II FSK 225/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odroczenia terminu wykorzystania ulgi mieszkaniowej. Skarżący sprzedał nieruchomość i zamierzał skorzystać ze zwolnienia podatkowego, pod warunkiem wydatkowania dochodu na cele mieszkaniowe do 31 lipca 2020 r. Wniosek o odroczenie terminu do 31 lipca 2020 r. został nadany w placówce pocztowej 31 grudnia 2019 r., czyli w ostatnim dniu terminu przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że wniosek wpłynął do organu po upływie terminu, a odroczenie jest możliwe tylko przed jego upływem. WSA w Poznaniu oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lipca 2023 r. podtrzymał to stanowisko. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, odroczenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy termin ten jeszcze nie upłynął w momencie złożenia wniosku. Fakt nadania pisma przed upływem terminu nie ma znaczenia, jeśli wniosek wpłynął do organu po jego upływie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odraczania terminów, w szczególności art. 48 § 1 O.p. oraz zasady odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. w kontekście wniosków składanych po upływie terminów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odroczenie terminu wykorzystania ulgi mieszkaniowej, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o odroczenie terminu wykorzystania ulgi mieszkaniowej, nadany w placówce pocztowej przed upływem terminu, ale wpłynął do organu po jego upływie, może być rozpatrzony merytorycznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może rozpatrzyć wniosku o odroczenie terminu, jeśli wniosek wpłynął do organu po upływie terminu, którego dotyczy odroczenie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, odroczenie terminu jest możliwe tylko przed jego upływem. Termin, który już upłynął, nie może być modyfikowany. Fakt nadania pisma przed upływem terminu nie jest wystarczający, jeśli wniosek wpłynął do organu po jego upływie.
Czy art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej (zachowanie terminu przez nadanie pisma w placówce pocztowej) ma zastosowanie do wniosku o odroczenie terminu, który wpłynął do organu po jego upływie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest bez znaczenia w sytuacji, gdy wniosek wpłynął do organu po upływie terminu, którego dotyczy odroczenie.
Uzasadnienie
Przepis o zachowaniu terminu przez nadanie pisma w placówce pocztowej jest istotny dla ustalenia daty złożenia pisma, ale nie pozwala na merytoryczne rozpatrzenie wniosku, jeśli w momencie jego wpływu do organu termin już upłynął.
Czy odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jest zasadna, gdy wniosek o odroczenie terminu wpłynął po jego upływie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest zasadna, ponieważ istnieją inne przyczyny uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku.
Uzasadnienie
Zwrot 'z jakichkolwiek innych przyczyn' w art. 165a § 1 O.p. obejmuje sytuacje, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa lub jego interpretacja, uniemożliwiająca merytoryczne rozpatrzenie żądania. Upływ terminu, którego dotyczy wniosek, jest taką przyczyną.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ust. 1 pkt 131 - zwolnienie z opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości pod warunkiem wydatkowania go na cele mieszkaniowe w określonym terminie.
O.p. art. 48 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Możliwość odroczenia terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Odroczenie jest możliwe tylko w odniesieniu do terminu, który jeszcze nie upłynął.
O.p. art. 165a § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Pomocnicze
O.p. art. 12 § 6
Ustawa Ordynacja podatkowa
pkt 2 - termin uważa się za zachowany, jeżeli pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 2 - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o odroczenie terminu wykorzystania ulgi mieszkaniowej wpłynął do organu podatkowego po upływie terminu, co uniemożliwia jego merytoryczne rozpatrzenie. • Odroczenie terminu jest możliwe tylko przed jego upływem, a fakt nadania pisma przed upływem terminu nie ma znaczenia, jeśli wniosek wpłynął po jego upływie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na błędnej wykładni art. 48 § 1 O.p. i art. 12 § 6 pkt 2 O.p., sugerująca możliwość rozpatrzenia wniosku mimo upływu terminu. • Argumentacja dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Godne uwagi sformułowania
Upływ terminu skutkuje tym, że organ podatkowy nie jest uprawniony do podjęcia decyzji o jego odroczeniu. • Termin, który już ekspirował, nie może podlegać jakimkolwiek modyfikacjom. • Bez znaczenia zatem jest okoliczność, że pismo z wnioskiem zostało nadane jeszcze przed jego upływem.
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odraczania terminów, w szczególności art. 48 § 1 O.p. oraz zasady odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. w kontekście wniosków składanych po upływie terminów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odroczenie terminu wykorzystania ulgi mieszkaniowej, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje pułapki proceduralne w prawie podatkowym i znaczenie precyzyjnego przestrzegania terminów, nawet przy dobrych intencjach podatnika. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy nadanie wniosku pocztą przed terminem ratuje sytuację, gdy wpłynie on do urzędu po jego upływie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.