III FSK 1113/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-09
NSApodatkoweŚredniansa
ulgi podatkowepostępowanie egzekucyjnewstrzymanie egzekucjisądy administracyjneNSAprawo podatkowedecyzjaskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wnioski o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego do orzekania w przedmiocie egzekucji administracyjnej.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie ulgi płatniczej. W ramach skargi kasacyjnej złożył wnioski o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił te wnioski, podkreślając, że sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w przedmiocie egzekucji administracyjnej, a jedynie do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych.

W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą ulgi płatniczej. Do skargi kasacyjnej skarżący dołączył wnioski o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, argumentując trudną sytuacją materialną swoją i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając te wnioski, postanowił je oddalić. Sąd wyjaśnił, że choć w postępowaniu kasacyjnym dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to sądy administracyjne nie posiadają właściwości do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny nie jest organem egzekucyjnym ani organem nadzoru i jego kompetencje ograniczają się do kontroli działalności administracji, a nie do zastępowania jej w postępowaniach merytorycznych, w tym egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w administracji.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne są właściwe do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji, ale nie mają kompetencji do orzekania w przedmiocie wstrzymania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny nie jest organem egzekucyjnym ani organem nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed sądami administracyjnymi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W związku z art. 193 p.p.s.a. dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2

Potwierdzenie aktualności uchwały NSA I GPS 1/07 w okolicznościach sprawy.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny nie jest właściwy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w administracji.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i czynności egzekucyjnych z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do art. 3 p.p.s.a.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie braku właściwości sądów administracyjnych do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych w administracji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie egzekucji administracyjnej składanych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądu administracyjnego w kontekście egzekucji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Czy sąd administracyjny może wstrzymać egzekucję komorniczą? NSA wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1113/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1332/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wnioski
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 9 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 9 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej C. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1332/22 w sprawie ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia: oddalić wnioski.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1332/22, w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 21 marca 2022 r. w przedmiocie ulgi płatniczej, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.
Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w stosunku do Skarżącego o zapłatę podatku dochodowego za 2020r. lub wstrzymanie czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego p/ko Skarżącemu w sprawie zapłaty podatku dochodowego za 2020r, gdyż prowadzenie egzekucji może pozbawić podstaw egzystencji skarżącego i jego rodziny , który ma tylko dochodowy z niskiej emerytury i utrzymuje się z doraźnej pomocy rodziny. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie prowadzenia egzekucyjnego w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wnioski podlegają oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji).
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie należy wskazać, że Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma zaś prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 15 września 2015 r., II FZ 601/15; z 8 listopada 2017 r., II OZ 1325/17). Na tego rodzaju okoliczności wskazywał skarżącym Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie, tj. postanowieniu z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3849/19.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI