II FSK 2566/19

Naczelny Sąd Administracyjny2020-08-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychusługi wsparciagrupa kapitałowakoszty uzyskania przychodówart. 15e updopinterpretacja podatkowadeweloperkakoszty bezpośrednieograniczenie kosztów

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając, że koszty usług wsparcia w działalności deweloperskiej, bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu, nie podlegają ograniczeniu wynikającemu z art. 15e updop.

Spółka zapytała o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi wsparcia od podmiotu powiązanego w ramach grupy kapitałowej, świadczonych w związku z działalnością deweloperską. Dyrektor KIS częściowo uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, co doprowadziło do uchylenia interpretacji przez WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 15e updop, podkreślając konieczność oceny rzeczywistego charakteru usług, a nie tylko ich klasyfikacji PKWiU, oraz że usługi bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu nie podlegają limitowaniu.

Spółka P. [...] S.K.A. z siedzibą w W., działająca w branży deweloperskiej, zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi wsparcia świadczone przez inny podmiot z tej samej grupy kapitałowej. Usługi te były związane z poszczególnymi projektami deweloperskimi i ich wynagrodzenie było kalkulowane na podstawie podziału zysków. Spółka argumentowała, że wydatki te nie podlegają ograniczeniu z art. 15e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, a nawet jeśli, to zastosowanie powinien mieć art. 15e ust. 11 pkt 1 tej ustawy, ponieważ usługi te są bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) uznał częściowo stanowisko spółki za nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego. Dyrektor KIS wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 15e ust. 1 pkt 1 oraz art. 15e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15e ust. 11 pkt 1 updop. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie WSA było prawidłowe i nie zawierało sprzeczności. Podkreślił, że organ interpretacyjny powinien oceniać rzeczywisty charakter usługi, a nie tylko jej klasyfikację PKWiU. NSA potwierdził, że wykładnia art. 15e updop dokonana przez WSA, zgodnie z którą usługi bezpośrednio związane z wytworzeniem lub nabyciem towaru lub świadczeniem usługi nie podlegają limitowaniu, jest prawidłowa i zgodna z celem przepisu, a także z wcześniejszym orzecznictwem NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

WSA uchylił interpretację organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając prawidłowość wykładni WSA.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 15e updop, podkreślając konieczność oceny rzeczywistego charakteru usług, a nie tylko ich klasyfikacji PKWiU, oraz że usługi bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu nie podlegają limitowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15e § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Wydatki na usługi wsparcia świadczone przez podmioty powiązane, bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu, nie podlegają ograniczeniu z art. 15e ust. 1 pkt 1 updop.

u.p.d.o.p. art. 15e § ust. 11 pkt 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Wyłączenie z limitowania kosztów dotyczy wydatków niezbędnych w przyjętym modelu biznesowym do wytworzenia lub nabycia towaru lub świadczenia usługi.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 11

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja podmiotu powiązanego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 2 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo zinterpretował art. 15e updop, podkreślając konieczność oceny rzeczywistego charakteru usług, a nie tylko ich klasyfikacji PKWiU. Usługi wsparcia bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu nie podlegają limitowaniu kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15e updop. Wykładnia art. 15e ust. 11 pkt 1 updop dokonana przez WSA, zgodnie z którą wyłączenie z limitowania kosztów dotyczy wydatków niezbędnych w przyjętym modelu biznesowym do wytworzenia lub nabycia towaru lub świadczenia usługi, jest prawidłowa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Dyrektora KIS dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a., art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zarzuty Dyrektora KIS dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 15e ust. 1 pkt 1 updop, art. 15e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15e ust. 11 pkt 1 updop) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

organ powinien zatem oceniać rzeczywisty zakres i charakter danej usługi, a nie opis usługi, zaliczanej do danego grupowania (pozycji) PKWiU ustawodawca w art. 15e § 1 pkt 1 u.p.d.o.p. ograniczył się do opisu wydatków, których zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów podlega ograniczeniu, nie wskazując ich pozycji w PKWiU. wykładnia wyrażenia "bezpośrednio związanych z wytworzeniem lub nabyciem przez podatnika towaru lub świadczeniem usługi" celu tego nie niweczy, choć nie wiąże kosztów z efektem działania podatnika (wytworzonym towarem lub świadczoną usługą), jak chce tego organ, lecz (jak stanowi przepis) z czynnością wytworzenia, nabycia czy świadczenia usługi.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Dauter

członek

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15e updop w kontekście usług wsparcia w działalności deweloperskiej oraz znaczenie rzeczywistego charakteru usługi ponad klasyfikację PKWiU."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z grupy kapitałowej prowadzącej działalność deweloperską i nabywającej usługi wsparcia od podmiotu powiązanego. Kluczowe jest ustalenie, czy usługi są 'bezpośrednio związane' z wytworzeniem produktu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu podatkowego (art. 15e updop) i jego praktycznego zastosowania w specyficznej branży deweloperskiej, z naciskiem na interpretację pojęcia 'bezpośredniego związku' z wytworzeniem produktu.

Deweloperzy, uważajcie na koszty! NSA wyjaśnia, kiedy usługi wsparcia wliczamy do kosztów uzyskania przychodów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2566/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/
Bogusław Dauter
Bogusław Woźniak
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Wr 242/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-06-28
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2343
art. 15e ust. 1 pkt 1, art. 15e ust. 11 pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 242/19 w sprawie ze skargi P. [...] S.K.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 stycznia 2019 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.468.2018.1.NL w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz P. [...] S.K.A. z siedzibą w W. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1.Wyrokiem z 28 czerwca 2019 r., w sprawie I SA/Wr 242/19 , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z 4 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, wydaną na wniosek P. S.A. [...] z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) oraz zasądził na rzecz spółki koszty postępowania sądowego. Tekst wyroku z uzasadnieniem (oraz inne powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2.Spółka wystąpiła o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącej art. 15e ust. 1 i ust. 11 pkt 1 i ust. 12 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2343 ze zm.; dalej: u.p.d.o.p.). Przedstawiając stan faktyczny/zdarzenie przyszłe podała, że wchodzi w skład grupy kapitałowej (dalej: Grupa) i prowadzi działalność inwestycyjną o charakterze deweloperskim (budowa lokali mieszkalnych i użytkowych). Nabywa usługi wsparcia dotyczące poszczególnych projektów deweloperskich od innego podmiotu tej Grupy, specjalizującego się w kompleksowej obsłudze spółek z Grupy prowadzących inwestycje deweloperskie. Skarżąca szczegółowo opisała czynności zlecane na podmiotowi powiązanemu na podstawie umowy dotyczącej odrębnie każdej inwestycji. Opis uzupełniła przyjętym przez siebie grupowaniem i symbolem PKWiU. Czynności te dotyczyły (częściowo) także kosztów poniesionych już po zakończeniu realizacji inwestycji objętej umową. Podkreślała, że usługi wsparcia nie obejmują zarządzania strategicznego, które należy do skarżącej. Wynagrodzenie należne wykonawcy jest kalkulowane na podstawie podziału zysków osiąganych w związku z realizacją inwestycji. Umowa przewiduje wypłatę miesięcznego "wynagrodzenia zryczałtowanego" w stałej wysokości w trakcie trwania inwestycji. Po jej zakończeniu ustalane i wypłacane jest wynagrodzenie całkowite, które pomniejsza się o wartość wypłat miesięcznych. Podział zysku następuje umownie z uwzględnieniem planowanego zaangażowania stron w realizację danej inwestycji deweloperskiej. Ostateczne rozliczenie następuje na koniec miesiąca, w którym dochodzi do zbycia ostatnich produktów powstałych w ramach danej inwestycji. Dla celów bilansowych i podatkowych opisane wydatki (wynagrodzenie), do czasu zakończenia projektu deweloperskiego bądź jego etapu, są aktywowane i zaliczane do kosztów wytworzenia produktów (koszty inwestycji deweloperskiej bądź jej etapu).
Na tle opisanych okoliczności spółka sformułowała następujące pytania:
1. Czy wydatki ponoszone przez nią tytułem zapłaty za usługi wsparcia nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.?
2. W przypadku odpowiedzi przeczącej w zakresie pytania nr 1 - czy w stosunku do wydatków ponoszonych na nabycie usług wsparcia znajdzie zastosowanie art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. i w konsekwencji koszty ponoszone do czasu zakończenia inwestycji deweloperskiej objętej umową nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów ponad ustawowy limit na podstawie art. 15e ust. 1 i ust. 12 u.p.d.o.p. z uwagi na to, że usługi wsparcia są bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu?
3. W przypadku odpowiedzi przeczącej w zakresie pytania nr 1 - czy w stosunku do wydatków ponoszonych na nabycie usług wsparcia zastosowanie znajdzie art. 15e ust 11 pkt 1 u.p.d.o.p. i w konsekwencji koszty ponoszone po zakończeniu inwestycji deweloperskiej objętej umową nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów ponad ustawowy limit na podstawie art, 15e ust 1 i ust 12 u.p.d.o.p. z uwagi na to, że usługi wsparcia są bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu?
Zdaniem spółki opisane wydatki nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. (pytanie nr 1). W przypadku odmiennego poglądu w tym zakresie do spornych wydatków, zarówno do czasu, jak i po zakończeniu inwestycji, winien znaleźć zastosowanie art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. W konsekwencji poniesione wydatki nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów ponad limit z art. 15e ust. 1 i ust. 12 u.p.d.o.p., gdyż usługi wsparcia są bezpośrednio związane z wytworzeniem produktu (pytania nr 2 i nr 3).
Dyrektor KIS stwierdził, że stanowisko spółki w zakresie pytania 1 jest prawidłowe w części dotyczącej usług wskazanych w pkt II, oo, pp wniosku, w pozostałej zaś części jest nieprawidłowe. Stanowisko skarżącej w zakresie dwóch kolejnych pytań (nr 2 i nr 3) organ uznał za nieprawidłowe.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnił skargę spółki na powyższą interpretację uznając, że narusza ona przepisy prawa materialnego, tj. art. 15e ust. 1 pkt 1 i ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
4. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Dyrektor KIS. Wyrok zaskarżył w całości i wniósł o
-uchylenie wyroku w całości, na zasadzie art. 188 p.p.s.a., rozpoznanie skargi skarżącego i jej oddalenie;
- ewentualnie, jeżeli NSA uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, o:
uchylenie w całości na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu;
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
l. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj:
- art. 141 § 4 w zw. z art. 153 oraz w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a i w zw. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 151 i w zw. z art. 200 p.p.s.a. polegające na dokonaniu przez WSA we Wrocławiu nieprawidłowej kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej prowadzącej w rezultacie do błędnego rozstrzygnięcia - uwzględnienia skargi strony skarżącej i uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej organu, a także sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku, które:
- nie odpowiada wymogom formalnym określonym w przepisie art.141 § 4 p.p.s.a.
w zakresie należytego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także sformułowania oceny prawnej oraz konkretnych i jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania, które dla organu wydającego interpretację indywidualną są wiążące przy ponownym rozpoznaniu sprawy, co tym samym uniemożliwia wykonanie wyroku;
- jest niespójne i wewnętrznie sprzeczne w zakresie oceny prawnej sądu dotyczącej
zasadności zarzutów skargi strony na interpretację organu i uchybień organu wydającego zaskarżoną interpretację oraz przyczyn i motywów uchylenia interpretacji, a w konsekwencji na bezpodstawnym obciążeniu organu jako strony przegrywającej kosztami postępowania sądowego;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego:
- art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualne stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, polegające na przyjęciu przez WSA we Wrocławiu, że wydatki ponoszone przez spółkę na rzecz podmiotów powiązanych w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p. tytułem zapłaty za świadczenie wskazanych przez stronę skarżącą we wniosku "usług wsparcia" nie podlegają przewidzianemu w art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, w części ponad ustawowy limit, a co za tym idzie uznanie tym samym przez sąd pierwszej instancji, że przepis ten nie znajdzie zastosowania w tej sprawie;
- art. 15e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że ustawodawca ustanawiając w art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. wyłączenie ograniczenia limitowania wydatków, o którym mowa w art. 15e ust, 1 pkt 1 u.p.d.o.p., nie uzależnił tego wyłączenia od inkorporowania poniesionego wydatku wprost w cenie produktu, gdyż w/w przepis nie zawiera warunku w postaci ujęcia tego wydatku jako konkretnego, dającego się identyfikować elementu ceny finalnej produktu oraz stwierdzeniu przez sąd pierwszej instancji, że warunkiem wyłączenia wydatku z limitowania kosztów jest zaistnienie bezpośredniego związku tego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów z czynnością wytworzenia lub nabycia towaru lub świadczeniem usługi.
Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Argumentację przemawiającą przeciw zarzutom skargi kasacyjnej przedstawiła w piśmie procesowym, złożonym przed rozprawą.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu.
5.1. Nie ma racji skarżący organ, zarzucając sądowi pierwszej instancji sporządzenie uzasadnienia zawierającego wewnętrznie sprzeczne wyjaśnienie podstawy prawnej, wskazanie wadliwej (niepełnej) podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niespójne i niewykonalne tym samym wytyczne co do dalszego postępowania.
Uzasadnienie poddanego kontroli instancyjnej wyroku w pełni odpowiada wymogom, wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd dał jednocześnie organowi wyjątkowo jasne i klarowne wytyczne co do dalszego postępowania. Wyjaśnił przede wszystkim, że wprawdzie organ nie odniósł się w interpretacji do stanowiska skarżącej co do uznania usług wsparcia za jedną usługę złożoną (sąd przedstawił w tej części argumenty przeciwko stanowisku skarżącej), stwierdził jednak, że naruszenie to nie miało wpływu na wynik postępowania, skoro organ ocenił każdą usługę jako usługę samodzielną, a nie usługę złożoną. W tym zakresie sąd jednakże zwrócił uwagę ( i jest to jednoznacznie wyjaśnione na s. 11 uzasadnienia), że błędnie organ dokonał tej oceny na podstawie podanej przez skarżącą klasyfikacji danej usługi według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), zamiast na podstawie zawartego we wniosku opisu rzeczywiście wykonanej (zamówionej) usługi. Zalecenie to, jak wynika z dalszej części uzasadnienia, nie wskazywało na naruszenie przepisów postępowania przez organ, a na wadliwe zastosowanie prawa materialnego. Sąd, wskazując na metodologię postępowania organu interpretacyjnego, nakazał mu bowiem stwierdzenie, co składa się rzeczywiście (a nie - według opisu w PKWiU) na usługi wsparcia i następnie dokonać subsumcji tych usług pod normę wynikającą z art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Stwierdzone uchybienie odnosiło się zatem do błędu w stosowaniu prawa materialnego, a nie do wadliwości postępowania interpretacyjnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej organ interpretacyjny ocenił zastosowanie przepisu art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. biorąc pod uwagę wyłącznie opis danej usługi zawarty w PKWiU. Już we wstępnej części oceny stanowiska skarżącej wyraźnie podkreślono, że to do zainteresowanego podmiotu należy przyporządkowanie towaru lub usługi do odpowiedniego grupowania PKWiU. Organ interpretujący nie weryfikuje prawidłowości tej kwalifikacji, a zatem błąd przypisania do określonego grupowania, popełniony przez wnioskodawcę, może skutkować utratą aktualności udzielonej odpowiedzi. W dalszej części oceny stanowiska spółki wyraźnie odwołano się do pozycji w klasyfikacji statystycznej przy ocenie zastosowania art. 15e ust. 1 u.p.d.p. Nakazanie zatem przez sąd pierwszej instancji uwzględnienia opisu rzeczywistej usługi przy ocenie zastosowania art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. było zaleceniem jasnym i nie powinno budzić wątpliwości organu przy ponownym wydaniu interpretacji.
Sąd nie wskazał ponadto na inne wadliwości postępowania, uzasadniające zastosowanie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Tym samym prawidłowo w podstawie prawnej rozstrzygnięcia ograniczył się do przytoczenia wyłącznie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. Wytyczne, jakich udzielił sąd pierwszej instancji są jednoznaczne i potwierdza je treść uzasadnienia. Uzasadnienie poddaje się kontroli instancyjnej i umożliwia prześledzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści.
Tym samym nie zostały naruszone wskazane w zarzutach art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. Sąd nie naruszył również wskazanych w zarzucie opartym na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a p.p.s.a. Są to przepisy kompetencyjne, wskazujące na możliwość przeprowadzenia kontroli działania administracji publicznej wyłącznie w wyniku skargi i wyłącznie na akty i czynności (lub bezczynność) wskazane enumeratywnie w ustawie. Obowiązkiem sądu jest również stosowanie środków kontroli wskazanych w ustawie. W tym przypadku sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę wniesioną przez adresata interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydanej w indywidualnej sprawie, a więc na akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zastosowany przez niego środek (uchylenie interpretacji) również jest przewidziany w ustawie, w art. 146 § 1 p.p.s.a.
5.2. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tej regulacji do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, polegające na przyjęciu, że wydatki ponoszone przez spółkę na rzecz podmiotów powiązanych w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.p. tytułem zapłaty za świadczenie "usług wsparcia" wskazanych przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, w części ponad ustawowy limit przewidziany w art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Sąd pierwszej instancji nie przesądził bowiem, czy powołany przepis miał zastosowanie do usług wsparcia, opisanych we wniosku o udzielenie interpretacji. Nie powinien tego zresztą uczynić z uwagi na dokonanie przez organ oceny stanowiska spółki przy przyjęciu opisu czynności zawartego w PKWiU zamiast opisu rzeczywistej lub planowanej usługi. Nie dokonał też odmiennej od organu wykładni art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. w zakresie użytych w tym przepisie pojęć usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze. Zwrócił tylko uwagę, że zwłaszcza w kontekście użycia przez ustawodawcę wyrażenia "świadczeń o podobnym charakterze", ocenie powinny podlegać rzeczywiste usługi, a nie usługi opisane w klasyfikacji statystycznej. Stanowisko sądu pierwszej instancji w tym zakresie uznać należy za prawidłowe. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, której przepis podlegał interpretacji, nie wiąże limitowania kosztów uzyskania przychodów z usługami przypisanymi do określonej pozycji w PKWiU. Jeżeli ustawodawca za prawnie znaczące uznaje przypisanie dla celów tego podatku określonego wyrobu lub usługi do wskazanej klasyfikacji statystycznej, wyraźnie na to wskazuje. Przykładowo takie odwołanie zawarto w art. 16a ust. 2 pkt 4 u.p.d.o.p. W przypadku limitowanych kosztów uzyskania przychodów ustawodawca w art. 15e § 1 pkt 1 u.p.d.o.p. ograniczył się do opisu wydatków, których zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów podlega ograniczeniu, nie wskazując ich pozycji w PKWiU. Organ powinien zatem oceniać rzeczywisty zakres i charakter danej usługi, a nie opis usługi, zaliczanej do danego grupowania (pozycji) PKWiU, i to także wówczas, gdy zainteresowany w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podejmie próbę przypisania danej usługi do określonej pozycji w PKWiU ( por. W.Majkowski, K. Kleszczewski, M.Nurzyński, Limitowanie kosztów usług niematerialnych – podsumowanie wykładni i praktyki stosowania przepisów po dwóch latach ich obowiązywania, Przegląd Podatkowy nr 4 z 2020 r., s. 44).
5.4. Nie ma także podstaw do uwzględnienia ostatniego zarzutu - art. 15e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tej regulacji do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, polegające na przyjęciu, że ustanawiając wyłączenie ograniczenia limitowania wydatków, ustawodawca nie uzależnił tego wyłączenia od inkorporowania poniesionego wydatku wprost w cenie produktu. Zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji przedstawił tok rozumowania, prowadzący do nadania normie zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. określonego znaczenia, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów piśmiennictwa co do metod wykładni (strony 12-17 uzasadnienia). Nie poprzestał przy tym na wyniku wykładni językowej, ale dokonał także wykładni celowościowej użytych w tym przepisie wyrażeń, w tym w szczególności wyrażenia "bezpośrednio związanych z wytworzeniem lub nabyciem przez podatnika towaru lub świadczeniem usługi". Prawidłowo zauważył, że organ interpretujący zasadnicze znaczenie nadał wynikowi wykładni funkcjonalnej, choć jej wynik korygował treść normy prawnej, wprowadzając do niej treści w niej niezawarte. Wykładnię tę uznać należy za prawidłową. Strona składająca skargę kasacyjną nie wskazała zresztą na błędy metodologiczne w procesie wykładni, popełnione przez sąd. Powtórzyła jedynie dotychczasową argumentację, przyjmując wynik wykładni funkcjonalnej, wykraczający jednak poza znaczenie językowe przepisu. Sąd pierwszej instancji, co zdaje się pomijać składający skargę kasacyjną, odniósł się zaś również do celu limitowania kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w uzasadnieniu projektu ustawy. Dokonana przez sąd pierwszej instancji wykładnia wyrażenia "bezpośrednio związanych z wytworzeniem lub nabyciem przez podatnika towaru lub świadczeniem usługi" celu tego nie niweczy, choć nie wiąże kosztów z efektem działania podatnika (wytworzonym towarem lub świadczoną usługą), jak chce tego organ, lecz (jak stanowi przepis) z czynnością wytworzenia, nabycia czy świadczenia usługi. Przy przyjętym przez sąd rozumieniu art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. wyłączenie ograniczenia z art. 15e ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. dotyczyć będzie tych kosztów, które przy przyjętym przez podatnika sposobie wytworzenia, nabycia towaru lub świadczenia usługi, będą niezbędne, czyli inaczej mówiąc, tych, które pozostają w takim związku przyczynowo – skutkowym, że warunkują, w przyjętym modelu biznesowym, nabycie lub wytworzenie danego rodzaju towarów bądź świadczenie konkretnego typu usług. Naczelny Sąd Administracyjnym, uznając dokonaną przez sąd pierwszej instancji wykładnię za prawidłową, za zbędne uznaje powtarzanie wywodów sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zauważa jedynie, że wykładnię tożsamą z dokonaną w zaskarżonym wyroku przyjęto także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2020 r., II FSK 1750/19.
Dodatkowo zauważyć należy, odwołując się do wykładni systemowej wewnętrznej, że art. 15e u.p.d.o.p. dotyczy kosztów uzyskania przychodów, a zatem kosztów zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 tej ustawy. Ustawodawca, definiując to pojęcie co do zasady odwołał się do związku kosztów z przychodami z danego źródła przychodów, a nie – z ustaleniem wysokości przychodu (należności, ceny) za wyrób lub usługę, których sprzedaż powoduje powstanie przychodu. Jeśli chce powiązać wysokość kosztów uzyskania przychodów z ceną, czyni to wyraźnie. Przykładowo w przypadku podmiotów powiązanych może być ona zmniejszona lub podwyższona w zależności od korekty cen transferowych (art. 15 ust. 1ab u.p.d.o.p.). Trafnie zwrócono uwagę w powołanym wyroku z 7 stycznia 2020 r. , II FSK 1750/19 , że ustawie podatkowej nie zdefiniowano pojęcia kosztów "pośrednio" i "bezpośrednio" związanych z uzyskaniem przychodu. Jedynie regulacje przyjęte w ustawie dotyczące potrącalności kosztów w czasie pozwalają na wyróżnienie kosztów bezpośrednio związanych z uzyskaniem przychodu oraz kosztów pośrednio związanych z przychodem jako odrębnej kategorii. Podział ten do ustawy został wprowadzony z dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 217, poz. 1589). Z tym dniem dokonano zmiany art. 15 ust.1 i 4 u.p.d.o.p., dodając również nowe przepisy w ust. 4b, 4c ,4d i 4e ( por . art.1 pkt 9 lit . a , b i c ustawy nowelizującej). Aczkolwiek brak jest w ustawie definicji obu tych pojęć, przyjmuje się, że do kosztów bezpośrednio związanych z uzyskaniem przychodu zalicza się koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a do kosztów innych niż koszty związane z przychodem - wszystkie te wydatki, które są ponoszone w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu (por. A .Gomułowicz [w: ] Podatek dochodowy od osób prawnych – Komentarz 2009, praca zbiorowa Wyd. Unimex, str. 507-510). Innymi słowy, jeśli uzyskanie przychodu wprost zależy od poniesienia danego kosztu, koszt ten będzie można rozliczyć dopiero w momencie wystąpienia przychodu. Taki związek pomiędzy kosztem warunkującym uzyskanie przychodu a tym przychodem określa się mianem bezpośredniego. Tym samym skoro w art. 15e ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. wskazano na koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z wytworzeniem lub nabyciem przez podatnika towaru lub świadczeniem usługi, to istnienie tego bezpośredniego związku kosztów (wydatków) ma dotyczyć nie przychodów w rozumieniu ustawy podatkowej, a wytworzenia lub nabycia przez podatnika towaru lub świadczenia usługi.
5.5. Odnosząc się do podniesionego w zarzucie procesowym naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 200 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wobec uwzględnienia skargi sąd pierwszej instancji prawidłowo zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot niezbędnych kosztów postępowania.
5.6. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania uzasadnia art. 209, art. 204 pkt 2 , art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI