II FSK 245/14
Podsumowanie
NSA podjął zawieszone postępowanie, uznając, że ustanowienie prokury samoistnej pozwala spółce na działanie mimo braku zarządu.
NSA rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną. Postępowanie zostało wcześniej zawieszone z powodu braku zarządu w spółce "T." sp. z o.o. Sąd zauważył jednak, że spółka posiada ustanowioną prokurę samoistną. Analizując przepisy k.s.h. i k.c., NSA stwierdził, że prokurent samoistny jest uprawniony do działania w imieniu spółki, nawet jeśli zarząd nie funkcjonuje. W związku z tym, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Postępowanie przed NSA zostało wcześniej zawieszone na wniosek strony skarżącej, spółki "T." sp. z o.o., z powodu rezygnacji członka zarządu i braku uzupełnienia składu zarządu. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uznając braki w organach spółki uniemożliwiające jej działanie. Jednakże, analiza akt sprawy wykazała, że spółka posiada ustanowioną prokurę samoistną (M. K.). NSA, powołując się na art. 124 § 1 pkt 2 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a., a także przepisy Kodeksu spółek handlowych (art. 205 k.s.h.) i Kodeksu cywilnego (art. 109¹ § 1 k.c.), wyjaśnił, że prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W przypadku prokury samoistnej, prokurent działa jednoosobowo i jest uprawniony do reprezentowania spółki, nawet jeśli zarząd jest wieloosobowy lub nie został powołany. Sąd podkreślił, że mechanizm kontrolny wynikający z art. 205 § 1 k.s.h. dotyczy członków zarządu, a nie prokurentów. Biorąc pod uwagę, że prokurent M. K. legitymuje się prokurą samoistną, NSA uznał, że jest on umocowany do działania w imieniu spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym, na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu podjąć zawieszone postępowanie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie prokury samoistnej pozwala spółce na działanie w postępowaniu sądowym, ponieważ prokurent samoistny jest umocowany do reprezentowania spółki.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że prokura samoistna, zgodnie z przepisami k.s.h. i k.c., jest szerokim pełnomocnictwem pozwalającym prokurentowi na jednoosobowe działanie w imieniu spółki, w tym w postępowaniu sądowym, niezależnie od stanu zarządu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 128 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.s.h. art. 205 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 205 § 3
Kodeks spółek handlowych
k.c. art. 109¹ § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 109¹ § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 109³
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokura samoistna pozwala na jednoosobowe działanie spółki w postępowaniu sądowym, nawet przy braku zarządu.
Godne uwagi sformułowania
prokura jest jednym z najszerszych znanych pełnomocnictw prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółki przez prokurenta samoistnego w przypadku braku zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zarządu przy jednoczesnym istnieniu prokury samoistnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją spółki, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i spółek.
“Prokurent zamiast zarządu? NSA wyjaśnia, jak spółka może działać w sądzie.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II FSK 245/14 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2016-02-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-01-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane I SA/Sz 586/13 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2013-11-13 II FSK 292/16 - Wyrok NSA z 2019-03-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Podjęto zawieszone postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 28 § 1, art. 128 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 586/13 w sprawie ze skargi "T." sp. z o.o. w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 26 marca 2013 r., nr ITPB3/423-46a/13/AW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia podjąć zawieszone postępowanie. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 586/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi "T." sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona"), uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. 2. Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną wniósł organ. 3. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, że w dniu 21 kwietnia 2015 r. członek zarządu Spółki W. K. zrezygnował z funkcji członka zarządu, zaś do dnia złożenia wniosku braki w zarządzie nie zostały uzupełnione. 4. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 124 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). 5. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego (wykonanego ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości https://ems.ms.gov.pl) wynika, że spółka wprawdzie nie ma powołanego zarządu, ale ustanowiono w niej prokurę samoistną (M. K.). 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Jak wynika z treści art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie natomiast do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne (jaką niewątpliwie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. 6.2. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwestię powoływania oraz zakresu umocowania organów i "osób uprawnionych do działania w jej imieniu" regulują przede wszystkim przepisy Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), w tym w szczególności art. 205 k.s.h. Stosownie do unormowań w nim zawartych jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa nie zawiera zaś żadnych postanowień w tym przedmiocie do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (§ 1). Jednakże zgodnie § 3 tego przepisu, przepis § 1 nie wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ogranicza praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze. 6.3. Prokura jest pełnomocnictwem szczególnego rodzaju o ustawowo określonym zakresie umocowania. Stosownie do treści art. 109¹ § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorstw, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można jej ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (§ 2). Prokura jest jednym z najszerszych znanych pełnomocnictw a poza jej zakresem, stosownie do treści art. 109³ k.c. pozostaje umocowanie do czynności, które pozbawiają przedsiębiorcę prawa korzystania z przedsiębiorstwa jak jego zbycie, dokonanie czynności prawnej na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania oraz zbywanie i obciążanie nieruchomości. W przypadku prokury jednoosobowej (samoistnej) prokurent działa jednoosobowo. Stosownie do art. 205 § 3 k.s.h. ustanowienie w spółce zarządu wieloosobowego nie ogranicza uprawnień prokurenta samoistnego. Ustanowiony w art. 205 § 1 k.s.h., bądź też w analogicznych rozwiązaniach wynikających z umowy spółki, mechanizm kontrolny dotyczy bowiem członków zarządu, a nie prokurentów. Jeżeli więc w spółce ustanowiona jest reprezentacja łączna zarządu bądź zarządu z prokurentem, to każdym przypadku prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie przy czynnościach objętych jej zakresem (por. także A. Kidyba. Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wyd. VII,, wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2205/09; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 205/14, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). 6.4. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego prokurent spółki M. K. legitymuje się prokurą samoistną (jednoosobową), co oznacza, że jest umocowany – zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. – do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. 6.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. postanowił z urzędu podjąć zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę