II FSK 2482/19

II FSK 2482/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2243/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono sprostowania wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Z. S.A. z siedzibą w W. o sprostowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2022 r. sygn. akt II FSK 2482/19 w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. S.A. z siedzibą w W. - zarządca przymusowy T.S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2243/18 w sprawie ze skargi Z. S.A. z siedzibą w W. - zarządca sanacyjny T. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 lipca 2018 r., nr 1401-IOD-5.4100.9.2018.9.TM w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: odmówić sprostowania wyroku.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 września 2022 r., sygn. akt II FSK 2482/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Z. S.A. z siedzibą w W. – zarządca przymusowy T. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 maja 2019 r., sygn. akt. III SA/Wa 2243/18, w sprawie ze skargi Z. S.A. z siedzibą w W. – zarządca sanacyjny T. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 lipca 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. oddalił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 20 września 2022 r. Z. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "spółka") zwrócił się o sprostowanie wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez zastąpienie:
- sformułowania: "skargi kasacyjnej Z. S.A. z siedzibą w W. – zarządca przymusowy" sformułowaniem: "skargi kasacyjnej zarządcy przymusowego",
- sformułowania: "ze skargi Z. S.A. z siedzibą w W. – zarządca sanacyjny" sfomułowaniem: "ze skargi zarządcy masy sanacyjnej",
- sformułowania: "zasądza od Z. S.A. z siedzibą w W. – zarządca przymusowy T. S.A. z siedzibą w W." sformułowaniem: "zasądza od T. S.A. w likwidacji z siedzibą w W.".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Opisane w powołanym przepisie nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania.
W ocenie Sądu wniosek jest nieuzasadniony, ponieważ we wskazanym przez spółkę postanowieniu o kosztach postępowania nie występuje poddająca się sprostowaniu niedokładność, błąd pisarski, ani inna oczywista omyłka w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a.
Wniosek spółki opiera się bowiem na błędnym założeniu, zgodnie z którym – pomimo wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego i ustanowienia zarządcy w tym postępowaniu – to podatnik zachowuje przymiot strony postępowania sądowego.
Tymczasem, w postępowaniu przed sądem administracyjnym to zarządcy, nie zaś podatnikowi, przysługuje zdolność sądowa, o czym przesądza charakter jego podmiotowości prawnej w obrocie. W odróżnieniu od instytucji przedstawicielstwa, zakładającej działanie w cudzym imieniu, zarządca działa w imieniu własnym. Wniosek ten wynika z brzmienia art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2329), zgodnie z którym zarządca restrukturyzacyjny w sprawach dotyczących masy sanacyjnej dokonuje czynności w imieniu własnym, ale na rachunek dłużnika. To zarządca (podobnie zresztą jak syndyk) nie zaś dłużnik odpowiada zatem za wynik prowadzonego procesu. W tej sprawie zresztą, co należy zaakcentować, to zarządca zainicjował zakończoną obecnie fazę postępowania, wniósł bowiem skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji.
Podobny pogląd prezentowany jest konsekwentnie w orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 6 listopada 2017 r., sygn. akt XX GCo 272/17, LEX nr 3087694, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 marca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1564/18, LEX nr 2693775, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lipca 2011 r., sygn. akt V CZ 37/11, LEX nr 898281, postanowienie SN z 16 stycznia 2009 r., sygn. akt III CSK 244/08, LEX 523687). Podstawienie procesowe zarządcy ma – analogicznie jak podstawienie procesowe syndyka – charakter bezwzględny, a jego skutkiem jest wyłączenie legitymacji procesowej dłużnika na rzecz uzyskania jej przez zarządcę.
Nie zasługuje także na uwzględnienie drugi z podniesionych we wniosku argumentów, odnoszący się do faktu ustania sprawowania funkcji zarządcy przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka bowiem zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy. Podnoszona przez zarządcę okoliczność została ujawniona już po wydaniu orzeczenia, którego sprostowania się domaga.
Istotnie, informacja o ustaniu sprawowania funkcji zarządcy jest jawna, bo na podstawie art. 30a Prawa restrukturyzacyjnego podlega obwieszczeniu w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1909), dawniej – Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Przepisy tej, ani żadnej innej ustawy nie nałożyły jednak na Sąd czynienia w tym zakresie ustaleń z urzędu, podobnie jak ma to miejsce w przypadku reprezentacji spółek prawa handlowego, ujawnianej przecież w również jawnym rejestrze – Krajowym Rejestrze Sądowym. To strona postępowania obowiązana jest wykazać, że jest właściwie w postępowaniu reprezentowana. Obowiązek ten dotyczy także ustania zdolności sądowej zarządcy, pod rygorem dalszego ponoszenia odpowiedzialności za wynik procesu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił oddalić wniosek.