II FSK 2460/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-03
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowy od osób fizycznychpuste fakturyobrót paliwemustalenie stanu faktycznegopostępowanie dowodoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając faktury za 'puste' z powodu braku faktycznego obrotu paliwem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.T. od wyroku WSA w Warszawie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i niedopuszczenie dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zebrany materiał dowodowy wystarczał do stwierdzenia nabywania 'pustych faktur' od dostawcy, który nie posiadał koncesji na obrót paliwem i nie mógł zrealizować udokumentowanych dostaw.

Przedmiotem skargi kasacyjnej K.T. był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i art. 191 o.p., wskazując na niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy podatkowe. Podnosił również zarzuty dotyczące wybiórczego przedstawienia stanu sprawy, błędnego uznania braku obowiązku przeprowadzenia własnych ustaleń faktycznych w zakresie współpracy dostawcy Skarżącego ze swoimi dostawcami oraz oparcia rozstrzygnięcia na wnioskowaniu z dokumentów niewłączonych do postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wystarczał do uznania, iż Skarżący nabywał 'puste faktury' od firmy I.S., która nie posiadała koncesji na obrót paliwem i nie mogła faktycznie zrealizować udokumentowanych dostaw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że I.S. wystawiał 'puste faktury', a dostawy paliwa nie odbywały się w sposób udokumentowany. Argumentacja Skarżącego dotycząca sposobu zaopatrywania się w paliwo została uznana za niewiarygodną. Sąd podzielił wywód Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny powinien opierać się na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Jednakże w tej sprawie sąd uznał, że materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia nabywania 'pustych faktur'.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym analiza faktur, brak koncesji dostawcy i jego ograniczone możliwości magazynowe, wystarczał do stwierdzenia, że faktury były 'puste' i nie odzwierciedlały faktycznego obrotu paliwem. Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione brakiem wpływu na ocenę stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Materiał dowodowy wystarczał do stwierdzenia nabywania 'pustych faktur'. Dostawca paliwa nie posiadał koncesji i nie mógł zrealizować udokumentowanych dostaw. Sposób zaopatrywania się w paliwo przez Skarżącego był niewiarygodny. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe. Niedopuszczenie dowodów wnioskowanych przez Skarżącego. Wadliwe uzupełnienie materiału dowodowego z innych postępowań. Wybiórcze przedstawienie stanu sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Błędne uznanie, że organy podatkowe nie były zobowiązane do przeprowadzenia własnych ustaleń faktycznych. Oparcie rozstrzygnięcia na wnioskowaniu z dokumentów niewłączonych do postępowania. Oddalenie wniosków dowodowych w zakresie niedostatecznie wyjaśnionego stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Proceder wystawiania pustych faktur jest oczywisty. Faktury wystawiane przez I.S., co najmniej w istotnej części były 'puste'. Skarżący nie kupował paliwa w firmie G. Prezentowany sposób zaopatrywania się w paliwo przez Skarżącego jest tak niewiarygodny, że nie wymaga szczegółowego analizowania. Skarga kasacyjna, w warstwie uzasadniającej zarzuty stanowi polemikę z oceną stanu faktycznego.

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Płusa

członek

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach podatkowych, ocena wiarygodności faktur, stosowanie przepisów o postępowaniu dowodowym w kontekście 'pustych faktur'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania 'pustych faktur' od dostawcy bez koncesji i możliwości realizacji dostaw. Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych faktur' w obrocie gospodarczym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem podatkowym. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody w takich przypadkach.

Naczelny Sąd Administracyjny: Jak rozpoznać i udowodnić 'puste faktury' w podatkach?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2460/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Jerzy Płusa
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 744/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 613
art. 121 par. 1, art. 122, art. 123 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA del. Agnieszka Olesińska, , Protokolant Wojciech Zagórski, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 744/19 w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 stycznia 2019 r. nr 1401-IOD-1.4102.145.2018.7.AS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K.T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 2025 (słownie: dwa tysiące dwadzieścia pięć) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 744/19 oddalający skargę K.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r.
W skardze kasacyjnej Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 122,187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej jako o.p.) przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny;
- art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy oraz błędne uznanie, że w stanie faktycznym sprawy organy podatkowe nie były zobowiązane do przeprowadzenia własnych ustaleń faktycznych w zakresie współpracy dostawcy Skarżącego ze swoimi dostawcami, to jest postępowania dowodowego którego celem byłoby ustalenie okoliczności nabywania oleju napędowego, którego zakup został udokumentowany m.in. spornymi fakturami, główne twierdzenie opierając na niemożności sprzedania paliwa przez dostawcę firmę G. z uwagi na posiadane w jego ewidencji tzw. puste faktury, bez zbadania czy faktycznie doszło do transakcji z tą firmą;
- art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. art. 134 § 1,art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p. w zw. z art. 188 o.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na wnioskowaniu przez organ z dokumentów niewłączonych do niniejszego postępowania, a dotyczących zeznań świadka A.N. składanych w innym postepowaniu podatkowym, wobec niewłączenia do akt niniejszej sprawy protokołu z jego zeznań, a wyłącznie wybiórcze przytaczanie wyrwanych z kontekstu zdań i oddalenie wniosku strony o przesłuchanie tego świadka;
- art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. art. 134 § 1, art. 145 § 1pkt 1 lit. c w zw. z art. 121 § 1, art.122 art. 123 § 1 o.p. w zw. z art. 188 o.p. poprzez oddalenie wniosków dowodowych w zakresie niedostatecznie wyjaśnionego stanu faktycznego, w sytuacji kiedy organ w tym zakresie nie uwzględnił wniosków dowodowych na korzyść strony.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, dalszą wypowiedź Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić już wyłącznie do oceny zarzutów postawionych wobec zaskarżonego wyroku.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Ich zasadnicza argumentacja sprowadza się do tezy o niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co wynikało między innymi z niedopuszczenia dowodów wnioskowanych przez Skarżącego i wadliwego uzupełnienia materiału dowodowego z innych postępowań.
W pierwszej kolejności należy jednak zauważyć, że skarga kasacyjna w tej sprawie jest tożsamej treści, co w sprawie o sygn. akt II FSK 2028/20, która dotyczy rozliczenia Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Wobec tożsamości zarzutów skargi kasacyjnej oraz generalnie zagadnień spornych obu spraw, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawi poniżej argumentację z uzasadnienia wyroku dotyczącego rozliczenia podatkowego za rok 2012.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy wystarczał do stwierdzenia, że Skarżący dokonywał w obrocie gospodarczym nabycia "pustych faktur" wystawionych przez I.S. Świadczą o tym okoliczności faktyczne, które wnikliwie przeanalizował Sąd pierwszej instancji.
Poza sporem pozostaje to, że l nigdy nie posiadał koncesji na obrót paliwem. W 2012 r. jedynym dostawcą oleju napędowego do jego firmy G. było PHU A.N., która dostarczała wyłącznie faktury. Formalnie I.S. nie posiadał paliwa, które mógłby dostarczyć Skarżącemu. Proceder wystawiania pustych faktur jest oczywisty i wynika również z innych postępowań zakończonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego – por. wyrok NSA z 12 maja 2012 r. sygn. akt 268/21 (opisano tam zbliżone do występujących w sprawie okoliczności rzekomego nabywania paliwa do I.S.).
Jak ustalono w toku postępowania I.S. nie mógł dokonywać obrotu takimi ilościami paliwa, jakie widniały na wystawianych przez niego dokumentach, gdyż posiadał na swojej stacji tylko jeden zbiornik na paliwo o pojemności 10.000 litrów. Nie wystarczał zatem do faktycznego zrealizowania udokumentowanych dostaw. Zasadnie zatem uznał Sąd pierwszej instancji, że I.S. zarówno przyjmował, jak i wystawiał "puste faktury".
I.S. dysponował paliwem. Było to jednak, po pierwsze, paliwo niewiadomego pochodzenia, po drugie jego ilość nie mogła pokrywać dostaw do Skarżącego, nie licząc innych podobnych sytuacji faktycznych odnoszących się do rzekomego nabycia paliwa. Sąd z tych okoliczności wyprowadził słuszny wniosek, że faktury wystawiane przez I.S., co najmniej w istotnej części były "puste".
Sąd pierwszej instancji przeprowadził spójny wywód prowadzący do konkluzji, że Skarżący nie kupował paliwa w firmie G. Naczelny Sad Administracyjny argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podziela i odstępuje od jej powielenia. W tym miejscu wskazać jedynie należy, że uzasadniony na jej tle jest wniosek, że dostawy paliwa odbywały się na terenie bazy w O. Skarżący nie dysponował infrastrukturą techniczną pozwalającą na samodzielny transport paliwa. Ponadto zasadnie za zupełnie niewiarygodne uznano twierdzenia Skarżącego, że paliwo było przechowywane w zbiornikach na samochodzie chłodni, z nich tankowane były inne pojazdy wracające na bazy, a czynności te wykonywano pod nieobecność kierowców, następnie myto, dezynfekowano samochód chłodnię, zaś puste pojemniki umieszczano w kontenerze, potem znowu ładowano je na zdezynfekowany pojazd i jechano po kolejną partię paliwa, przy czym Skarżący czynności te miałby wykonywać w czasie pomiędzy trasami, w które jeździł osobiście i trasami jego kierowców, w których wykorzystywany był samochód-chłodnia do transportu drobiu.
W toku postępowania ustalono ponadto, że dostawy paliwa w firmie G. odbywały się wyłącznie na stacji w C.
Przy tak ustalonych okolicznościach sprawy za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej. Dalsze prowadzenie postępowania dowodowego wpływałoby jedynie na jego przedłużanie i nie mogłoby prowadzić do odmiennej oceny stanu faktycznego. Zaprezentowany sposób zaopatrywania się w paliwo przez Skarżącego jest tak niewiarygodny, że nie wymaga szczegółowego analizowania. Powyższej oceny nie mogą zmienić twierdzenia Skarżącego o przewożeniu paliwa przyczepką do samochodu. Skarga kasacyjna, w warstwie uzasadniającej zarzuty stanowi polemikę z oceną stanu faktycznego. Nie wskazuje w zasadzie okoliczności, które podważałyby ustalenia stanu faktycznego i jego ocenę dokonaną przez organy i zaakceptowaną przez Sąd. Poza tym okoliczności związane z działalnością I.S. regulowanie płatności w formie gotówkowej, jedynie potwierdzają, że sporne faktury są "fakturami pustymi".
Brak zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia stosownych przepisów procedury sądowoadministracyjnej w powiązaniu z art. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. W szczególności, Skarżący nie wykazał aby ich ewentualne naruszenie miało wpływ na wynik postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania NSA orzekł zgodnie z art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od ich zasądzenia w części ze względu na tożsamość dwóch rozpoznawanych spraw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI