II FSK 2214/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-08-08
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITzwolnienie podatkowepomoc bezzwrotnaUEEuropejski Fundusz Rozwoju RegionalnegoPARPinterpretacja przepisówbezpośrednia realizacja programu

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika, potwierdzając, że pracownik nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla podmiotu bezpośrednio realizującego cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy UE.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Skarżący, pracownik Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), domagał się zwolnienia części swojego wynagrodzenia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT, argumentując, że środki pochodziły z bezzwrotnej pomocy UE. Sądy obu instancji uznały, że zwolnienie przysługuje jedynie podmiotowi bezpośrednio realizującemu cel programu, a nie jego pracownikom, nawet jeśli są zatrudnieni przy realizacji zadań programu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając ścisłą interpretację przepisów o zwolnieniach podatkowych i brak podstaw do zastosowania zasady równości wobec prawa w tym przypadku.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II FSK 2214/12 dotyczył interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), który przewiduje zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych dochodów pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, pod warunkiem, że podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z tych środków. Skarżący, będący pracownikiem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), domagał się zastosowania tego zwolnienia do części swojego wynagrodzenia, które było finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznały, że skarżący nie spełniał warunku bezpośredniej realizacji celu programu, ponieważ był jedynie pracownikiem podmiotu (PARP), który był beneficjentem pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle, zgodnie z wykładnią językową. Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, zwolnienie nie obejmuje dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca wykonanie określonych czynności, nawet jeśli są to pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę. Sąd argumentował, że przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do podwójnego zwolnienia z opodatkowania tych samych środków – raz przez beneficjenta pomocy, a drugi raz przez jego pracowników. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia Konstytucji RP, w tym zasady demokratycznego państwa prawa i równości wobec prawa, wskazując, że interpretacje indywidualne wydawane przez organy podatkowe mają charakter indywidualny i nie mogą być podstawą do wywodzenia korzystnych skutków prawnych dla innych podatników, jeśli są sprzeczne z prawidłową wykładnią prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie przysługuje wyłącznie podmiotowi bezpośrednio realizującemu cel programu, a nie jego pracownikom, którym zlecono wykonanie określonych czynności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił konieczność ścisłej interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych. Literalna wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f. wyłącza z zakresu zwolnienia dochody osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca wykonanie czynności, co obejmuje również pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do podwójnego zwolnienia z opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z opodatkowania dochodów pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej przysługuje podatnikowi, który bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z tych środków. Zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca wykonanie określonych czynności, bez względu na rodzaj umowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna musi być konkretna i powiązana z naruszeniem konkretnych przepisów, a nie ogólna (blankietowa).

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawa.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada związania władzy publicznej prawem.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niedyskryminacji.

u.p.d.o.p. art. 17 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Podobne kryterium kwalifikujące do zwolnienia jak w u.p.d.o.f. - osoba prawna, której ma bezpośrednio służyć pomoc.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 21 § 1

pkt 46

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 21 § 1

pkt 46 lit. b

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 74 § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Indywidualne interpretacje prawa podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ścisła interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. wyklucza zwolnienie dla pracowników podmiotu realizującego program. Zastosowanie zwolnienia dla pracownika prowadziłoby do podwójnego zwolnienia z opodatkowania. Zarzuty naruszenia Konstytucji RP (zasada państwa prawa, równość) są niezasadne w kontekście indywidualnych interpretacji podatkowych i celu przepisów o pomocy UE.

Odrzucone argumenty

Skarżący jako pracownik PARP powinien być objęty zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. Opodatkowanie dochodów pracownika narusza zasadę zakazu finansowania budżetu krajowego z środków UE. Odmienne traktowanie skarżącego w porównaniu do pracowników PARP, którzy otrzymali indywidualne interpretacje, narusza zasadę równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle nie do przyjęcia jest taka wykładnia omawianego przepisu, sprowadzająca się do tezy, że do zakresu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym - o którym mowa w sprawie - zaliczają się również osoby będące pracownikami bezpośredniego wykonawcy zadań zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem interpretacje indywidualne nie stanowią abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych, lecz stanowią ocenę prawną stanowiska wnioskującego na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Wolf-Kalamala

członek

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych dotyczących pomocy UE i zasadności odrzucenia argumentów o naruszeniu zasady równości w oparciu o indywidualne interpretacje."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f.) i stanu faktycznego związanego z finansowaniem z funduszy UE. Interpretacja zasady równości wobec prawa jest ograniczona do kontekstu indywidualnych interpretacji podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z funduszami unijnymi i potencjalnymi zwolnieniami podatkowymi, co jest istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców. Wyjaśnia granice stosowania zwolnień i zasadę równości w kontekście interpretacji podatkowych.

Czy pracownik beneficjenta pomocy UE może liczyć na zwolnienie z podatku? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 7296 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2214/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Wolf- Kalamala
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Lu 129/12 - Wyrok WSA w Lublinie z 2012-03-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 21 ust.1 pkt 46
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 129/12 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II FSK 2214/12
UZASADNIENIE
1.1. Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 129/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 9 grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.
1.2. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 9 grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 7 296 zł. Podstawą do wydania decyzji przez organ podatkowy I instancji były rozbieżności pomiędzy złożonym przez stronę zeznaniem PIT – 37 za 2010 r., do którego została dołączona kopia informacji PIT-11/2010 wystawiona przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz informacja sporządzona przez pracodawcę o części wynagrodzenia finansowanej z rachunku przeznaczonego do obsługi projektu z pomocy technicznej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a informacją wystawioną przez płatnika tj. Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie (PIT-11). W konsekwencji organ podatkowy I intancji zakwestionował zasadność skorzystania przez podatnika ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm., zwana dalej – u.p.d.o.f.). Podatnik odwołał się o tej decyzji i zarzucił jej naruszenie art. 21 ust.1 pkt 46 u.p.d.o.f. oraz art.120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej "Ordynacja podatkowa") i wniósł o jej uchylenie.
1.3. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., warunki jakie podatnik musi spełnić aby jego dochody były zwolnione od podatku. W ocenie organu odwoławczego w związku z tym, że podatnik był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w ramach której wykonywał zadania priorytetu Programu Operacyjnego Rozwoju Polski Wschodniej, a część jego wynagrodzenia za 2010 r. była finansowana z rachunku przewidzianego do obsługi projektu z pomocy technicznej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego to nie ma prawa do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust.1 pkt. 46 u.p.d.o.f. Dyrektor argumentował, że ze zwolnienia mogą korzystać tylko podmioty, które zawarły umowę z bezpośrednim beneficjentem pomocy czyli podmiotem, który pierwszy otrzymał środki bezzwrotnej pomocy. W szczególności zwolnienie to przewidziane jest dla podmiotów, którym powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu i które ponoszą pełną odpowiedzialność za prawidłowe jej wykonanie.
2.1. Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została przez podatnika zaskarżona. W jego ocenie rozstrzygnięcie organu odwoławczego naruszało art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 74 § 5 oraz art. 128 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż zmienność rozstrzygnięć dokonywana przez Organ I instancji przy tym samym stanie faktycznym i prawnym nie naruszyła zasady wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej. Ponadto wskazał na naruszenie art. 21 ust.1 pkt 46 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie błędnej interpretacji, sprzecznej z orzecznictwem NSA oraz WSA, w myśl której odmówiono skarżącemu prawa do zwolnienia od opodatkowania. W uzasadnieniu skargi podatnik przywołał przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty i stwierdził, że skoro organ podatkowy I instancji rozstrzygnął o wypłacie nadpłaty wskazanej w zeznaniu podatkowym to tym samym uznał, za zasadne twierdzenie podatnika, że część jego wynagrodzenia podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust.1 pkt 46 u.p.d.o.f. Dalej skarżący wskazał, że decyzją z dnia 16 września 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie odniósł się do dokonanego przez siebie rozstrzygnięcia w tej samej sprawie a zatem w obrocie prawnym pojawiły się dwa wzajemnie wykluczające się rozstrzygnięcia, co sprzeczne jest z art. 121 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. skarżący podkreślił, że orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza stanowisko, iż zwolnienie przewidziane w przywołanym wyżej przepisie obejmuje pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Dodatkowo skarżący podkreślił, że podstawową zasadą korzystania ze środków bezzwrotnej pomocy jest zakaz finansowania z tych środków budżetu krajowego, co nastąpiłoby w wyniku ich opodatkowania. Skarżący wskazał również, że pracownicy PARP niejednokrotnie mając wątpliwości co do słuszności stosowanego podejścia, wnosili o wydanie interpretacji indywidualnych w analogicznych przypadkach, które potwierdzały prawidłowość dokonanego w ten sposób rozliczenia.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
2.3. Uzasadniając swoje stanowisko WSA w Lublinie zauważył, że w orzecznictwie istnieje rozbieżność co do rozumienia pojęcia "bezpośredniości realizacji celów" z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. Podkreślił, że korzystne dla podatnika rozumienia tego pojęcia nie zostało podzielone przez większość wyroków NSA. Tym samym Sąd I instancji opowiedział się za poglądem, że podatnikiem realizującym bezpośrednio cel programu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., może być jedynie podmiot, któremu powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie, przy czym "bezpośrednia realizacja" nie oznacza obowiązku osobistego jego wykonania przez podatnika będącego beneficjentem bezzwrotnej pomocy. Zdaniem Sądu może on tego dokonać przy pomocy innych podmiotów gospodarczych lub też osób przez siebie zatrudnionych, nie tracąc przy tym przymiotu "bezpośredniości". Oznacza to również, że powierzenia innym podmiotom w ramach realizowanego programu wykonania poszczególnych czynności składających się na pewną całość nie można utożsamiać z bezpośrednią realizacją programu przez te podmioty. W opinii Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 74 § 5 oraz art. 128 Ordynacji podatkowej.
3.1. W skardze kasacyjnej podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpatrzenie skargi lub uchylenia wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił mu naruszenie :
- art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji poprzez nie stosowanie przez organ państwowy zasady demokratycznego państwa prawa, z którego wynika związanie władzy publicznej prawem;
- prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię tj. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), poprzez niezastosowanie zwolnienia podmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f.;
- naruszenie przepisów postępowania - art. 174 pkt 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że skarżący nie realizował bezpośrednio programu finansowanego z unijnych środków bezzwrotnych.
3.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podatnik powtórzył argumentację przedstawioną przed sądem I instancji. Jednocześnie wskazał, że nie mogąc skorzystać z możliwości jakie daje przywołany zapis u.p.d.o.f. jest dyskryminowany wobec pracowników PARP, którzy na podstawie interpretacji indywidualnych korzystają ze zwolnienia z podatku dochodów pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy. W ocenie podatnika doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, która nakazuje, aby prawo traktowało w podobny sposób osoby znajdujące się w podobnej sytuacji.
3.3. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.2. W sytuacji, gdy autor środka odwoławczego zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd tych ostatnich przepisów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że został skutecznie podważony, bądź też po ustaleniu, czy nie nastąpiło naruszenie innych przepisów procesowych powodujących wadliwość wydanego wyroku, można przejść do skontrolowania prawidłowości wykładni prawa lub subsumcji stanu faktycznego do zastosowanego przez sąd przepisu prawa materialnego. W związku z powyższym, w odniesieniu do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że skarżący nie realizował bezpośrednio programu finansowanego z unijnych środków bezzwrotnych, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że skarżący w podstawie kasacyjnej nie przywołał innego przepisu postępowania, który wydanym wyrokiem w jego ocenie Sąd I instancji naruszył. Wskazany przez podatnika art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy), co oznacza, że nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W przypadku konieczności powołania się na zarzut naruszenia tejże regulacji, nałożona została powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy wykonując swą funkcję kontrolą (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 632/10, publ. LEX nr 745280). Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej sam nie może ani dopowiadać, ani konkretyzować zarzutów, ani też domyślać się, co skarżący mógł mieć na uwadze, tak a nie inaczej konstruując zarzuty skargi kasacyjnej. Wobec tego tak sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu kasacyjnego.
4.3. Bezpodstawny jest także naruszenia art. 21 ust. 1 pkt. 46 u.p.d.o.f., czy to poprzez jego niezastosowanie, czy też poprzez jego błędną wykładnię. W petitum skargi kasacyjnej podniesiono jednocześnie zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego (dokładnie zarzut nie zastosowania) oraz błędnej wykładni prawa materialnego. Pierwsza ze wskazanych postaci naruszenia prawa materialnego wymaga od autora skargi kasacyjnej wykazania, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie nie można podważać w skardze kasacyjnej dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, albowiem tego rodzaju rezultat może być osiągnięty wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., który jak wskazano powyżej nie został prawidłowo podniesiony. W skardze kasacyjnej nie podważono zatem ustaleń stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wyrokowania przez Sąd I instancji. Jednakże w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w istocie wyartykułowano i uzasadniono zarzut naruszenia prawa materialnego pod postacią błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt. 46 u.p.d.o.f., co pozwala na odniesienie się do niego. Zgodnie z tym przepisem, wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Spór nie dotyczył pierwszej ze wskazanych przesłanek, a mianowicie źródeł finansowania, które pochodziło ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Odnosząc się do drugiej przesłanki zwolnienia Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ustawodawca nie definiuje pojęcia podmiotu "bezpośrednio realizującego cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy". W orzecznictwie i doktrynie prawa podatkowego powszechnie przyjmuje się, że przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle, przede wszystkim przy pomocy reguł wykładni językowej. Ten rodzaj wykładni pozwala bowiem na zrozumienie interpretowanej normy w taki sposób, aby ustalona w niej ulga podatkowa miała zastosowanie wyłącznie w sytuacjach w niej przewidzianych. Nie do przyjęcia jest taka wykładnia omawianego przepisu, sprowadzająca się do tezy, że do zakresu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym - o którym mowa w sprawie - zaliczają się również osoby będące pracownikami bezpośredniego wykonawcy zadań, dla realizacji których objęte zwolnieniem środki zostały przyznane, o ile zatrudnione są przy wykonywaniu prac związanych z realizacją tych zadań. Takiemu stanowisku przeczy bowiem wykładnia językowa przesłanki zwolnienia określonej w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f. Wyraźnie zaznaczono w niej, że wyłączenie ze zwolnienia odnosi się do wszystkich osób, bez względu na rodzaj umowy, na mocy której podatnik bezpośrednio realizujący cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, zlecił wykonanie określonych czynności w ramach tego programu, a zatem również osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Za taką interpretacją przemawia też znaczenie słowa "zlecić". Według słownika języka polskiego "zlecić" to "nakładać na kogoś obowiązek zrobienia czegoś, polecać; powierzać komuś wykonanie jakiejś pracy" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1981, s. 1025). Realizowanie celu programu w sposób bezpośredni nie oznacza obowiązku osobistego jego wykonania przez podatnika będącego beneficjentem bezzwrotnej pomocy. Może on tego dokonać przy pomocy innych podmiotów gospodarczych lub też osób przez siebie zatrudnionych, nie tracąc przy tym przymiotu "bezpośredniości". Oznacza to również, iż powierzenie innym podmiotom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w ramach realizowanego programu wykonania poszczególnych czynności składających się na pewną całość nie można utożsamiać z bezpośrednią realizacją programu przez te podmioty. Za zasadnością dokonanej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f. przemawiają nie tylko dyrektywy wykładni językowej, mającej w tym względzie prymat, ale także dyrektywy wykładni historycznej, systemowej i celowościowej. Otóż analiza dokonywanych zmian legislacyjnych tego przepisu wskazuje, że od samego początku intencją ustawodawcy było objęcie tym zwolnieniem wyłącznie podatników bezpośrednio realizujących cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Dopiero odmienna od oczekiwań ustawodawcy praktyka, doprowadziła do dodania zdania drugiego w brzmieniu aktualnie obowiązującym, zgodnie z którym ustawodawca wprost stwierdził, że zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu - zleca bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Zwolnieniu z opodatkowania nie podlega zatem przychód skarżącego jako pracownika PARP, czyli beneficjenta pomocy. Przyjęcie założenia przeciwnego powodowałoby, że te same środki byłyby dwukrotnie zwolnione z opodatkowania. Raz przez beneficjenta pomocy i drugi raz przez zatrudnianych pracowników. Dlatego celem ustawodawcy było zwolnienie z opodatkowania tylko jednego podmiotu, bezpośrednio realizującego cel programów pomocowych, a nie kolejnych podmiotów pośrednio (fragmentarycznie) realizujących czynności zlecone przez beneficjenta. W przedstawionym i niezakwestionowanym w skardze kasacyjnej stanie faktycznym, jak to już zostało wyżej wskazane, skarżący nie jest beneficjentem środków, ale pracownikiem podmiotu, który przy realizacji programu pomocowego korzysta ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Zauważyć w tym miejscu należy, że zwolnienie z opodatkowania dochodu osób prawnych uregulowane zostało w podobnie brzmiącym przepisie art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.). W przepisie tym, kryterium kwalifikującym podmiot do skorzystania ze zwolnienia jest osoba prawna, której ma bezpośrednio służyć pomoc. Oba więc przepisy dotyczące przedmiotowego zwolnienia przyjmują to samo kryterium odróżniające - bezpośrednie wykonywanie zadań i bezpośredni dostęp do środków pomocowych. Oznacza to, że bezpośrednio realizujący program pomocy, według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to przedsiębiorca lub zleceniobiorca określony co do tożsamości jako beneficjent programu lub opisany w programie przedmiotowo jako realizator określonego zadania, co wyklucza pracowników tej osoby, bądź inne osoby współpracujące przy tym zadaniu jako podwykonawcy. Ponadto za ugruntowane już można uznać orzecznictwo NSA dotyczące rozumienia drugiego warunku, wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f. (por. wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie II FSK 2564/10, publ. LEX nr 1216662 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r. w sprawie II FSK 1581/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane w nich dalsze orzeczenia). Z uwagi na powyższe zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. poprzez dokonanie błędnej wykładni jest niezasadny.
4.4. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznał również zarzut naruszenia art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji RP. W ocenie NSA w wyniku opodatkowania dochodów pracownika refinansowanych przez PARP z środków bezzwrotnej pomocy, nie dojdzie tak jak uważa skarżący do naruszenia zakazu finansowania z tych środków budżetu krajowego. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że jak wskazano powyżej w pkt. 4.3. to pracodawca jest bezpośrednim beneficjentem środków pomocowych i to jego dochody podlegają zwolnieniu. W efekcie zakaz finansowania budżetu krajowego z środków UE pozostaje nienaruszony, a dodatkowo zrealizowane zostanie zobowiązanie Polski co do zwolnienia z opodatkowania środków z programów Unii Europejskiej. Jednocześnie należy wskazać, że ewentualne zwolnienie dochodów pracownika na podstawie art. 21 ust.1 pkt. 46 u.p.d.o.f. skutkowałoby dwukrotnym zwolnieniem z opodatkowania.
4.5. Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, która to wynika z zapisów art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, a nie z zasad powołanych w skardze kasacyjnej demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i z zasady legalizmu ( art. 2 i art. 7 Konstytucji RP), poprzez potraktowanie w odmienny sposób osoby znajdującej się w podobnej sytuacji, tj. skarżącego w stosunku do pracowników PARP, którzy otrzymali interpretacje indywidualne, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że interpretacje indywidualne nie stanowią abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych, lecz stanowią ocenę prawną stanowiska wnioskującego na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego, który jest przedstawiany przez podatnika we wniosku o udzielenie interpretacji. Interpretacje te mają ze swej istoty charakter indywidualny i jednostkowy, co wynika z art. 14b Ordynacji podatkowej. Biorąc pod uwagę powyższe, każdy ma prawo wystąpić o taką interpretację w swojej indywidualnej sprawie i uzyskać stosowną do przedstawionego stanu faktycznego informację o jego sytuacji prawnej. Jednakże z interpretacji wydanej na rzecz innego podatnika nie można wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych, jeżeli pozostają one w sprzeczności z prawidłową wykładnią prawa materialnego. Poza tym należy wskazać, iż przepisy Ordynacji podatkowej w szczególnych przypadkach przewidują tryb weryfikowania i zmiany już udzielonych interpretacji prawa podatkowego. Przykłady postanowień interpretacyjnych dotyczących innych podmiotów mogą co najwyżej wskazywać na trudności interpretacyjne poszczególnych instytucji prawa podatkowego.
4.6. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI