Orzeczenie · 2024-10-25

II FSK 234/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-25
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyzaliczki na podatekodsetki za zwłokęulga abolicyjnadochody z zagranicyOrdynacja podatkowaustawa o PITskarżący kasacyjnypostępowanie podatkoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. Decyzja ta dotyczyła określenia odsetek za zwłokę od należnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2016 roku. Podatnik, który wykazał dochody z pracy w Norwegii i zastosował ulgę abolicyjną, nie zapłacił należnych zaliczek na podatek. Organy podatkowe, po stwierdzeniu tej okoliczności, określiły wysokość zobowiązania podatkowego oraz odsetki za zwłokę. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wyliczyły odsetki od nieuiszczonych w terminie zaliczek. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących zaległości podatkowych i odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z Ordynacją podatkową, niezapłacona w terminie zaliczka na podatek stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Sąd odwołał się do uchwały NSA II FPS 5/09 oraz orzecznictwa wskazującego, że decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek jest pochodną wyniku postępowania podatkowego. Ponieważ zobowiązanie podatkowe za 2016 rok zostało prawomocnie ustalone, a podatnik nie wywiązał się z obowiązku odprowadzania zaliczek, organy były uprawnione do naliczenia odsetek. NSA nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani procesowego, a także zasady in dubio pro tributario, uznając, że przepisy były jasne i prawidłowo zastosowane. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a od skarżącego zasądzono koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawidłowości naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, nawet jeśli zobowiązanie podatkowe zostało już ustalone. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaległości podatkowych i odsetek.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dochodami z zagranicy i ulgą abolicyjną, ale ogólne zasady dotyczące zaliczek i odsetek mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niezapłacona w terminie zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezapłacona w terminie zaliczka na podatek stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej, niezapłacona w terminie płatności zaliczka na podatek jest traktowana jako zaległość podatkowa. Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę zgodnie z art. 53 § 1 o.p. Odsetki te są zobowiązaniem akcesoryjnym wobec zaliczki.

Czy organ podatkowy jest uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok podatkowy, w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe za ten rok zostało już ustalone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy jest uprawniony do wydania takiej decyzji, nawet jeśli zobowiązanie podatkowe zostało już ustalone, pod warunkiem, że zaliczki nie zostały zapłacone w terminie.

Uzasadnienie

Decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, ale jest pochodną wyniku postępowania podatkowego. Jeśli podatnik nie wywiązał się z obowiązku odprowadzania zaliczek, organy są uprawnione do naliczenia odsetek, a samo ustalenie zobowiązania podatkowego nie wyklucza możliwości naliczenia odsetek od zaliczek.

Czy zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie w sytuacji, gdy przepisy prawa podatkowego są jasne i zostały prawidłowo zinterpretowane oraz zastosowane?

Odpowiedź sądu

Nie, zasada in dubio pro tributario stosowana jest wyłącznie w sytuacji wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego i nie może być stosowana jedynie z uwagi na odmienne zapatrywanie strony skarżącej.

Uzasadnienie

Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie tylko wtedy, gdy istnieją nieusuwalne wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie przepisy dotyczące zaliczek i odsetek były jasne i nie budziły wątpliwości interpretacyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1a pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy.

o.p. art. 51 § par. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek.

o.p. art. 53 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.

o.p. art. 53a § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego, jeśli podatnik nie zapłacił zaliczek w całości lub w części.

rozporządzenie MF art. 4 § ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 maja 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które musza być zawarte w rachunkach

Odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub części zaliczek na podatek dochodowy są naliczane do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 3a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario - wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzygane na korzyść podatnika.

o.p. art. 72 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 217 Konstytucji RP. • Naruszenie prawa materialnego przez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika zgodnie z założeniem nowej procedury podatkowej (art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2a o.p.). • Naruszenie prawa materialnego przez oddalenie skargi w przedmiocie odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek (art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 72 § 1 o.p.). • Naruszenie prawa materialnego przez uznanie, iż niezapłacony w terminie podatek - zaliczka na podatek staje się zaległością podatkową, od której winny zostać naliczone odsetki (art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z 51 § 1 i 2 w zw. z art. 53 § 1 o.p.). • Naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że uzasadnione jest naliczenie odsetek za zwłokę do dnia 30 kwietnia 2017 r. (art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 53 a § 1 o.p. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MF). • Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ i określenie odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek (art. 151 w zw. z art. […]

Godne uwagi sformułowania

Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek. • Odsetki są zobowiązaniem akcesoryjnym wobec zobowiązania podatkowego, zaliczki, a także raty podatku. • Nieuregulowana w terminie zaliczka nim utraci swój byt prawny stanowi zaległość podatkową, od której nalicza się odsetki za zwłokę. • Decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, a jest – w sferze ustaleń faktycznych – prostą pochodną wyniku postępowania podatkowego.

Skład orzekający

Andrzej Melezini

sprawozdawca

Jerzy Płusa

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, nawet jeśli zobowiązanie podatkowe zostało już ustalone. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaległości podatkowych i odsetek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dochodami z zagranicy i ulgą abolicyjną, ale ogólne zasady dotyczące zaliczek i odsetek mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - naliczania odsetek za zwłokę od zaliczek, co jest istotne dla wielu podatników. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład rutynowej interpretacji przepisów przez NSA.

Niezapłacone zaliczki na podatek? Sprawdź, czy odsetki za zwłokę naliczono prawidłowo!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst