II FSK 234/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując prawidłowość doręczenia pisma pod adres widniejący w ewidencji podatników, który nie był jego faktycznym adresem zamieszkania, a także zarzucając przedwczesne wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że doręczenie zastępcze, dokonane zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej po dwukrotnej awizacji, było skuteczne, a organ miał prawo kierować korespondencję na adres widniejący w rejestrze podatników, zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników. Sąd podkreślił, że podatnik jest zobowiązany do aktualizacji swoich danych adresowych, a negatywne skutki niezastosowania się do tego obowiązku obciążają jego. Ponadto, NSA potwierdził, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania może nastąpić przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu, co jest zgodne z zasadami logiki i ekonomiki procesowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności doręczeń na adresy z ewidencji podatników oraz kolejności czynności w przypadku wniosku o przywrócenie terminu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualizacji danych adresowych przez podatnika i zastosowania doręczenia zastępczego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie pisma organu podatkowego osobie fizycznej, dokonane na adres widniejący w ewidencji podatników, jest skuteczne, jeśli podatnik faktycznie zamieszkuje pod innym adresem i nie dokonał jego aktualizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli zostało dokonane zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w tym poprzez awizowanie i pozostawienie pisma w placówce pocztowej, a podatnik nie dokonał aktualizacji swojego adresu w ewidencji.
Uzasadnienie
Organ podatkowy ma prawo kierować korespondencję na adres widniejący w rejestrze podatników. Podatnik ma obowiązek aktualizować swoje dane adresowe, a negatywne skutki braku aktualizacji obciążają jego. Doręczenie zastępcze jest dopuszczalne i skuteczne, jeśli spełnione są wymogi proceduralne.
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może być wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu jest dopuszczalne i zgodne z zasadami logiki oraz ekonomiki procesowej.
Uzasadnienie
Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu ma sens tylko wtedy, gdy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu. Stwierdzenie uchybienia terminu jest czynnością wstępną, która pozwala na dalsze badanie zasadności wniosku o przywrócenie terminu.
Przepisy (55)
Główne
ustawa o zasadach ewidencji art. 9 § ust. 1d
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5.
O.p. art. 150 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
O.p. art. 228 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 146 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 150 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 148 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 150 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zdanie pierwsze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 148
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 149
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 148 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 148 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 149
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
O.p. art. 150 § § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 150 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
O.p. art. 9 § ust. 1d
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 5 § ust. 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 223 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 162
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie pisma organu podatkowego na adres widniejący w ewidencji podatników jest skuteczne, nawet jeśli podatnik faktycznie zamieszkuje pod innym adresem, o ile podatnik nie dokonał jego aktualizacji. • Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może być wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez przedwczesne zastosowanie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej z uwagi na wadliwe skierowanie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pod adres niebędący adresem zamieszkania podatnika. • Niewłaściwe zastosowanie art. 150 § 1 O.p. w związku z art. 148 §1 O.p. przez pominięcie, że warunkiem doręczenia zastępczego jest niemożność doręczenia przesyłki w sposób wskazany w art. 148 § 1 O.p. • Pominięcie oraz zignorowanie uporczywie zwracanych z adnotacją poczty "nie podjęto w terminie" przesyłek poleconych kierowanych w toku postępowania podatkowego na adres widniejący w bazach adresowych organu podatkowego podczas gdy podatnik od roku 2018 wskazywał inny adres.
Godne uwagi sformułowania
Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają tego podatnika. • Skoro prawodawca przewidział specjalny system ewidencyjny podatników i płatników, służący organom podatkowym i prowadzonym przez nie postępowaniom, to nie może być zaaprobowany pogląd, że ustalając dane wynikające z tego rejestru organy te powinny także posiłkować się danymi zawartymi w innych publicznych rejestrach - bowiem poddawałoby to w wątpliwość celowość prowadzenia ewidencji podatników i płatników, a nawet godziło w istotę tej ewidencji. • Wszelka korespondencja adresowana do podatnika w postępowaniu podatkowym, zgodnie z Ordynacją podatkową, powinna być kierowana na zgłoszony przez niego adres zamieszkania. • Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony.
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Beata Cieloch
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności doręczeń na adresy z ewidencji podatników oraz kolejności czynności w przypadku wniosku o przywrócenie terminu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualizacji danych adresowych przez podatnika i zastosowania doręczenia zastępczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki podatkowej zagadnienia skuteczności doręczeń i obowiązków aktualizacyjnych podatników, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych.
“Adres w ewidencji podatkowej kluczem do skutecznego doręczenia – NSA rozstrzyga spór o termin odwołania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.