II FSK 250/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że odprawa wypłacona podatnikowi, a następnie zwrócona na mocy innego wyroku sądowego, nie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu w roku jej otrzymania, a zapłacony od niej podatek był nienależny i stanowił nadpłatę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA. Sąd uznał, że zgodnie z art. 11 ustawy o PIT, przychód powstaje w momencie postawienia środków do dyspozycji podatnika. Fakt późniejszego zwrotu nienależnie wypłaconej odprawy nie unicestwia przychodu powstałego w momencie jej otrzymania. NSA podkreślił, że przepisy ustawy o PIT (art. 26 ust. 1 pkt 5 i ust. 7h) przewidują możliwość zmniejszenia dochodu o kwotę zwróconych świadczeń, ale nie pozwalają na stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy podatek był należny w momencie jego zapłaty. W analizowanym przypadku, odprawa otrzymana w 2017 r. na podstawie wyroku sądu cywilnego stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu w tym roku. Zwrot świadczenia w późniejszym okresie mógł mieć skutek podatkowy w roku zwrotu, ale nie niwelował obowiązku zapłaty podatku od przychodu uzyskanego w 2017 r. Tym samym, NSA oddalił skargę podatnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja momentu powstania przychodu z tytułu odprawy wypłaconej na podstawie wyroku sądu cywilnego, która następnie została zwrócona, oraz zasady rozliczania zwrotu takich świadczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy odprawa została wypłacona na podstawie jednego wyroku, a następnie zwrócona na mocy innego. Interpretacja przepisów art. 26 ust. 1 pkt 5 i ust. 7h u.p.d.o.f. w kontekście stwierdzenia nadpłaty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwrot nienależnie wypłaconej odprawy, otrzymanej na podstawie wyroku sądu cywilnego, powoduje powstanie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok, w którym odprawa została otrzymana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwrot nienależnie wypłaconej odprawy nie powoduje powstania nadpłaty podatku za rok, w którym odprawa została otrzymana, jeśli w momencie jej otrzymania stanowiła ona przychód podlegający opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Przychód powstaje w momencie postawienia środków do dyspozycji podatnika. Fakt późniejszego zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia nie unicestwia przychodu. Ustawa o PIT przewiduje mechanizmy rozliczenia zwrotu poprzez zmniejszenie dochodu w roku zwrotu lub w kolejnych latach, a nie poprzez stwierdzenie nadpłaty za rok otrzymania świadczenia.
Czy prawomocne orzeczenie sądu cywilnego dotyczące zwrotu odprawy wiąże sąd administracyjny w kwestii opodatkowania tej odprawy w roku jej otrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie sądu cywilnego wiąże inne organy, w tym organy podatkowe i sądy administracyjne, co do ustalenia, czy świadczenie było należne w momencie jego wypłaty.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, analizując sprawę podatkową, uwzględnia prawomocne orzeczenia sądów cywilnych (art. 365 KPC). W tej sprawie, późniejsze orzeczenia sądów cywilnych wskazały na brak podstaw do wypłaty odprawy, co jednak nie przekłada się automatycznie na stwierdzenie nadpłaty podatku za rok jej otrzymania, jeśli w momencie wypłaty była ona traktowana jako przychód.
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód podatkowy powstaje w momencie otrzymania pieniędzy lub postawienia ich do dyspozycji podatnika.
u.p.d.o.f. art. 26 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 26 § 7h
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kwota zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, przekraczająca dochód, może być odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych 5 latach podatkowych.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez NSA po uchyleniu wyroku WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprawa wypłacona na podstawie wyroku sądu cywilnego, mimo późniejszego zwrotu, stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu w roku jej otrzymania. • Przepisy ustawy o PIT przewidują mechanizmy rozliczenia zwrotu świadczenia poprzez zmniejszenie dochodu, a nie stwierdzenie nadpłaty za rok otrzymania świadczenia.
Odrzucone argumenty
Podatek zapłacony od odprawy, która została zwrócona na mocy późniejszego wyroku sądu cywilnego, stanowi nadpłatę.
Godne uwagi sformułowania
Fakt, że wypłacone wynagrodzenie było nienależnie wypłacone nie unicestwia przychodu. • W analizowanym okresie odprawa miała bowiem charakter trwały. • Nie było więc żadnych przesłanek ani podstaw prawnych ku temu, aby otrzymaną odprawę ocenić jako przysporzenie "przejściowe", "tymczasowe" lub "krótkotrwałe".
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Antoni Hanusz
sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania przychodu z tytułu odprawy wypłaconej na podstawie wyroku sądu cywilnego, która następnie została zwrócona, oraz zasady rozliczania zwrotu takich świadczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy odprawa została wypłacona na podstawie jednego wyroku, a następnie zwrócona na mocy innego. Interpretacja przepisów art. 26 ust. 1 pkt 5 i ust. 7h u.p.d.o.f. w kontekście stwierdzenia nadpłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z odprawami i zwrotem świadczeń, a także relacji między orzecznictwem cywilnym a administracyjnym w kontekście podatkowym.
“Odprawa zwrócona po latach – czy podatek zapłacony wcześniej to nadpłata? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.