II FSK 2380/10

Naczelny Sąd Administracyjny2012-05-31
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowypodatek u źródłapłatnik podatkuumowy gospodarczeprawa do wizerunkuusługi sportoweumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaklub sportowyspółka estońskaodpowiedzialność płatnika

NSA oddalił skargę kasacyjną klubu sportowego dotyczącą obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od płatności na rzecz estońskiej spółki za usługi sportowe i prawa do wizerunku.

Sprawa dotyczyła obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych przez klub sportowy ("K." S.A.) od płatności dokonywanych na rzecz estońskiej spółki za usługi sportowe i prawa do wizerunku zawodników. Organy podatkowe uznały, że klub jako płatnik powinien był pobrać podatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał to stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowy gospodarcze faktycznie dotyczyły świadczenia usług sportowych, a nie tylko praw do wizerunku, co uzasadniało zastosowanie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych przez klub sportowy ("K." S.A.) od płatności dokonywanych na rzecz estońskiej spółki ("spółka") za usługi sportowe i prawa do wizerunku zawodników i trenerów. Klub zawierał z estońską spółką tzw. "umowy gospodarcze", które obejmowały zarówno świadczenie usług sportowych przez zawodników/trenerów, jak i cesję praw do ich wizerunku. Organy podatkowe uznały, że klub jako płatnik powinien był pobrać podatek dochodowy od tych wypłat, powołując się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.) oraz umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z Estonią. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę klubu, podzielając stanowisko organów. W skardze kasacyjnej klub zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując kwalifikację umów jako podstawy do poboru podatku oraz zarzucając niewłaściwe zebranie materiału dowodowego i oddalenie wniosków dowodowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie orzekają o ważności umów cywilnoprawnych, a jedynie oceniają ich skutki podatkowe. Stwierdził, że umowy gospodarcze miały charakter mieszany i obejmowały świadczenie usług sportowych, a nie tylko prawa do wizerunku. Sąd uznał, że działalność spółki mieściła się w pojęciu "zakres działalności sportowej" zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wyłączała zastosowania tych przepisów w tej konkretnej sytuacji. Sąd potwierdził, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający i nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, klub sportowy jako płatnik jest zobowiązany do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od płatności na rzecz zagranicznej spółki za usługi sportowe, które mieszczą się w definicji działalności sportowej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowy gospodarcze między klubem a estońską spółką miały charakter mieszany i obejmowały świadczenie usług sportowych, a nie tylko prawa do wizerunku. Działalność spółki mieściła się w pojęciu "zakres działalności sportowej" zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wyłączała zastosowania tych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.d.o.p. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis dotyczy opodatkowania dochodów z działalności sportowej, reklamy oraz rekrutacji i pozyskiwania pracowników. Pojęcie działalności sportowej należy rozumieć jako prowadzenie aktywności gospodarczej nastawionej na uzyskiwanie zysków z organizowania imprez sportowych lub tworzenia warunków do ich przeprowadzenia.

u.p.d.o.p. art. 26 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 17 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis wyłącza zastosowanie art. 7 w sytuacji, gdy dochód ma związek z osobiście wykonywaną działalnością sportowca i nie przypada temu sportowcowi, lecz innej osobie.

u.u.p.o. art. 17 § 2

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

u.u.p.o. art. 7

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

P.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 39

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy gospodarcze faktycznie dotyczyły świadczenia usług sportowych, a nie tylko praw do wizerunku. Działalność estońskiej spółki mieściła się w pojęciu "zakres działalności sportowej" zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z Estonią nie wyłączała zastosowania przepisów u.p.d.o.p. w tej sytuacji. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu, jeśli zebrany materiał jest wystarczający.

Odrzucone argumenty

Umowy gospodarcze były nieważne z mocy prawa (art. 39 k.c.). Niewłaściwe zebranie materiału dowodowego i oddalenie wniosków dowodowych (przesłuchanie świadków, umowy reklamowe/sponsoringowe). Kwalifikacja umów jako dotyczących jedynie praw do wizerunku, które nie podlegają opodatkowaniu jako usługi sportowe.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe nie mają kompetencji do orzekania o nieważności czynności cywilnoprawnych, lecz z uwagi na autonomiczność prawa podatkowego mogą dla celów podatkowych nie uwzględniać skutków czynności cywilnoprawnych, które zostały zawarte wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa podatkowego. Pojęcie działalności sportowej należy rozumieć jako prowadzenie aktywności gospodarczej, która nastawiona jest na uzyskiwanie zysków z organizowania imprez sportowych (np. meczy) lub tworzeniu warunków do ich przeprowadzenia (np. transfer zawodników do drużyn sportowych).

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Bogusław Dauter

sprawozdawca

Stefan Kowalczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"działalności sportowej\" w kontekście podatku dochodowego od osób prawnych, odpowiedzialność płatnika za wypłaty na rzecz podmiotów zagranicznych, granice kognicji organów podatkowych i sądów administracyjnych w zakresie oceny ważności umów cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umów gospodarczych z podmiotem zagranicznym, zawierających elementy usług sportowych i praw do wizerunku. Wymaga analizy konkretnych umów i ich faktycznego charakteru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z "biznesem sportowym" i transakcjami międzynarodowymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i sportowym.

Czy klub sportowy musi płacić podatek od umów z zagranicznymi gwiazdami? NSA rozstrzyga.

Sektor

sport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2380/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /sprawozdawca/
Stefan Kowalczyk
Tomasz Zborzyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 159/10 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2010-07-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 21 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Dz.U. 1995 nr 77 poz 388
art. 17 ust. 2
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od  opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Tallinie dnia 9 maja 1994 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Stefan Kowalczyk, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "K." S.A. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 159/10 w sprawie ze skargi "K." S.A. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "K." S.A. z siedzibą w Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 7200 (słownie: siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 9 lipca 2010 r., I SA/Wr 159/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 16 grudnia 2009 r. w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące od sierpnia do grudnia 2006 r. oraz za miesiące od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2007 r.
2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego stwierdzono, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą w zakresie działalności sportowej zawarł z R. z siedzibą w T. (dalej: "spółka") szereg umów, nazywanych "umowami gospodarczymi" na sezon sportowy 2006/2007 i 2007/2008. We wszystkich tych umowach spółka zobowiązała się (m.in.) zapewnić klubowi świadczenie usług profesjonalnych koszykarzy – zawodników, bądź trenerów koszykówki (mężczyzn), oświadczała, iż z zawodnikiem (trenerem) jest związana umową upoważniającą ją do dysponowania prawem do wizerunku zawodnika (trenera) w określonym okresie, prawem do wskazania dowolnego klubu w lidze polskiej jako miejsca wykonywania usług sportowych, w okresie objętym umową. Spółka wskazywała skarżącego jako podmiot właściwy do świadczenia przez zawodnika (trenera) usług sportowych obejmujących w szczególności udział w meczach sezonu zasadniczego, pucharowych, meczach pokazowych, towarzyskich i zajęciach treningowych w danym okresie. Dla trenerów spółka wskazywała klub jako właściwy do świadczenia przez trenera usług obejmujących w szczególności przygotowanie, prowadzenie i nadzór klubowych sesji treningowych, gier przedsezonowych, sezonu zasadniczego i play off, pucharu Polski oraz wszelkich innych gier organizowanych przez Klub, bądź z udziałem klubu. Spółka udzielała również zezwolenia na wykorzystanie wizerunku zawodnika (trenera) poprzez zobowiązanie do uczestnictwa w imprezach i wydarzeniach marketingowo-reklamowo-promocyjnych organizowanych przez klub. Klub miał prawo samodzielnie określić jak i kiedy wykorzystywać zakupione prawa do wizerunku zawodnika. Za świadczone usługi spółka otrzymywała określone w ‘Umowie gospodarczej" wynagrodzenie. W umowach ustalono również wynagrodzenie zawodnika (trenera) w kwocie niższej niż równowartość określona w walucie obcej (na które zawodnicy zawierali odrębne umowy – "umowy o świadczenie usług sportowych"). W "umowach gospodarczych" ustalano również dla spółki dodatkowe wynagrodzenie – premie za zajęcie kolejnych miejsc zespołu w rozgrywkach sportowych oraz dodatkowe świadczenia klubu wobec zawodnika. Od dokonanych wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 2a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."), tj. przychodów opłat za świadczone usługi w zakresie działalności sportowej, reklamy oraz rekrutacji i pozyskiwania pracowników, klub jako płatnik nie pobierał zryczałtowanego podatku dochodowego. Decyzją dyrektora urzędu kontroli skarbowej z 24 września 2009 r. określono płatnikowi wysokość należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie łącznej [...] zł. Organ powołał się na treść art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. i art. 17 ust. 2 umowy z dnia 9 maja 1994 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z 1995r. nr 77, poz. 388, dalej: "u.u.p.o.").
W wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy decyzją z 16 grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Zdaniem organu literalne brzmienie umów wskazuje wprost, że mamy do czynienia z umowami regulującymi zasady świadczenia usług sportowych przez profesjonalnych koszykarzy (trenerów). Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że umowy dotyczyły jedynie praw do wizerunku gracza i trenera, które nie mieszczą się w katalogu art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p. Z materiałów zebranych w sprawie wynikało, że prawa do wizerunku koszykarzy (trenerów) klub wykorzystywał np. poprzez wydawanie kalendarzy, gdzie umieszczone zostały osobne zdjęcia poszczególnych koszykarzy, czy poprzez wydruk plakatów ze zdjęciem drużyny. Wizerunek ten wykorzystywany był w ramach organizowanych przez klub imprez sportowych, z którymi wiążą się również różnego rodzaju działania marketingowe.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 26 ust. 1 i 3 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że na stronie skarżącej jako płatniku, spoczywał obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłat na rzecz spółki; naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p.") poprzez zawężenie materiału dowodowego oraz poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony skarżącej o przesłuchanie świadków.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga jest nieuzasadniona.
W swoim wywodzie zaznaczył, że kwestią sporną między stronami jest kwalifikacja z punktu widzenia prawno-podatkowego "umów gospodarczych" zawartych pomiędzy stroną skarżącą a spółką. Sąd stwierdził, że zasadnie organ oparł swoje rozstrzygnięcie na treści zawartych przez stronę umów gospodarczych. Tym bardziej, że w umowach tych zawarto klauzulę następującej treści: "strony niniejszej umowy oświadczają, iż obejmuje ona całość zobowiązań wynikających ze stosunku je łączącego i tym samym wszelkie inne umowy lub porozumienia ustne lub pisemne odnoszące się do przedmiotu niniejszej umowy tracą ważność".
Analizując zaś treść wspomnianych umów sąd wskazał, że niewątpliwie miały one charakter mieszany, gdyż każda z nich obejmowała dwa rodzaje świadczeń. Pierwsze, w postaci świadczenia przez profesjonalnego koszykarza, bądź trenera, konkretnie wymienionego z imienia i nazwiska. Usługi takie obejmowały w szczególności udział w meczach sezonu zasadniczego, pucharowych, meczach pokazowych, meczach towarzyskich i zajęciach treningowych. Drugie świadczenie dotyczyło cesji praw do jego wizerunku, dającej spółce uprawnienia do samodzielnego określenia jak i kiedy prawo to zostanie wykorzystane. W ocenie sądu pierwszej instancji prawidłowo organy uznały, że przedmiotem ww. umów nie było jedynie cesja praw do wizerunku, lecz jak to wynika z literalnej treści umów - świadczenie usług sportowych przez profesjonalnych koszykarzy (trenerów), których elementem i integralną częścią było udzielenie zezwolenia na wykorzystanie wizerunku zawodnika, na okres czasu i w zakresie, w jakim spółka– według oświadczeń złożonych w ramach umów – dysponowała prawem pozwalającym na zobowiązanie zawodnika do uczestniczenia w imprezach i wydarzeniach marketingowo-reklamowo-promocyjnych. Trudno jest tym samym uznać za zasadny zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 122 i art. 187 § 1 O.p., który zdaniem sądu - w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrał i ocenił materiał dowodowy. Nie mają również wpływu na wynik sprawy składane przez stronę skarżącą wnioski dowodowe w przedmiocie przesłuchania zawodników czy prezesa spółki estońskiej. Stosownie do treści art. 188 O.p., organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., II FSK 1313/08). Takimi wartościowymi, obiektywnymi dowodami były w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest odpowiedzialność płatnika z tytułu opłat za świadczone usługi przez spółkę przedmiotowe umowy gospodarcze wraz z aneksami z których wyraźnie wynika ich przedmiot. Zasadnie zatem uznano za bezcelowe uwzględnienie wspomnianych wniosków dowodowych. Także za niemające wpływu na wynik sprawy należalo uznać podpisane umowy sponsoringowe albowiem ocenie pod kątem skutków prawnopodatkowych podlegały umowy miedzy stroną skarżącą a spółką.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to w tym względzie sąd pierwszej instancji podzielił w pełni pogląd wyrażony w wyroku z 28 kwietnia 2009 r., I SA/Bd 126/09. Również i w przedmiotowej sprawie sąd nie miał wątpliwości, że strona skarżąca organizowała imprezy, o jakich mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. i dokonała opłat za usługi, które służyły tej działalności. Imprezy były imprezami sportowymi a usługodawca - podmiotem zagranicznym. Usługi polegały na zapewnieniu świadczenia usług profesjonalnego wymienionego koszykarza (trenera) na rzecz klubu. W takim wypadku działalność spółki mieściła się w pojęciu "zakres działalności sportowej" i organ podatkowy dokonał prawidłowej subsumcji. W konsekwencji poprawnie odniesiono się do art. 17 ust. 2 u.u.p.o., który obejmując swym zakresem powstałą sytuację wyłączył zastosowanie jej art. 7. Przepis ten, wbrew stanowisku skarżącej, dotyczy dochodu mającego związek z osobiście wykonywaną działalnością sportowca i nie przypadającego temu sportowcowi, lecz innej osobie, a nie dochodu sportowca. W sprawie skarżąca tak ułożyła swoje stosunki gospodarcze, że tą inną osobą był podmiot zagraniczny.
5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił jemu:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a"), naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 2 i 2a w związku z art. 17 ust. 2 u.u.p.o. oraz art. 26 ust. 1 i 3 u.p.d.o.p.;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 145 §1 pkt 1) lit c) w związku z 122 i art. 180 O.p. poprzez dopuszczenie dowodów a następnie oparcie przez sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia na umowach gospodarczych zawartych pomiędzy skarżącym a spółką, w sytuacji kiedy w świetle art. 39 kodeksu cywilnego to umowy bezwzględnie nieważne;
b) art. 145 §1 pkt 1) lit c) w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez uznanie przez sąd pierwszej instancji za dopuszczalne oddalenie przez organy skarbowe wniosków dowodowych skarżącego o przesłuchanie A. K., D. D., T. K., S. L., V. P., V. P.; L. W., A. S., i M. S. oraz z umów reklamowych i sponsorskich, z P. z siedzibą w W. (umowa z 17 września 2007 roku) i z B. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. (umowa z 10 stycznia 2007 roku), w sytuacji kiedy jedynie przeprowadzenie tych dowodów, w miejsce stanowiących podstawę ustalenia stanu faktycznego a nieważnych z mocy prawa umów gospodarczych, może doprowadzić do wyjaśnienia sprawy.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy również pod jego nieobecność.
6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego na rzecz organu według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. (por. wyrok NSA z 19 lutego 2008 r., II FSK 1787/06, niepubl.)
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit c) P.p.s.a.w związku z 122 i art. 180 O.p. należy stwierdzić, że jest on niezasadny.
Organy podatkowe nie mają kompetencji do orzekania o nieważności czynności cywilnoprawnych, lecz z uwagi na autonomiczność prawa podatkowego mogą dla celów podatkowych nie uwzględniać skutków czynności cywilnoprawnych, które zostały zawarte wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa podatkowego, przy czym taki właśnie cel zawarcia tych czynności cywilnoprawnych musi wynikać i to w sposób niebudzący wątpliwości z całokształtu okoliczności sprawy. Narzędziem organów podatkowych są tutaj przepisy art. 120, art. 187 par. 1 i art. 191 O.p., które nakładają na organy obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego - a więc także umów cywilnoprawnych - i poddania go swobodnej ich ocenie z punktu widzenia wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Należy zatem podkreślić, że organy podatkowe nie są uprawnione do rozstrzygania o ważności umów cywilnoprawnych zawieranych przez podatników, a ich zadaniem jest tylko ocenianie skutków tych umów z punktu widzenia prawnopodatkowych. Ponadto badanie ważności umów cywilnoprawnych podobnie jak przestrzeganie norm prawa handlowego nie jest objęte kognicją sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 18 października 2006 r., II FSK 1299/05, z 22 lutego 2006 roku II FSK 806/05; z 17 listopada 2009 r., II FSK 984/08).
Wskazana jest również konstatacja, że skarżąca w toku całego postępowania przed organami podatkowymi jak i przed sądem pierwszej instancji nie podważała okoliczności zawarcia i wykonania umów gospodarczych z podmiotem estońskim. Skoro kwestia ważności umów nie była przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi, to sąd pierwszej instancji nie mógł jej oceniać.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 O.p. jest także chybiony.
Nie ulega wątpliwości, że sąd pierwszej instancji prawidłowo w uzasadnieniu zaaprobował dokonane w ramach swobodnej oceny dowodów ustalenia i oceny organów podatkowych. Zasadniczego podkreślenia wymaga okoliczność, że organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (art.188 O.p.).
Takimi wartościowymi, obiektywnymi dowodami były w sprawie umowy gospodarcze zawarte pomiędzy skarżącą a podmiotem estońskim oraz aneksy do tej umowy regulujące m.in. kwestie dodatkowych premii i wyższego wynagrodzenia dla podmiotu estońskiego uzależnione od świadczenia usług przez zawodnika lub trenera.
Nie było zatem podstaw - wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej - do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zawodników oraz z umów reklamowych i sponsorskich gdyż zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający a uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej byłoby bezcelowe.
Zgodnie z treścią 187 § 1 O. p., organ podatkowy zobowiązany jest zebrać i w sposób wszechstronny rozpatrzyć cały materiał dowodowy poprzez ustosunkowanie się do wszystkich dowodów i dokonanie ich łącznej oceny, które powinno prowadzić do jednoznacznych ustaleń faktycznych i prawnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło także do naruszenia powołanej normy, bowiem materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący i dokładny, na co wskazuje sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku (str. 8 uzasadnienia).
Wbrew odmiennym wywodom skargi kasacyjnej, chybiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego. Nałożenie obowiązków płatnika z tytułu należności podlegających opodatkowaniu w Polsce odpowiada treści art. 21 ust. 1 pkt 2 i 2a w związku z art. 17 ust. 2 u.u.p.o. oraz art. 26 ust. 1 i 3 u.p.d.o.p.
W ocenie sądu pierwszej instancji, którą należy zaaprobować jako poprawną logicznie i zgodną z doświadczeniem życiowym, nie było wątpliwości, że skarżąca organizowała imprezy o charakterze sportowym, o jakich mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. i dokonała opłat za usługi, które służyły tej działalności. Imprezy były imprezami sportowymi, a usługodawca - podmiotem zagranicznym. Usługi polegały na zapewnieniu świadczenia usług profesjonalnego wymienionego koszykarza na rzecz klubu. W takim wypadku działalność R. mieści się w pojęciu "w zakresie działalności sportowej". Prawidłowa rekonstrukcja znaczenia normy art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p powinna zostać przeprowadzona w oparciu o wykładnię systemową wewnętrzną oraz wykładnię funkcjonalną. Powyższy przepis został zawarty w akcie normatywnym regulującym opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Czynności wskazanych podmiotów, przejawiające się także w formie działalności sportowej, generujące dochody podlegają opodatkowaniu. Powyższy przepis nie dotyczy zatem uprawiania sportu przez dany podmiot lub organizowania osobom fizycznym aktywności fizycznej, ale o prowadzenia aktywności gospodarczej, która związana jest z tzw. biznesem sportowym, nastawionym na uzyskiwanie zysków z organizowania imprez sportowych lub tworzeniu warunków do ich przeprowadzenia.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą skargę, w pełni popiera stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 15 grudnia 2010 r., II FSK 1454/09, zgodnie z którym w myśl art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p pojęcie działalności sportowej należy rozumieć jako prowadzenie aktywności gospodarczej, która nastawiona jest na uzyskiwanie zysków z organizowania imprez sportowych (np. meczy) lub tworzenia warunków koniecznych do ich przeprowadzenia (np. transfer zawodników do drużyn sportowych). Prowadzona przez podmiot zagraniczny w.w. działalność sportowa w rozumieniu u.p.d.o.p. była organizowana za pośrednictwem osoby prawnej zajmującej się bezpośrednio organizowaniem imprez sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnione zostały więc przesłanki art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., co czyniło zasadnym jego zastosowanie przez organy podatkowe. Prawidłowo ocenił to WSA we Wrocławiu, zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego, podniesione w skardze kasacyjnej, są bezzasadne.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 6 pkt 7, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcą prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI