II FSK 253/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wykładni art. 14a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop) w kontekście art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej (Op). Dyrektor KIS wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wyrok WSA w Gdańsku, który uchylił interpretację indywidualną. WSA uznał, że przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (jst) w zamian za zaległości podatkowe nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT po stronie spółki. Organ podatkowy argumentował, że pojęcie "zobowiązanie" w art. 14a updop jest szersze i obejmuje także zobowiązania podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że art. 14a updop odnosi się wyłącznie do zobowiązań cywilnoprawnych (de iure civili), a nie podatkowych. Zaspokojenie wierzyciela podatkowego poprzez przeniesienie własności rzeczy lub prawa w trybie art. 66 § 1 Op nie jest objęte hipotezą art. 14a ust. 1 updop. Sąd wskazał, że zobowiązanie podatkowe ma inne cechy niż zobowiązanie cywilnoprawne, wynika z ustaw podatkowych, a nie z woli stron. Transakcja w trybie art. 66 Op stanowi wykonanie zobowiązania podatkowego i nie rodzi przychodu. NSA potwierdził, że wcześniejsze orzecznictwo NSA również stało na tym stanowisku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że transakcje wymiany nieruchomości za zaległości podatkowe na rzecz jst nie generują przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA.
Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowania zaległości podatkowych poprzez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jst, zgodnie z art. 66 Op.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego w zamian za zaległości podatkowe stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 14a ust. 1 updop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie przeniesienie własności nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 14a updop odnosi się wyłącznie do zobowiązań cywilnoprawnych, a nie podatkowych. Zaspokojenie wierzyciela podatkowego w trybie art. 66 Op nie jest objęte hipotezą art. 14a updop, ponieważ zobowiązanie podatkowe ma inne cechy niż cywilnoprawne i wynika z ustaw, a nie z woli stron.
Czy pojęcie "zobowiązanie" użyte w art. 14a ust. 1 updop obejmuje również zobowiązania podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcie "zobowiązanie" w art. 14a ust. 1 updop odnosi się wyłącznie do zobowiązań cywilnoprawnych.
Uzasadnienie
Wyliczenie w art. 14a updop, mimo użycia sformułowania "w tym", ma charakter przykładowy dla sytuacji uregulowania zobowiązań cywilnoprawnych, a nie podatkowych. Zobowiązanie podatkowe ma odmienną naturę prawną.
Przepisy (14)
Główne
updop art. 14a § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten odnosi się wyłącznie do zobowiązań cywilnoprawnych, a nie podatkowych. Przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jst w zamian za zaległości podatkowe nie jest objęte jego hipotezą.
Op art. 66 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Szczególny przypadek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w zamian za zaległości podatkowe.
Pomocnicze
Op art. 66 § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Reguluje procedurę zawarcia umowy przeniesienia własności na wniosek podatnika.
Op art. 5
Ustawa Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
Op art. 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Definicja obowiązku podatkowego.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Definicja zobowiązania cywilnoprawnego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
ppsa art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa materialnego.
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
ppsa art. 204 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
ppsa art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie wysokości kosztów postępowania kasacyjnego.
ppsa art. 207 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
ppsa art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 14a updop dotyczy wyłącznie zobowiązań cywilnoprawnych, a nie podatkowych. • Przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jst w zamian za zaległości podatkowe nie rodzi przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT.
Odrzucone argumenty
Art. 14a updop obejmuje swoim zakresem również zobowiązania podatkowe. • Przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jst w zamian za zaległości podatkowe powinno być traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu CIT.
Godne uwagi sformułowania
Sąd NSA uznał, że art. 14a updop odnosi się wyłącznie do zobowiązań de iure civili, o jakich mowa w przepisach Księgi trzeciej Kodeksu cywilnego (art. 353 i nast.), a nie do zobowiązań podatkowych. • Zaspokojenie wierzyciela podatkowego poprzez przeniesienie na niego własności rzeczy lub prawa w trybie art. 66 § 1 Op nie jest objęte hipotezą art. 14a ust. 1 updop. • Zobowiązanie podatkowe ma swoje źródło w ustawach podatkowych, nie kreuje go wola stron.
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Beata Cieloch
członek
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że transakcje wymiany nieruchomości za zaległości podatkowe na rzecz jst nie generują przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowania zaległości podatkowych poprzez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz jst, zgodnie z art. 66 Op.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego, które może mieć praktyczne implikacje dla podatników i organów podatkowych, wyjaśniając granice między zobowiązaniami cywilnoprawnymi a podatkowymi w kontekście przychodu podatkowego.
“Czy wymiana nieruchomości za długi podatkowe to przychód? NSA wyjaśnia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.