II FSK 245/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-02-03
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyosoby prawneinterpretacja indywidualnazawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaprokurareprezentacja spółkiKSHKCPPS

Podsumowanie

NSA podjął zawieszone postępowanie, uznając, że ustanowienie prokury samoistnej pozwala spółce na działanie mimo braku zarządu.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną. Postępowanie zostało wcześniej zawieszone z powodu braku zarządu w spółce "T." sp. z o.o. Sąd zauważył jednak, że spółka posiada ustanowioną prokurę samoistną. Analizując przepisy k.s.h. i k.c., NSA stwierdził, że prokurent samoistny jest uprawniony do działania w imieniu spółki, nawet jeśli zarząd nie funkcjonuje. W związku z tym, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Postępowanie przed NSA zostało wcześniej zawieszone na wniosek strony skarżącej, spółki "T." sp. z o.o., z powodu rezygnacji członka zarządu i braku uzupełnienia składu zarządu. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uznając braki w organach spółki uniemożliwiające jej działanie. Jednakże, analiza akt sprawy wykazała, że spółka posiada ustanowioną prokurę samoistną (M. K.). NSA, powołując się na art. 124 § 1 pkt 2 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a., a także przepisy Kodeksu spółek handlowych (art. 205 k.s.h.) i Kodeksu cywilnego (art. 109¹ § 1 k.c.), wyjaśnił, że prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W przypadku prokury samoistnej, prokurent działa jednoosobowo i jest uprawniony do reprezentowania spółki, nawet jeśli zarząd jest wieloosobowy lub nie został powołany. Sąd podkreślił, że mechanizm kontrolny wynikający z art. 205 § 1 k.s.h. dotyczy członków zarządu, a nie prokurentów. Biorąc pod uwagę, że prokurent M. K. legitymuje się prokurą samoistną, NSA uznał, że jest on umocowany do działania w imieniu spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym, na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu podjąć zawieszone postępowanie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustanowienie prokury samoistnej pozwala spółce na działanie w postępowaniu sądowym, ponieważ prokurent samoistny jest umocowany do reprezentowania spółki.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że prokura samoistna, zgodnie z przepisami k.s.h. i k.c., jest szerokim pełnomocnictwem pozwalającym prokurentowi na jednoosobowe działanie w imieniu spółki, w tym w postępowaniu sądowym, niezależnie od stanu zarządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 205 § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 205 § 3

Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 109¹ § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 109¹ § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 109³

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokura samoistna pozwala na jednoosobowe działanie spółki w postępowaniu sądowym, nawet przy braku zarządu.

Godne uwagi sformułowania

prokura jest jednym z najszerszych znanych pełnomocnictw prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółki przez prokurenta samoistnego w przypadku braku zarządu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zarządu przy jednoczesnym istnieniu prokury samoistnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją spółki, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i spółek.

Prokurent zamiast zarządu? NSA wyjaśnia, jak spółka może działać w sądzie.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 245/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Sz 586/13 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2013-11-13
II FSK 292/16 - Wyrok NSA z 2019-03-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 28 § 1, art. 128 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 586/13 w sprawie ze skargi "T." sp. z o.o. w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 26 marca 2013 r., nr ITPB3/423-46a/13/AW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia podjąć zawieszone postępowanie.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 586/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi "T." sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona"), uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
2. Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną wniósł organ.
3. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, że w dniu 21 kwietnia 2015 r. członek zarządu Spółki W. K. zrezygnował z funkcji członka zarządu, zaś do dnia złożenia wniosku braki w zarządzie nie zostały uzupełnione.
4. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 124 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.").
5. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego (wykonanego ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości https://ems.ms.gov.pl) wynika, że spółka wprawdzie nie ma powołanego zarządu, ale ustanowiono w niej prokurę samoistną (M. K.).
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
6.1. Jak wynika z treści art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie natomiast do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne (jaką niewątpliwie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
6.2. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwestię powoływania oraz zakresu umocowania organów i "osób uprawnionych do działania w jej imieniu" regulują przede wszystkim przepisy Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), w tym w szczególności art. 205 k.s.h. Stosownie do unormowań w nim zawartych jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa nie zawiera zaś żadnych postanowień w tym przedmiocie do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (§ 1). Jednakże zgodnie § 3 tego przepisu, przepis § 1 nie wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ogranicza praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze.
6.3. Prokura jest pełnomocnictwem szczególnego rodzaju o ustawowo określonym zakresie umocowania. Stosownie do treści art. 109¹ § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorstw, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można jej ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (§ 2). Prokura jest jednym z najszerszych znanych pełnomocnictw a poza jej zakresem, stosownie do treści art. 109³ k.c. pozostaje umocowanie do czynności, które pozbawiają przedsiębiorcę prawa korzystania z przedsiębiorstwa jak jego zbycie, dokonanie czynności prawnej na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania oraz zbywanie i obciążanie nieruchomości. W przypadku prokury jednoosobowej (samoistnej) prokurent działa jednoosobowo. Stosownie do art. 205 § 3 k.s.h. ustanowienie w spółce zarządu wieloosobowego nie ogranicza uprawnień prokurenta samoistnego. Ustanowiony w art. 205 § 1 k.s.h., bądź też w analogicznych rozwiązaniach wynikających z umowy spółki, mechanizm kontrolny dotyczy bowiem członków zarządu, a nie prokurentów. Jeżeli więc w spółce ustanowiona jest reprezentacja łączna zarządu bądź zarządu z prokurentem, to każdym przypadku prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie przy czynnościach objętych jej zakresem (por. także A. Kidyba. Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wyd. VII,, wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2205/09; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 205/14, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
6.4. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego prokurent spółki M. K. legitymuje się prokurą samoistną (jednoosobową), co oznacza, że jest umocowany – zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. – do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
6.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. postanowił z urzędu podjąć zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę