Orzeczenie · 2020-05-19

II FSK 2498/19Oddalenie skargi kasacyjnej nieprzekazana wierzytelnosc 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-05-19
NSAPodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościnieprzekazana kwotadłużnik zajętej wierzytelnościpostanowienieskarga kasacyjnaprawo procesoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach. Postanowienie to określało wysokość nieprzekazanej przez spółkę (jako dłużnika zajętej wierzytelności) kwoty zajętej wierzytelności. Spółka w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w szczególności art. 71a § 9 w zw. z art. 168c § 1 u.p.e.a., argumentując, że organ egzekucyjny błędnie zastosował przepis dotyczący "uchylania się" od przekazania wierzytelności, podczas gdy sytuacja dotyczyła "uchylenia się" w przeszłości, co powinno być rozpatrywane w trybie cywilnym. Ponadto, spółka podnosiła, że sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż nie przysługują jej uprawnienia do kwestionowania legalności postępowania egzekucyjnego i zarzutu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepis art. 71a § 9 u.p.e.a. dopuszcza wydanie postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty, gdy dłużnik bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania, a sformułowanie "uchyla się" nie ogranicza się do stanów teraźniejszych. Sąd podkreślił, że spółka nie przekazała kwoty 44.466,06 zł, która powinna być przekazana organowi egzekucyjnemu. NSA stwierdził również, że w postępowaniu na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. organ nie jest uprawniony do badania dopuszczalności egzekucji ani zarzutu przedawnienia, a kwestia ta powinna być badana na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub w drodze zarzutów czy skargi na czynności egzekucyjne. Sąd odrzucił również argument, że art. 168c u.p.e.a. wyklucza zastosowanie art. 71a § 9 u.p.e.a., wskazując, że przepisy te dotyczą odrębnych kwestii – odpowiedzialności odszkodowawczej i przymusowego wyegzekwowania należności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z wierzytelności, w szczególności zakresu zastosowania art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz możliwości podnoszenia zarzutów procesowych przez dłużnika zajętej wierzytelności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieprzekazania zajętej wierzytelności i interpretacji konkretnych przepisów u.p.e.a. Może być mniej przydatne w sprawach o innym stanie faktycznym lub dotyczących innych środków egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi podstawę do wydania postanowienia o wysokości nieprzekazanych kwot, gdy dłużnik zajętej wierzytelności "uchylił się" w przeszłości od przekazania zajętej wierzytelności, a nie "uchyla się" od jej przekazania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia, a sformułowanie "uchyla się" nie ogranicza możliwości zastosowania przepisu do stanów teraźniejszych, lecz obejmuje również sytuacje "uchylenia się" w przeszłości, jeśli miało to miejsce po prawidłowym zajęciu i pouczeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. zawężająca jego zastosowanie tylko do bieżących stanów "uchylania się" jest nieuprawniona. Istotne jest zbadanie, czy dłużnik uchylił się od przekazania wierzytelności po prawidłowym zajęciu i pouczeniu, a nie tylko czy "uchyla się" w danym momencie.

Czy dłużnikowi zajętej wierzytelności, wobec którego wydano postanowienie o wysokości nieprzekazanej kwoty na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., przysługują uprawnienia do kwestionowania dopuszczalności, legalności lub prawidłowości postępowania egzekucyjnego, w tym zarzut przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dłużnikowi zajętej wierzytelności, wobec którego wydano postanowienie na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., nie służą środki zaskarżenia przysługujące zobowiązanemu, a kwestia dopuszczalności egzekucji lub przedawnienia powinna być badana na wcześniejszym etapie postępowania.

Uzasadnienie

Zakres postępowania na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. jest ograniczony do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty. Organ nie jest uprawniony do badania dopuszczalności egzekucji ani zarzutu przedawnienia w tym trybie. Kwestie te powinny być rozstrzygnięte na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub w drodze zarzutów czy skargi na czynności egzekucyjne.

Czy art. 168c u.p.e.a., dotyczący odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności za szkodę wyrządzoną wierzycielowi, wyklucza zastosowanie art. 71a § 9 u.p.e.a. w przypadku nieprzekazania zajętej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te dotyczą odrębnych kwestii i ich zakres stosowania jest rozłączny. Art. 168c u.p.e.a. reguluje odpowiedzialność odszkodowawczą, natomiast art. 71a § 9 u.p.e.a. uprawnienia organu egzekucyjnego do przymusowego wyegzekwowania należności.

Uzasadnienie

Możliwość obciążenia dłużnika zajętej wierzytelności odpowiedzialnością odszkodowawczą na podstawie art. 168c u.p.e.a. nie modyfikuje uprawnień organu egzekucyjnego wynikających z art. 71a § 9 u.p.e.a. do przymusowego wyegzekwowania dochodzonej należności. Zakres stosowania obu przepisów jest rozłączny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę spółki na postanowienie organu egzekucyjnego o określeniu wysokości nieprzekazanej zajętej wierzytelności.

Przepisy (6)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 168c § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 3)

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 72 § § 1-4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa interpretacja art. 71a § 9 u.p.e.a. przez organy i sąd niższej instancji. • Spółka bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej kwoty. • Zakres postępowania na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. nie obejmuje badania dopuszczalności egzekucji ani zarzutu przedawnienia. • Art. 168c u.p.e.a. i art. 71a § 9 u.p.e.a. mają rozłączny zakres stosowania.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 71a § 9 u.p.e.a. jest wykluczone, gdy dłużnik "uchylił się" w przeszłości od przekazania wierzytelności, a nie "uchyla się" od niej. • Spółce przysługują uprawnienia do kwestionowania legalności postępowania egzekucyjnego i zarzutu przedawnienia. • Przedawnienie wierzytelności głównej stanowiło podstawę do nieprzekazania zajętej kwoty.

Godne uwagi sformułowania

"uchylania się" dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności, nie zaś w przypadku "uchylenia się" w przeszłości od przekazania zajętej wierzytelności • To, że przepis posługuje się sformułowaniem "uchyla się" nie przesądza o prawidłowości uznania zarówno przez organy jak i Sąd I instancji, że po zajęciu wierzytelności dłużnik "uchylił" się od przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu. • Specyfika egzekucji prowadzonej z wynagrodzenia za pracę może dotyczyć aktualnego wynagrodzenia jak i przyszłych wynagrodzeń a także wynagrodzenia wypłaconego po dniu zajęcia przedmiotowej wierzytelności i dlatego interpretacja przedstawiona w skardze kasacyjnej zawężająca możliwość wydania postanowienia tylko do stanów teraźniejszych niedokonanych ("uchylania się") w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nieuprawniona. • W przedmiotowym postępowaniu, którego zakres wyznacza art. 71a § 9 u.p.e.a. organ nie jest uprawniony do badania dopuszczalności egzekucji, która to kwestia jest badana na etapie wszczęcia postepowania egzekucyjnego. • Zakres stosowania obu wskazanych przepisów – art. 168c u.p.e.a. i art. 71a u.p.e.a. – jak słusznie uznał Sąd I instancji jest rozłączny.

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący-sprawozdawca

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sędzia

Paweł Dąbek

sędzia del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z wierzytelności, w szczególności zakresu zastosowania art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz możliwości podnoszenia zarzutów procesowych przez dłużnika zajętej wierzytelności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieprzekazania zajętej wierzytelności i interpretacji konkretnych przepisów u.p.e.a. Może być mniej przydatne w sprawach o innym stanie faktycznym lub dotyczących innych środków egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które są istotne dla praktyków prawa. Choć stan faktyczny nie jest wyjątkowy, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne.

Egzekucja administracyjna: Kiedy dłużnik zajętej wierzytelności może kwestionować postępowanie?

Dane finansowe

WPS: 44 466,06 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst