II FSK 229/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi spółki skutkowało niedopuszczalnością odwołania.
Spółka K. S.A. złożyła deklarację podatkową, a organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą zobowiązanie. Decyzja ta została jednak wadliwie doręczona pracownicy spółki zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, co potwierdził WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, podkreślając, że wadliwe doręczenie powoduje, iż decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego, a odwołanie jest niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. S.A. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Wójta Gminy B. określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2005 r. Kluczową kwestią było wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. Spółka złożyła deklarację podatkową, a Wójt wydał decyzję określającą zobowiązanie. Decyzja ta została doręczona pracownicy spółki, mimo że spółka ustanowiła pełnomocnika (radcę prawnego M. H.), który złożył pełnomocnictwo do akt sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało odwołanie za niedopuszczalne, powołując się na art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym pisma należy doręczać pełnomocnikowi. WSA w Opolu podzielił to stanowisko, stwierdzając, że wadliwie doręczona decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie mogła być przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że prawidłowe doręczenie jest warunkiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i skutkuje niedopuszczalnością odwołania w przypadku jego braku. NSA zwrócił również uwagę na błędy formalne w skardze kasacyjnej, w tym nieprawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi powoduje, że decyzja ta nie wchodzi do obrotu prawnego, a wniesione od niej odwołanie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, pisma należy doręczać pełnomocnikowi strony. Wadliwe doręczenie oznacza, że decyzja nie wywołuje skutków prawnych i nie może być przedmiotem zaskarżenia, co zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 145 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi
O.p. art. 228 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
pkt 1 - niedopuszczalność odwołania
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. a/, b/ i c/ - w kontekście naruszenia przepisów postępowania
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
pkt 4
O.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie zamiast pełnomocnikowi skutkuje niedopuszczalnością odwołania. Skarga kasacyjna musi być prawidłowo sformułowana pod względem formalnym i merytorycznym, zawierać uzasadnione podstawy kasacyjne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego bez powiązania z p.p.s.a. Zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane jako naruszenie przepisów postępowania. Brak uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
decyzji takiej nie ma w obrocie prawnym i nie może być ona zaskarżona Akt doręczony nieprawidłowo nie wywołuje dla strony skutków materialnych i procesowych Związanie organu wydaną decyzją następuje dopiero z chwilą prawidłowego jej doręczenia stronie Sąd pierwszej instancji nie może naruszyć art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przepisu tego w ogóle nie stosuje.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sprawozdawca
Antoni Hanusz
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia do kwestii doręczeń w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji pełnomocnikowi i błędów formalnych skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową, choć często pomijaną, kwestię proceduralną dotyczącą doręczeń i jej konsekwencji dla dopuszczalności odwołania. Pokazuje również znaczenie prawidłowego formułowania skargi kasacyjnej.
“Wadliwe doręczenie decyzji podatkowej: jak błąd formalny może zniweczyć całe postępowanie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 229/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-02-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /sprawozdawca/ Antoni Hanusz /przewodniczący/ Jolanta Sokołowska Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Inne Sygn. powiązane I SA/Op 290/08 - Wyrok WSA w Opolu z 2008-11-14 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 174, art. 176, art. 133 par. 1, art. 145 par. 1 lit. a/, b/ i c/, art. 184, art. 225, art. 106 par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 200, art. 123 par. 1, art. 240 par. 1 pkt 4. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie: NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), WSA del. Jolanta Sokołowska, Protokolant: Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Op 290/08 w sprawie ze skargi K. S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 15 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) nakazuje zwrócić K. S.A. w K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie o sygn. akt I SA/Op 290/08 oddalił skargę K. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Ze stanu sprawy wynika, że spółka z pismem z dnia 14 stycznia 2005 r. skierowanym do Wójta Gminy B., złożyła deklarację w podatku od nieruchomości za 2005 r., którą korygowała deklaracjami za poszczególne miesiące. Wójt Gminy B. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie, które zakończył decyzją z 15 lutego 2006 r., określającą zobowiązanie podatkowe. W wyniku odwołania, złożonego przez działającego w imieniu spółki pełnomocnika spółki M. H., decyzja ta została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu uczestniczył pełnomocnik M. H., który w imieniu spółki udzielał pisemnych odpowiedzi na wezwania organu, uczestniczył w przesłuchaniach i oględzinach. Zarówno organ jak i pełnomocnik spółki kierując wzajemną korespondencję odnosili się często do lat podatkowych 2004-2005, zaś pełnomocnik złożył pełnomocnictwo , które zostało dołączone do akt postępowania dotyczących roku 2004. Wójt Gminy B. decyzją z dnia 6 września 2007 r. określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 r. Decyzję doręczono spółce, którą w jej imieniu odebrała pracownica G. M., upoważniona do odbioru przesyłek pocztowych na mocy pełnomocnictwa nr 2/06. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Wójta spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego M. H. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. podnosząc - poza zarzutami merytorycznymi - również zarzut naruszenia art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako O.p.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Stosownie do art. 145 § 2 O.p., gdy strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika to wszelkie pisma, w tym decyzję, należy doręczać pełnomocnikowi. Zdaniem Kolegium spółka była w tym postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika, który złożył organowi pełnomocnictwo ogólne upoważniające go do reprezentowania spółki we wszelkich toczących się sprawach przed organami podatkowymi. Pełnomocnictwo zostało włączone do akt sprawy dotyczącej roku 2004 i było znane organowi z urzędu z uwagi na toczące się równolegle postępowania dotyczące lat 2004-2005. W sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wadliwie doręczona, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to zdaniem Kolegium decyzji takiej nie ma w obrocie prawnym i nie może być ona zaskarżona. W związku z tym wniesione odwołanie należy na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. uznać za niedopuszczalne. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i domagając się jego uchylenia zarzuciła - poza naruszeniem art. 200 § 1 w zw. z art. 123, art. 139 i art. 140 w zw. z art. 125 § 1 i 2, art. 120, art. 121 i art. 122; art. 207 § 1 i art. 121 oraz art. 122 O.p. - obrazę art. 145 § 2 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw . Stosownie do art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Natomiast zgodnie z treścią § 2 tego przepisu , jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W myśl powołanego przepisu, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma należy doręczać właśnie jemu i wobec przyjętej zasady oficjalności doręczeń, obowiązek ten obarcza organy prowadzące postępowanie. Zdaniem sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. trafnie oceniło, że decyzja Wójta Gminy B. z dnia 6 września 2007 r. w ogóle nie weszła do obrotu prawnego i nie może być przedmiotem zaskarżenia. Uniemożliwia to przepis art. 228 § 1 pkt 1 O.p. przewidujący niedopuszczalność odwołania, która zachodzi wówczas, gdy nie istnieje przedmiot zaskarżenia. Dzieje się tak dopóki decyzja organu pierwszej instancji nie wejdzie do obrotu prawnego -do tego czasu odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych (Sąd powołał się na wyrok NSA w Katowicach z 22 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 146/00, opubl. w LEX nr 57802). Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, bowiem decyzja została wadliwie doręczona stronie, zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż strona w sprawie była reprezentowana przez pełnomocnika, o czym świadczy fakt złożenia przez niego odwołania wraz załącznikami, wśród których wymieniono pełnomocnictwo, zaś organy nie odnotowały braku tego załącznika. Stosownie do powołanego wyżej art. 145 O.p., pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu (Sąd powołał się na poglądy judykatury: wyrok NSA z dnia 10 lutego 1987 r., sygn. akt I SA/Wr 875/86 opubl. ONSA 1987, nr 1, poz. 13, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Op 19/08, z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Op 24/08 i z dnia 26 listopada 2007r., sygn. akt I SA/Op 273/07). Akt doręczony nieprawidłowo nie wywołuje dla strony skutków materialnych i procesowych, jakie procedura podatkowa wiąże z doręczeniem tego aktu. Stosownie do art. 212 O.p. związanie organu wydaną decyzją następuje dopiero z chwilą prawidłowego jej doręczenia stronie. Decyzja podatkowa będąc indywidualnym aktem administracyjnym zewnętrznym skierowanym do konkretnego adresata, musi być zakomunikowana temu adresatowi w formie przewidzianej przepisami Ordynacji podatkowej. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, w dacie doręczenia akt administracyjny wchodzi do obrotu prawnego, wywołując określone w nim uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnoprawnym i jakakolwiek jej zmiana może nastąpić tylko w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach postępowania podatkowego (Sąd przywołał na poparcie tej tezy poglądy piśmiennictwa i judykatury). W sytuacji, gdy pismo nie zostało doręczone prawidłowo, a tak było w niniejszej sprawie, nie nastąpiły skutki prawne doręczenia pisma. Zatem decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 228 §1 pkt 1 O.p., organ odwoławczy w takiej sytuacji, powinien w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania (zażalenia). Dodatkowo Sąd zauważył, że skarga jest najprawdopodobniej wynikiem niezrozumienia problematyki występującej w niniejszej sprawie. Istota sporu, bowiem sprowadzała się w niej do kwestii proceduralnej. Skoro decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, to nie została w ogóle otwarta droga prawna do weryfikacji dokonanych w jej treści ocen prawnych przez organ drugiej instancji, gdyż wspomniana decyzja jest wobec strony bezskuteczna, a wniesione od niej odwołanie - niedopuszczalne. Ponadto podkreślić należy zdaniem sądu, iż ustanowienie pełnomocnika w sprawie ma na celu przede wszystkim ochronę strony przed skutkami nieznajomości prawa. Dlatego, też nie można relatywizować skutków procesowych niedoręczenia wszelkich pism, w tym decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi, na negatywne lub pozytywne dla strony skutki, gdyż takie warunkowanie doprowadziłoby do sytuacji, kiedy doręczenie dokonane w tym samych okolicznościach faktycznych i przy niezmienionym stanie prawnym, w zależności od późniejszych zdarzeń, niezwiązanych z samym aktem doręczenia, raz uważane byłoby za prawnie skuteczne, a innym razem wręcz odwrotnie - takie stanowisko wyraził WSA w Rzeszowie w wyroku z dna 12 lutego 2008r. sygn. akt I SA/Rz 819/07, (LEX nr 3418530) i zdaniem sądu zasługuje ono na aprobatę. Sąd zauważył ponadto, że wprawdzie istotnie w aktach sprawy brak dowodu na wezwanie pełnomocnika w trybie art. 200 § 1 O.p., jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik postępowania, skoro u podstaw rozstrzygnięcia legła okoliczność faktyczna przyznana przez stronę i ustalona przez organ- brak doręczenia pełnomocnikowi decyzji. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu: 1. naruszenie prawa materialnego – art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisu art. 145 § pkt 1 b/ i c/ p.p.s.a. i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia, a to w związku z art. 200 § 1 i art. 123 § 1 O.p. 2. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez pominięcie zarzutu naruszenia art. 200 § 1 w zw. z art. 123 O.p. Spółka zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w całości i w tym zakresie wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub przedłożonego zestawienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka przedstawiła przebieg postępowania w sprawie począwszy od 14 stycznia 2005 r. i wskazała wykonane czynności procesowe. Ponadto powołała się na wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2005 r. (sygn. akt II FSK 2403/04). Zdaniem skarżącej w pierwszej kolejności Sąd I instancji winien ocenić sposób prowadzenia postępowania przez SKO. Podkreśliła, że z informacji przesłanych przez Wójta wynika, że było prowadzone przez SKO dodatkowe uzupełniające postępowanie dowodowe, z którego zakresem i treścią zebranych dowodów nie miała możliwości zapoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie skorzystało z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, a zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy wskazał na naruszenie art. 174 pkt 2 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a poprzez pominięcie zarzutu naruszenia art. 200 § 1 i art. 123 O.p. Rozpoznając ten zarzut przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie może naruszyć art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przepisu tego w ogóle nie stosuje. Przepis ten określa podstawy kasacyjne, wobec tego znajduje zastosowanie po wydaniu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji. Zatem zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy uznać za bezpodstawny. Z kolei zarzut naruszenia art. 133 § 1 nie może być rozpoznany, ponieważ nie został on uzasadniony. W swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał na konieczność prawidłowego formułowania podstaw kasacyjnych. Nieodzownym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest nie tylko sformułowanie podstaw kasacyjnych, ale również ich uzasadnienie. Istotą wnoszonego środka zaskarżenia jest podniesienie zarzutów w stosunku do orzeczenia zapadłego w toku postępowania przed sądem administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 471/2007, publ. w systemie LexPolonica nr 1978087 oraz w bazie orzeczeń NSA). Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. polega na określeniu przez autora skargi kasacyjnej konkretnych przepisów prawa materialnego ze wskazaniem, czy sąd pierwszej instancji dopuścił się ich naruszenia przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię lub norm postępowania wraz z uzasadnieniem, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Poprawnie sporządzona skarga kasacyjna powinna również zawierać uzasadnienie podniesionych w jej treści zarzutów, co z kolei wynika z art. 176 p.p.s.a. określającego podstawy konstrukcyjne skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1226/2007, publ. LexPolonica nr 2022004 oraz w bazie orzeczeń NSA). Naruszone przepisy powinny być w skardze kasacyjnej - zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. - wskazane jako podstawy kasacyjne, co oznacza obowiązek nie tylko ich literalnego wyliczenia, ale i określenia, na czym polegało ich naruszenie w ramach obu podstaw kasacyjnych, a w zakresie naruszenia przepisów postępowania wskazanie, że ich uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na czym ono polegało (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2005 r., sygn. akt FSK 1467/2004, publ. LexPolonica nr 420401). Wskazać też trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny, odmiennie niż wojewódzkie sądy administracyjne, jest związany granicami skargi kasacyjnej i poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodziła) rozważa jedynie te uchybienia, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), zatem nie jest on uprawniony do uściślania i konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, bądź też ich uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. II FSK 1401/05, opubl. w: Lex nr 262797). Jak już wcześniej wskazano, w skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami. Tymczasem żadnego fragmentu uzasadnienia skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie można połączyć z zarzutem naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa moment, w jakim sąd wydaje wyrok i moment decydujący i miarodajny dla oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy poddanej jego kontroli oraz wyjątek od zasady rozpoznawania spraw na rozprawie (por. T.Woś w : T.Woś, H.Knysiak- Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Komentarz - Wyd. Prawnicze LexixNexis, Warszawa 2005, s. 420-426). Z przepisu tego wynika również obowiązek sądu ograniczenia się przy orzekaniu (poza wyjątkiem wynikającym z art. 106 § 3 p.p.s.a.) do materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 410/07, opubl. w Lex pod nr 400471). Skarga kasacyjna w żadnym jej fragmencie nie nawiązuje do regulacji zawartej w omawianym powyżej przepisie i nie wskazuje na czym miało polegać jego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji. Natomiast wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu, który miał zostać naruszony, bez podania w tym zakresie uzasadnienia, nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i skutkuje oddaleniem tego środka zaskarżenia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wskazała w prawidłowy sposób (możliwy do rozpoznania) zarzutu naruszenia przez WSA przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Tymczasem podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest naruszenie przez sąd właśnie tych przepisów i to w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołanie zaś w skardze kasacyjnej przepisów postępowania podatkowego w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ponieważ sądy administracyjne nie stosują przepisów postępowania podatkowego, nie mogą ich też naruszyć, a brak powiązania zarzutów naruszenia przepisów dotyczących tej procedury z przepisami procedury sądowoadministracyjnej (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) powoduje, iż zarzuty takie nie mogą być rozpoznane. Niezależnie od powyższego zauważyć można, że nawet uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie mogło doprowadzić do rozpoznania zarzutu pominięcia przez Sąd pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 200 i 123 O.p., ponieważ ustanowiony tym przepisem obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Przepis ten zostałby naruszony, gdyby np. sąd przesłuchał świadków albo strony, tymczasem autor skargi kasacyjnej zarzuca brak stanowiska WSA w zakresie objętym zarzutem skargi. Ponadto- wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej- Sąd I instancji odniósł się w końcowej części uzasadnienia do zarzutu naruszenia art. 200 § 1 O.p. W drugim z zarzutów skargi kasacyjnej strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit b) i lit c) tej ustawy i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w związku z art. 200 i art. 123 § 1 O.p. Poczynione powyżej uwagi odnośnie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pozostają aktualne do naruszenia art. 174 pkt 1 tej ustawy. Poza tym zwrócenia uwagi wymaga, że w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może być podnoszone tylko naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zatem w ramach tej podstawy kasacyjnej można wskazać na np. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w powiązaniu z konkretnymi przepisami prawa materialnego. Nie można natomiast na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skutecznie zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w powiązaniu z art. 200 § 1 i art. 123 § 1 O.p. (art. 200 § 1 i art. 123 § 1 O.p. nie są przepisami prawa materialnego – nie regulują kwestii praw i obowiązków wynikających ze stosunku administracyjnoprawnego, ale dotyczą regulacji służących realizacji tych praw na drodze prawnej). Uchylenie decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. może nastąpić tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie wymienionego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procedury i może być kwestionowane wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że przy formułowaniu skargi kasacyjnej kluczowe znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy naruszeniem prawa materialnego, a naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ tylko prawidłowo sformułowany zarzut może być przedmiotem rozpoznania przez sąd kasacyjny. Ponieważ w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego przepisu prawa materialnego, który miałby zostać naruszony, zarzut ten uchyla się spod kontroli Sądu kasacyjnego. Z tych samych względów nie może być rozpoznany zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. 1 pkt b) p.p.s.a., który został powiązany z art. 200 § 1 i art. 123 § 1 O.p. Poza tym zarzut ten nie został uzasadniony (o skutkach braku uzasadnienia zarzutu powyżej). Celem wyjaśnienia dodać można, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. 1 pkt b) p.p.s.a. byłby skuteczny w powiązaniu z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., lecz tak sformułowany zarzut nie został postawiony. Ponadto uwadze strony skarżącej uszło, że to właśnie pozbawienie strony możliwości obrony jej praw poprzez pominięcie jej pełnomocnika na pewnym etapie postępowania było powodem uznania odwołania za niedopuszczalne, zaś w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym (dotyczącym wszak tylko oceny dopuszczalności odwołania ) wbrew zarzutom skargi nie prowadzono postępowania dowodowego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O zwrocie nadpłaconego wpisu orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI