy międzynarodowej w kontekście polskiej ustawy podatkowej. W tej sytuacji, organ był uprawniony do uznania, że przesłanka określona w art. 22 § 2a O.p. nie została spełniona. Należy jednak pozytywnie ocenić postępowanie organów i sądu pierwszej instancji, które odniosły się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji. Mające uproszczony charakter postępowanie, którego celem jest uprawdopodobnienie wystąpienia przesłanki określonej w art. 22 § 2a O.p. nie może, a do tego w istocie zmierza argumentacja skarżącego, zastępować postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Postępowania w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek nie można traktować jako prejudykat w stosunku do rozstrzygnięcia wymiarowego. Skoro skarżący nie zakwestionował przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji organu, a także wyroku sądu pierwszej instancji, to należy stwierdzać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA, charakteru postępowania w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz relacji między postępowaniem o ograniczenie poboru zaliczek a postępowaniem wymiarowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika ubiegającego się o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w związku z pracą na statku w transporcie międzynarodowym i stosowaniem ulgi abolicyjnej. Kluczowe jest zastosowanie art. 183 § 1 p.p.s.a. i art. 22 § 2a O.p.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z pracą marynarzy i ulgą abolicyjną, a także procedury kasacyjnej przed NSA. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.
“Marynarzu, uważaj na skargę kasacyjną! NSA wyjaśnia, dlaczego zarzuty mogą być odrzucone z powodu błędów formalnych.”
Sektor
transportowe
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II FSK 40/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Polańska /sprawozdawca/ Tomasz Kolanowski Tomasz Zborzyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Sygn. powiązane VIII SA/Wa 336/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-26 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 391 art. 47 KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2, art. 7, art. 32 ust. 2, art. 83, art. 84, art. 87 ust. 1 i art. 91, art. 217 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2020 poz 1426 art. 27g ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych t.j. Dz.U. 2020 poz 1325 art. 235, art. 187 par 1, art. 191, art. 127, art. 122, art. 233 par 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U.UE.C 2016 nr 202 poz 13 art. 19 ust 1 i 2 Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia del. WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant asystent sędziego Adrianna Siniarska, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 336/21 w sprawie ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2020 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 336/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r. Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Skargą kasacyjną podatnik zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. art 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 2 i w zw. z art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 91 Konstytucji RP, tj. naruszenie zasad praworządności, prawa człowieka i demokracji oraz równości obywateli Unii Europejskiej wobec prawa oraz ochrony praw człowieka, jako zasad ogólnych prawa europejskiego, które stanową główny fundament systemu prawa europejskiego poprzez dyskryminację osób fizycznych wykonujących pracę najemną na pokładzie statku, poprzez rozróżnianie ich sytuacji prawnej wyłącznie ze względu na typ statku/ jednostki pływającej wyłącznie w oparciu o bezpodstawną urzędniczą interpretację wykreowaną bez wyraźnej podstawy prawnej i wbrew oficjalnej definicji transportu międzynarodowego wynikającej z obowiązującej Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Norwegią, tworząc tak zwaną pułapkę interpretacyjną, która wynika z pułapki normatywnej; 2. art 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organy w trakcie trwania postępowania prawa podatnika do rzetelnego postępowania, prawa do obrony swoich racji, prawa do postępowania w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji, z której w sposób jasny i logiczny wynikają motywy działania decydenta, przejawiające się między innymi w niejednolitości orzecznictwa i praktyki administracyjnej (tworzenia prawa urzędniczego), które prowadzą do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, które ma gwarantować każdemu obywatelowi Unii zakaz dyskryminacji; 3. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez różnicowanie przez organy podatkowe praw i obowiązków oraz sytuacji podatkowej marynarzy (obywateli UE) wykonujących pracę na statkach przeznaczonych ściśle do przewozu towarów lub pasażerów, z sytuacją marynarzy wykonujących pracę na innych rodzajach statków (definiowanych jako FPSO/other cargo ship) całkowicie zdatnych do żeglugi międzynarodowej, których zadania polegają stricte na wykonywaniu działalności wspomagającej transport morski, która w oparciu o definicje wynikające z międzynarodowego zwyczaju oraz międzynarodowych Konwencji stanowi transport międzynarodowy, przez co narusza ogólne zasady Unii Europejskiej oraz narusza prawa człowieka i podstawowe jego wolności; 4. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 6 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, poprzez podjęcie przez organy podatkowe działań sprzecznych z prawem do dobrej administracji polegających na bezzasadnym różnicowaniu praw i obowiązków marynarzy (obywateli UE) wykonujących pracę na statkach przeznaczonych ściśle do przewozu towarów lub pasażerów, z sytuacją marynarzy wykonujących pracę na innych rodzajach statków (definiowanych jako FPSO/other cargo ship) całkowicie zdatnych do żeglugi międzynarodowej i uczestniczących w transporcie międzynarodowym; 5. art 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit, a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 26 w związku z art. 27 i w związku z art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów w związku z postanowieniami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Norwegią w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez niestosowanie postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie ustalenia definicji legalnych dotyczących między innymi transportu międzynarodowego (art. 3 ust. 1 lit. g umowy) oraz arbitralne tworzenie przez organy definicji w oparciu o pozanormatywne źródła (np. słownik języka polskiego), co skutkuje naruszeniem przez organy zasady przestrzegania zawartych przez strony i wiążących ich umów, interpretowania ich postanowień w dobrej wierze oraz powszechnego zakazu powoływania się na postanowienia swojego prawa wewnętrznego dla usprawiedliwienia niewykonywania przez stronę traktatu; 6. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 19 TUE w związku z art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 391/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wspólnych reguł i norm dotyczących organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach w związku z postanowieniami Konwencji SOLAS, MEPC, w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez wskazanie, iż statek nie jest przeznaczony do przewozu ładunku pomimo, iż statkiem cargo jest statek o kadłubie wielopokładowym lub jednopokładowym, przeznaczony głównie do przewozu ładunków - other cargo ship przewozi ładunki nazwane jako specjalne (other cargo ship został wprost wskazany w MEPC.1/Circ.681 Annex), a przepisy te mają na celu bezpieczeństwo statku w zakresie zaopatrzenia ładunku i załogi, co wprost potwierdza wykonywanie przez ten statek transportu i przewozu ładunku, co znajduje potwierdzenie w postanowieniach Konwencji SOLAS (prawidło 2 punkt f i g); 7. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 1 protokołu 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, polegający na odebraniu podatnikowi możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa podmiotowego, tj. ulgi abolicyjnej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób jednostronny, kierunkowy, nieproporcjonalny i efekcie zmierzający tylko do wymierzenia podatku bez podstawy prawnej, a tym samym uszczuplenia majątku podatnika, naruszając tym samym przepisy UE, przepisy prawa międzynarodowego oraz przepisy krajowe; 8. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 7, w zw. z art. 32 ust. 2 oraz w zw. z art 83, w zw. z art. 84, w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, niejednolite, nierzetelne i niespójne odniesienie się do wniosku podatnika, działanie organu w oparciu o własne stanowisko wypracowane na skutek zastosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w zakresie ustalenia sytuacji podatkowej podatnika, dopuszczenie się przez organ dyskryminacji i nierównego traktowania podatnika ze względu na wykonywany przez niego zawód oraz naruszenie przez organ obowiązku przestrzegania prawa, poprzez niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. hierarchii źródeł prawa obowiązujących w Polsce, w tym przepisów bilateralnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, przepisów Karty Praw Podstawowych, Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przepisów Prawa Unii Europejskiej, które stosowane są wprost oraz zwyczaju międzynarodowego, który stanowi jedno ze źródeł prawa UE; 9. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 4a u.p.d.o.f. poprzez niezastosowanie przepisów właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania; 10. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 217 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy w sposób zmierzający do niezgodnego z prawem nałożenia na podatnika obciążeń podatkowych; 11. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 3 oraz 22 ust. 1 lit. d Konwencji zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu, zmienioną protokołem z dnia 5 lipca 2012 r. (Dz.U. z 2013 poz. 680) w zw. z art.5 ust.6 Konwencji MLI, tj. poprzez uznanie, iż nie znajduje ona zastosowania w stanie faktycznym z uwagi na nieuprawdopodobnienie przez skarżącego wykonywania pracy na statku eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z miejscem faktycznego zarządu w Norwegii, pomimo dostarczenia przez skarżącego kompletu dokumentów w sprawie; 12. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 27g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.); dalej: "u.p.d.o.f.", poprzez brak przyznania skarżącemu prawa do ulgi abolicyjnej, pomimo spełnienia przez niego wszystkich przewidzianych prawem przesłanek warunkujących jej przyznanie. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący podniósł także zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (w konsekwencji powodujące błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy), tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek warunkujących ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r.; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.); dalej: "O.p.", w zw. z art. 4a u.p.d.o.f. w zw. z art. 14 ust. 3 Konwencji zawartej między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu poprzez utrzymanie w mocy przez sąd zaskarżonej decyzji, wydanej w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji zastosowanie błędnej podstawy prawnej wydania decyzji; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 187 § 1, w zw. z art. 191 i w zw. z art. 127 O.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji brak całkowitego i rzetelnego rozpoznania i rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem; 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 122 O.p. poprzez nieustalenie, że statek jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z miejscem faktycznego zarządu w Norwegii; 5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego wszystkich niejasności oraz stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla skarżącego; 6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej zarzuty zostały uszczegółowione. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie sprawy i uwzględnienie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Pismem z 16 stycznia 2024 r. podatnik uzupełnił zarzuty skargi kasacyjnej, zarzucając dodatkowo naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. art. 22 § 2a O.p., poprzez jego niezastosowanie w sprawie i uznanie, że podatnik nie uprawdopodobnił, iż wpłacane przez niego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r. byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy, z uwagi na brak uprawdopodobnienia przesłanki eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym. Pismem z 9 września 2024 r. organu wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zarzutu niezastosowania art. 22 § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.); dalej: "O.p.", podniesionego w piśmie procesowym skarżącego z 16 stycznia 2024 r. Stosownie bowiem do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935); dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Z powyższego wynika, że po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podnoszenie nowych zarzutów jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r. z uwagi na możliwość skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej. We wniosku wskazał, że jest marynarzem i w 2020 r. miał wykonywać pracę najemną na pokładzie statku eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Norwegii. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza sformalizowanego pisma procesowego pełnomocnika, jakim jest skarga kasacyjna, wskazuje, że jej autor upatruje skuteczności tego środka zaskarżenia w ilości sformułowanych zarzutów oraz w ilości wymienionych aktów prawnych, których naruszenia miał się dopuścić sąd pierwszej instancji. W postępowaniu, którego przedmiotem jest ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych skarżący kasacyjnie wymienił nie tylko przepisy p.p.s.a. (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151), O.p. (art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 233 § 1 pkt 1, art. 235), ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz.1426); dalej: "u.p.d.o.f." - art. 4a i art. 27g ust. 1 i 2), czy Konwencji z dnia 9 września 2009 r. między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz Protokół do tej Konwencji (Dz.U. z 2013 r. poz. 680 - art. 3 ust. 1 lit. g, art. 14 ust. 3, art. 22 ust. 1 lit. d), ale również następujące akty prawne, jako naruszone przez sąd pierwszej instancji: - Konstytucję RP, - Traktat o Unii Europejskiej, - Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej, - Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 391/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wspólnych reguł i norm dotyczących organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach, - konwencje: SOLAS, MEPC, MLI - Konwencję Wiedeńską o Prawie Traktatów, - Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej. W skardze kasacyjnej nie został jednak sformułowany zarzut podstawowy, tj. naruszenie przepisu art. 22 § 2a O.p., który był podstawą do wydania zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji i którego brak naruszenia sąd ten stwierdził. To bowiem zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, ogranicza pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu lub zysku przewidywanego na dany rok podatkowy. Przepis ten wskazuje zatem na przesłankę, spełnienie której powoduje, że organ podatkowy ogranicza pobór zaliczek na podatek. Brak jego wskazania w skardze kasacyjnej w sprawie dotyczącej ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych powoduje, że skarga ta jest nieuprawniona. Pogląd ten wyrażony już został przez Naczelny Sąd Administracyjnych m. in. w wyroku z dnia 1 lutego 2024 r. sygn. akt II FSK 758/23. Stanowisko takie i przytoczone argumenty skład rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela i uznaje za swoje. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, chociaż w skardze kasacyjnej zawarto wiele zarzutów oraz powołano cały szereg aktów prawnych, to konfrontacja tych zarzutów z brzmieniem cytowanego przepisu art. 22 § 2a O.p. świadczy o ich niezasadności. Nie korespondują one bowiem z przedmiotem postępowania. Mogłyby one być rozważane w postępowaniu odnoszącym się do prawidłowości rozliczenia rocznego skarżącego. Ustosunkowywanie się do nich w postępowaniu w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy jest natomiast nieuzasadnione. Należy mieć przy tym na uwadze, że rozstrzygnięcie dotyczące ograniczenia poboru zaliczek nie przesądza o rozliczeniu rocznym skarżącego, w przypadku ewentualnego sporu w tym zakresie. W postępowaniu zainicjowanym wnioskiem na podstawie art. 22 § 2a O.p. organ podatkowy nie ma obowiązku przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Byłoby to sprzeczne z jego celem i niejednokrotnie prowadziłoby do sytuacji, w której decyzja byłaby wydawana już po zakończeniu roku podatkowego. Nie jest to postępowanie wymiarowe, w którym konieczne jest prowadzenie pełnego postępowania dowodowego, dokonywanie subsumcji, czyli podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod stosowaną normę prawną, poprzedzonego dokonaniem wykładni prawa materialnego. Podatnik, składając wniosek w trybie art. 22 § 2a O.p., inicjuje postępowanie, w którym powinien uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone według regulacji określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok podatkowy. Tymczasem w sprawie będącej przedmiotem sporu zainicjowano postępowanie dowodowe, co spowodowało konieczność zebrania obszernego materiału dowodowego, jego oceny, wykładni przepisów umowy międzynarodowej w kontekście polskiej ustawy podatkowej. W tej sytuacji, organ był uprawniony do uznania, że przesłanka określona w art. 22 § 2a O.p. nie została spełniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczegółowe ustosunkowywanie się przez organy podatkowe, a następnie przez sąd pierwszej instancji do wszystkich formułowanych zarzutów nie było w sprawie konieczne. Należy jednak pozytywnie ocenić postępowanie organów i sądu pierwszej instancji, które odniosły się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji. W skardze kasacyjnej podniesiono liczne zarzuty odnoszące się do prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego. Tymczasem należy ponownie podkreślić, że mające uproszczony charakter postępowanie, którego celem jest uprawdopodobnienie wystąpienia przesłanki określonej w art. 22 § 2a O.p. nie może, a do tego w istocie zmierza argumentacja skarżącego, zastępować postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Postępowania w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek nie można traktować jako prejudykat w stosunku do rozstrzygnięcia wymiarowego. Rozstrzygnięcie dotyczące ograniczenia poboru zaliczek nie przesądza przy tym o rozliczeniu rocznym skarżącego, w przypadku ewentualnego sporu w tym zakresie (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II FSK 530/21). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarżący nie zakwestionował przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji organu, a także wyroku sądu pierwszej instancji, to należy stwierdzać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Brak jest tym samym podstaw do szczegółowego ustosunkowywania się przez Naczelny Sąd Administracyjny do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż z powołanych względów należało je uznać za nieuprawnione. Mając na uwadze powyższe, skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a., ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Zasadzony zwrot kosztów postępowania kasacyjnego obejmuje koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego organu ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). /-/ A. Polańska /-/ T. Zborzyński /-/ T. Kolanowski
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę