II FSK 240/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok. Sąd I instancji uznał, że organ podatkowy nie mógł oszacować podstawy opodatkowania na podstawie art. 23 par. 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie dołączono do akt sprawy protokołu badania ksiąg z dnia 27 sierpnia 2003 r. Sąd I instancji wskazał, że zastosowanie art. 23 par. 2 jest możliwe dopiero po zakwestionowaniu rzetelności ksiąg podatkowych, co powinno być udokumentowane odpowiednim protokołem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd NSA stwierdził, że protokół badania ksiąg nie musiał być odrębnym dokumentem, jeśli ustalenia dotyczące nierzetelności ksiąg zostały zawarte w protokole kontroli działalności gospodarczej, zgodnie z art. 290 par. 5 Ordynacji podatkowej. Sąd NSA podkreślił, że protokół kontroli z dnia 4 listopada 2003 r. wraz z załącznikami zawierał ustalenia dotyczące nierzetelności ksiąg, co było wystarczającą podstawą do zastosowania art. 23 par. 2 Ordynacji podatkowej. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że Sąd I instancji błędnie zastosował art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 134 par. 1 i art. 141 par. 4 P.p.s.a. zostały uznane za niezasadne, ponieważ WSA prawidłowo nie odniósł się do meritum sprawy, skupiając się na kwestiach proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dokumentowania nierzetelności ksiąg podatkowych i możliwości oszacowania podatku, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z dokumentacją kontroli podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak odrębnego protokołu badania ksiąg podatkowych uniemożliwia organowi podatkowemu oszacowanie podstawy opodatkowania na podstawie art. 23 par. 2 Ordynacji podatkowej, jeśli nierzetelność ksiąg została wykazana w protokole kontroli działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak odrębnego protokołu badania ksiąg nie uniemożliwia oszacowania podatku, jeśli nierzetelność ksiąg została wykazana w protokole kontroli działalności gospodarczej, zgodnie z art. 290 par. 5 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 290 par. 5 Ordynacji podatkowej dopuszcza zawarcie w protokole kontroli ustaleń dotyczących badania ksiąg w zakresie ich wadliwości i nierzetelności, bez konieczności sporządzania odrębnego protokołu. Wystarczające jest, gdy protokół kontroli działalności gospodarczej zawiera ustalenia dotyczące nierzetelności ksiąg, co umożliwia zastosowanie art. 23 par. 2 Ordynacji podatkowej.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję organu podatkowego wyłącznie z powodu braku protokołu badania ksiąg, nie odnosząc się do meritum sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA prawidłowo nie odniósł się do meritum sprawy, ponieważ uznał, że stan faktyczny nie został ustalony w sposób zgodny z prawem z powodu naruszeń proceduralnych.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA, uznając naruszenie przepisów postępowania, nie miał podstaw do odniesienia się do kwestii merytorycznych. Dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sąd administracyjny może przystąpić do oceny zastosowania prawa materialnego.
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 23 § 2
Ordynacja podatkowa
Przepis ten może być zastosowany dopiero po zakwestionowaniu rzetelności ksiąg podatkowych.
o.p. art. 290 § 5
Ordynacja podatkowa
Dopuszcza możliwość zawarcia w protokole kontroli ustaleń dotyczących badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193 Ordynacji podatkowej, bez sporządzania odrębnego protokołu badania ksiąg.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
o.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 193
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak odrębnego protokołu badania ksiąg nie wyklucza możliwości zastosowania art. 23 par. 2 Ordynacji podatkowej, jeśli nierzetelność ksiąg została wykazana w protokole kontroli działalności gospodarczej zgodnie z art. 290 par. 5 Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że naruszenie przepisów postępowania (brak protokołu badania ksiąg) miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem decyzji organu podatkowego bez merytorycznej oceny sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji uznał, iż brak tego protokołu w aktach sprawy uniemożliwia skontrolowanie w tym zakresie postępowania prowadzonego przez organy, a także zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 23 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. • Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, art. 290 par. 5 Ordynacji podatkowej daje możliwość zawarcia w protokole kontroli ustaleń dotyczących badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193 Ordynacji podatkowej. W takim przypadku nie sporządza się odrębnego protokołu badania ksiąg, o którym mowa w art. 193 par. 6 tej ustawy. • Stąd też brak odniesienia się do zagadnień merytorycznych w orzeczeniu Sądu I instancji należy uznać za nienaruszający art. 134 par. 1 oraz art. 141 par. 4 w zw. z art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Edyta Anyżewska
członek
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dokumentowania nierzetelności ksiąg podatkowych i możliwości oszacowania podatku, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z dokumentacją kontroli podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – jak dokumentować nierzetelność ksiąg i czy brak jednego dokumentu może zniweczyć ustalenia organu. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy brak jednego protokołu może zrujnować ustalenia podatkowe? NSA wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.