II FSK 2567/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-09-24
NSApodatkoweŚredniansa
zaświadczenieordynacja podatkowakodeks postępowania administracyjnegopostępowanie egzekucyjneinteres prawnyinteres faktycznyskarga kasacyjnapostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, uznając, że brak wskazania przepisów KPA przez organ pierwszej instancji nie miał wpływu na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez organ podatkowy zaświadczenia potwierdzającego określone fakty i stan prawny, związane zarówno z zobowiązaniami podatkowymi, jak i postępowaniem egzekucyjnym. Skarżąca kwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że mimo formalnego uchybienia w postaci braku powołania przepisów KPA przez organ pierwszej instancji, nie miało ono wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Skarżąca E. C.-G. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego szereg faktów i stanów prawnych, w tym dotyczących zobowiązań podatkowych i postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że żądane fakty nie wynikają z prowadzonych rejestrów i ewidencji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, dostrzegając jednocześnie wadę w postaci niepowołania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) obok przepisów Ordynacji podatkowej (OP), jednakże uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego co do braku wpływu formalnego uchybienia na rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, iż naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że nawet gdyby organ pierwszej instancji powołał przepisy KPA, rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia byłoby takie samo, ponieważ stan faktyczny i prawny nie dawał podstaw do jego wydania. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego, wskazując, że organ ten dostrzegł uchybienia organu pierwszej instancji i ocenił je, a tożsamość końcowej oceny nie świadczy o braku samodzielnych działań organu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak powołania przepisów KPA nie miał wpływu na wynik sprawy, ponieważ przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń w Ordynacji podatkowej są tożsame z zasadami w KPA, a stan faktyczny i prawny nie dawał podstaw do wydania zaświadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo formalnego uchybienia, jego brak wpływu na wynik sprawy wynika z tożsamości zasad wydawania zaświadczeń w obu aktach prawnych oraz z faktu, że nawet przy zastosowaniu KPA, odmowa wydania zaświadczenia byłaby uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 306c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa do odmowy wydania zaświadczenia, gdy fakty nie wynikają z rejestrów organu.

O.p. art. 306a § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wydawania zaświadczeń.

O.p. art. 306b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy postępowania wyjaśniającego w sprawie wydania zaświadczenia.

K.p.a. art. 217 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólne zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji.

K.p.a. art. 218 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odmowy wydania zaświadczenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności postanowienia.

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

K.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wpływu formalnego uchybienia organu pierwszej instancji (niepowołanie przepisów KPA) na wynik sprawy, ze względu na tożsamość zasad wydawania zaświadczeń w OP i KPA oraz brak podstaw do wydania zaświadczenia. Brak wykazania przez skarżącego kasacyjnego, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 K.p.a. poprzez oddalenie skargi zamiast stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy (brak dwukrotnego rozpoznania sprawy). Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 124 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi zamiast stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu pozornego uzasadnienia organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

uchybienie to nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, bowiem przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń zawarte w O.p. są tożsame z zasadami zawartymi w K.p.a. obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny przez interes prawny należy rozumieć interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo wydanie zaświadczenia nie jest możliwe, gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony - tak jak w niniejszej sprawie - jest sporna

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący

Jacek Brolik

członek

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy w kontekście wydawania zaświadczeń oraz rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia w postępowaniu podatkowym i administracyjnym, gdzie kluczowe jest wykazanie interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wydawaniem zaświadczeń i wpływem błędów formalnych na wynik sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Błąd formalny w urzędzie nie zawsze oznacza wygraną – NSA wyjaśnia, kiedy liczy się istota sprawy.

Dane finansowe

WPS: 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2567/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Jacek Brolik
Jerzy Płusa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2590/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-05-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 306c w zw. z art. 306 a § 2, art. 306b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 15; art. 138 § 2; art. 156; art. 217 § 1 i art. 218 § 1;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. C.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2590/11 w sprawie ze skargi E. C.-G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. C.-G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2590/11, oddalił skargę E.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.
E.C. wystąpiła do Urzędu Skarbowego w P. o wydanie zaświadczenia w zakresie i o treści przedstawionym we wniosku z dnia 15 kwietnia 2011 r. Ponadto strona wniosła o: 1) wydanie listy dokumentów z postępowania egzekucyjnego, które nie zawierają żadnych błędów, przekłamań oraz stwierdzeń nieprawdy, 2) wydanie z akt egzekucyjnych zdjęć skanera załączonego do pisma nr [...] z dnia 21 marca 2011 r. oraz o udzielenie informacji przez kogo i kiedy te zdjęcia zostały wykonane. Strona wezwała także do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie w ustawowym terminie wniosków złożonych pisemnie do Urzędu Skarbowego w P. w piśmie doręczonym w dniu 14 marca 2011 r.
Jako interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia strona wskazała, że jest ono niezbędne w związku z toczącym się postępowaniem przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. i przed sądem, do sporządzenia spisu z natury oraz w związku z ubieganiem się o środki unijne i środki z pomocy społecznej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z 6 maja 2011 r. wydanym na podstawie art. 306c w związku z art. 306a § 2, art. 306b § 1 i art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego na podstawie art. 306b § 2 ustawy O.p., postępowania wyjaśniającego ustalono, iż fakty, o potwierdzenie których w formie zaświadczenia wystąpiła Skarżąca nie wynikają z prowadzonych przez organ podatkowy rejestrów i ewidencji. Ponadto organ podatkowy stwierdził, że w pismach skierowanych do Strony w 2010 r. i 2011 r. ustosunkował się do okoliczności, o potwierdzenie których Strona wystąpiła w przedmiotowym wniosku.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z 28 lipca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepisy 306a – 306f oraz art. 306i O.p. oraz art. 217 § 1 i art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: "K.p.a.", stwierdził, że z uwagi na fakt, iż strona zażądała informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych organ pierwszej instancji, odmawiając wydania żądanego zaświadczenia, powinien również przywołać przepisy K.p.a. albowiem to ta ustawa określa zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej, w tym organy egzekucyjne. Jednakże uchybienie to nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, bowiem przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń zawarte w O.p. są tożsame z zasadami zawartymi w K.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że Strona wnioskująca o wydanie zaświadczenia winna wykazać swój interes prawny, wynikający z prawa materialnego, tymczasem Skarżąca wykazała jedynie interes faktyczny, polegający na potrzebie uzyskania stosownych informacji od organu podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie organów do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 306 O.p.;
- art. 217 K.p.a.;
- art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. niezawierającej podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego oraz art. 156 K.p.a. poprzez nie unieważnienie z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. skarżonego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia;
- art. 80 K.p.a. i art. 191 O.p. poprzez niedokonanie rzetelnej oceny zebranego materiału dowodowego m.in. blankietu ZUS do wypełnienia;
- art. 75 K.p.a. i art. 180 O.p. poprzez nieuwzględnienie dowodów oraz poprzez orzekanie w oparciu o dowody nieznajdujące się w aktach sprawy na dzień wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i zaskarżonego postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W.;
- a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego gwarantowanego Konstytucją RP, a w szczególności prawa do samo obliczania podatków od towarów i usług oraz dochodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z 5 maja 2012 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r. oddalił skargę.
Sąd I instancji odnotował, że podstawę prawną postępowania w zakresie wydawania zaświadczeń, stanowią przepisy Działu VIIIA O.p. Skarżąca natomiast zażądała informacji dotyczących prowadzonych postępowań egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Zatem - jak słusznie podnosi Skarżąca – organ pierwszej instancji odmawiając wydania żądanego zaświadczenia powinien również przywołać przepisy K.p.a. określające zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej, w tym organy egzekucyjne. Jednakże w ocenie Sądu I instancji uchybienie w tym zakresie, co dostrzegł i przedstawił Dyrektor Izby Skarbowej w W. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń zawarte w O.p. są tożsame z zasadami zawartymi w K.p.a. Tymczasem naruszenie prawa procesowego uzasadni uchylenie decyzji lub postanowienia przez organ drugiej instancji tylko wtedy, gdy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu I instancji słusznie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że istota żądania Skarżącej świadczy o istnieniu interesu faktycznego polegającego na potrzebie uzyskania stosowych informacji od organu podatkowego, a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 306a O.p. (odpowiednio art. 217 § 1 K.p.a.). Przez interes prawny należy rozumieć interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji w kontekście dokonanych i przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustaleń faktycznych nie było podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści, jako że zaświadczenie jest informacją, iż na podstawie posiadanych rejestrów można ustalić w sposób niewątpliwy określone fakty. Jeżeli fakty te budzą wątpliwości, organ nie może przesądzać wątpliwej kwestii, ani rozstrzygnąć żadnej sprawy. Tak więc wydanie zaświadczenia nie jest możliwe, gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony - tak jak w niniejszej sprawie - jest sporna.
W ocenie Sądu I instancji nie zaistniały także przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, o których mowa w art. 156 K.p.a jak i w art. 247 O.p.
W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła, że został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) – dalej jako "p.u.s.a." w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 126 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 15 K.p.a. polegającym na oddaleniu skargi, zamiast jej uwzględnienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia z dnia 28 lipca 2011 r. - które to naruszenie polegało na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia z dnia 28 lipca 2011 r., jako że zostało one wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, to jest przepisów art. 15 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., polegającym na tym, że Dyrektor Izby Skarbowej W. pozbawił stronę możliwości rozpoznania jej sprawy przez dwie instancje w ten sposób, że wobec stwierdzenia, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przeprowadził postępowanie i wydał postanowienie z dnia 6 maja 2011 r. w sposób oczywiście błędny w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. zamiast w oparciu o przepisy k.p.a. nie uchylił postanowienia z dnia 6 maja 2011 r. i nie przekazał sprawy do rozpoznania organowi I instancji co spowodowało naruszenie przez niego art. 126 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także polegające na tym, że pomimo stwierdzenia wady we wskazaniu podstawy prawnej postanowienia z dnia 6 maja 2011 r. nie uchylił i nie zmienił go w tym zakresie albo nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
2. naruszeniem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 124 w zw. z art. 126 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 15 k.p.a. polegającym na oddaleniu skargi, zamiast jej uwzględnienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. - które to naruszenie polegało na tym, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia przez organ II instancji art. 15 i art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 oraz w zw. z art. 126 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 - jako, że postanowienie z dnia 28 lipca 2011 r. zawiera pozorne uzasadnienie, stanowiące literalne, mechaniczne powtórzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 6 maja 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że E.C. wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2011 r. wystąpiła do Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego określone w 26 punktach fakty i/lub stan prawny. Żądania opisane w pkt 1 i 2 dotyczyły zobowiązań podatkowych zaś w pkt 3 – 26 dotyczyły postępowania egzekucyjnego.
Zatem podstawę prawną rozstrzygnięcia w kwestiach przedstawianych w pkt 1 i 2 powinny stanowić przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa w kwestiach zaś pozostałych przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego. Nie jest w sprawie sporne, że podstawę prawną postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o odmowie wydania zaświadczenia stanowił art. 306c w zw. z art. 306a § 2, art. 306b § 1 i art. 217 O.p.; nie powołano w nim stosowanych przepisów K.p.a.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z treści uzasadnienia tego postanowienia wynika, że organ odwoławczy dostrzegł opisaną wyżej wadliwość postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. Powołując się na przepisy 306a – 306f oraz art. 306i O.p. oraz art. 217 § 1 i art. 218 § 1 K.p.a., stwierdził, że z uwagi na fakt, iż Skarżąca zażądała informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych organ pierwszej instancji, odmawiając wydania żądanego zaświadczenia powinien również przywołać przepisy K.p.a., bowiem to K.p.a. określa zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej, w tym organy egzekucyjne. Jednakże uchybienie to nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, bowiem przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń zawarte w O.p. są tożsame z zasadami zawartymi w K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że sposób postępowania Dyrektora Izby Skarbowej w W. jest prawidłowy, w szczególności zaakceptował tezę, że stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy i w konsekwencji nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe.
Zarzut sformułowany w pkt 1 skargi kasacyjnej oparty został na naruszeniu m. in art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postepowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dostrzegł, iż kwestionowane postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa a to poprzez to, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. pozbawił stronę możliwości dwukrotnego rozpoznania sprawy (art. 15 K.p.a.). W sytuacji bowiem, gdy stwierdził, że postanowienie organu I instancji wydane zostało w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną organ odwoławczy powinien był, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Względnie organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżone postanowienie i zmienić je w tym zakresie.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, i pogląd ten Sąd w składzie niniejszym podziela, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny (wyrok NSA z 11.3.2014 r., sygn. akt II GSK 2103/12. LEX nr 1447212). Analizując treść rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie sposób stwierdzić, jaki wpływ zarzucane Sądowi I instancji uchybienia miały lub mogły mieć na wynik sprawy. Chociażby już z tego powodu omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Niezależnie od wyżej wskazanych okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trzeba stwierdzić, że Sąd I instancji trafnie wywiódł, iż zaskarżone postanowienie nie zawiera wad skutkujących jego nieważnością.
Zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowania administracyjne jest dwuinstancyjne. Z treści powyższego artykułu wywieść należy obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Równocześnie zebrany materiał dowodowy musi być prawidłowy i zupełny, a więc musi umożliwiać wydanie merytorycznej decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Procesowym przejawem zasady dwuinstancyjności są określone w art. 138 K.p.a. formy rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. W szczególności podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., w brzmieniu nadanym mu nowelizacją z dnia 11 kwietnia 2011 r., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powoduje to, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego, mocą którego uchylona zostaje zaskarżona decyzja, a sprawa jest przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, może mieć miejsce wyłącznie, gdy organ ten bądź to nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź też przeprowadzone postępowanie wyjaśniające rażąco narusza przepisy postępowania (B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 519). Uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego zostały więc wprost powiązane z brakiem lub wadliwością prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego. Wadliwość prowadzonego postępowania musi mieć jednak charakter kwalifikowany i odnosić się do okoliczności mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konsekwentnie uznać należy, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej przez organ II instancji została powiązana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawisłej sprawy.
Również w orzecznictwie zauważa się, że decyzja (postanowienie) kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy, żadne inne wady postępowania oraz wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy; nie jest zatem dopuszczalna jego wykładnia rozszerzająca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1981 r. sygn. II SA 400/81, ONSA 1981 Nr 2 poz. 48).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy z całą pewnością nie było potrzeby dodatkowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia. Spór sprowadzał się do możliwości uzupełnienia podstawy prawnej orzeczenia i oceny wpływu tego uzupełnienia na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wykazano, że gdyby organ I instancji rozpoznał wniosek strony w zakresie żądania wydania zaświadczenia dotyczącego kwestii wynikających z postępowania egzekucyjnego z powołaniem stosowanych przepisów K.p.a. to rozstrzygnięcie w sprawie byłoby lub co najmniej mogłoby być inne. Jednocześnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji przedstawił prawidłowy i przekonujący wywód, iż stwierdzone uchybienie formalne nie miało wpływu na wynik sprawy; skoro bowiem odniesienie ustalonego i niespornego stanu faktycznego do stosownych regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzi do tożsamych wniosków tj. do odmowy wydania zaświadczenie o żądanej treści to uprawniony staje się pogląd, że uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Skoro w sprawie nie doszło do naruszenia art. 15 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. to tym bardziej nie był zasadny zarzut, jakoby Sąd I instancji błędnie nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia jako rażąco naruszającego prawo.
W ramach ocenianego zarzutu skargi kasacyjnej pojawiło się twierdzenie, że organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżone postanowienie i zmienić je w tym zakresie. Jednakże zarzut ten nie został powiązany ze stosowanym przepisem Kodeksu postepowania administracyjnego, nie wykazano także ewentualnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, także nawiązujący do rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy, zasadza się na wadliwości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną uzasadnienie postanowienia jest w istocie pozorne, stanowi mechaniczne powielenie uzasadnienia postanowienia organu I instancji. Zdaniem skarżącego prowadzi to do wniosku, że organ odwoławczy nie podejmował samodzielnych czynności mających na celu wyjaśnienie istoty sprawy.
Zarzut ten zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje jednak w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w niniejszej sprawie. Skoro bowiem organ odwoławczy rozpatrując zażalenie dostrzegł uchybienia w postępowaniu organu I instancji, dokonał ich oceny i na tej podstawie wydał zaskarżone postanowienie to nie sposób twierdzić, że organ odwoławczy nie podejmował samodzielnych czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy. Okoliczność zaś, że ostateczna ocena organu odwoławczego co do odmowy wydania zaświadczenia jest zbliżona (tożsama) z oceną organu I instancji nie może uzasadniać zarzutu, iż organ odwoławczy zaniechał przeprowadzenia postępowania. Podkreślić bowiem trzeba raz jeszcze, że Sąd I instancji oceniając zaskarżone postanowienie trafnie wywiódł, iż wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.
Niezależnie od przedstawianych wyżej uwag należy stwierdzić, że zarzut opisany w pkt 2 skargi kasacyjnej miał charakter procesowy a to wymagało wykazania jego wpływu na wynik sprawy co jednak nie znalazło się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nadto, zarzucając wadliwość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w skardze kasacyjnej należało powołać stosowny przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, który statuuje warunki jakim uzasadnienie postanowienia powinno odpowiadać. Tymczasem autor skargi kasacyjnej takiej podstawy kasacyjnej nie wskazuje.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.
W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, to w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii z uwagi na to, że stosownie do art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FPS 3/13; postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1864/14; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1412/04, publik: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI