II FSK 2212/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. sp. z o.o. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Spór dotyczył zaliczenia przez spółkę opłat licencyjnych za korzystanie ze znaków towarowych "R." do kosztów uzyskania przychodów za 2014 rok. Organ podatkowy zakwestionował te wydatki, uznając, że transakcje związane ze znakami towarowymi (zbycie praw do spółce A. sp. z o.o. S.K.A., a następnie udzielenie licencji przez M. sp. z o.o.) miały na celu głównie optymalizację podatkową, a nie racjonalne uzasadnienie gospodarcze. WSA w Bydgoszczy podzielił to stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że kluczowe jest ustalenie, czy poniesione wydatki były związane z działalnością gospodarczą i czy istniał związek przyczynowo-skutkowy z uzyskaniem przychodu lub zachowaniem jego źródła. Sąd podkreślił, że skoro transakcja zbycia praw do znaków towarowych była skuteczna cywilnoprawnie (niezakwestionowana przez organy), a spółka nadal korzystała ze znaków na podstawie ważnej umowy licencyjnej, to opłaty licencyjne stanowiły koszty uzyskania przychodów. NSA zaznaczył, że w 2014 roku brak było ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie pozwalał na kwestionowanie kosztów tylko z powodu optymalizacji podatkowej, jeśli spełnione były podstawowe przesłanki zaliczenia ich do kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kontekście opłat licencyjnych za znaki towarowe, zwłaszcza w sytuacji transakcji między podmiotami powiązanymi i optymalizacji podatkowej, w okresie przed wprowadzeniem ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2014 roku. Po wprowadzeniu klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a O.p.) oraz zmian w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. (od 2018 r.), ocena takich transakcji może być inna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłaty licencyjne za korzystanie ze znaków towarowych, które zostały wcześniej zbyte przez spółkę na rzecz podmiotu powiązanego, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nawet jeśli transakcje te miały na celu optymalizację podatkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłaty licencyjne mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli transakcja zbycia praw do znaków była skuteczna cywilnoprawnie, a korzystanie ze znaków było niezbędne do prowadzenia działalności i uzyskiwania przychodów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skoro transakcja zbycia praw do znaków towarowych była skuteczna cywilnoprawnie, a spółka korzystała z nich na podstawie ważnej umowy licencyjnej, to opłaty licencyjne stanowiły koszty uzyskania przychodów. Podkreślono, że w 2014 roku brak było ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie pozwalał na kwestionowanie kosztów tylko z powodu optymalizacji podatkowej, jeśli spełnione były podstawowe przesłanki.
Czy organ podatkowy może zakwestionować zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. wyłącznie z powodu stwierdzenia, że celem transakcji była optymalizacja podatkowa, mimo braku kwestionowania ważności cywilnoprawnej umów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie pozwala na kwestionowanie kosztów tylko z powodu optymalizacji podatkowej, jeśli spełnione są podstawowe przesłanki zaliczenia ich do kosztów. Organ podatkowy nie może rozszerzać zakresu tej regulacji o elementy, które nie są w niej przewidziane, ani zastępować nią instrumentów przeciwdziałania unikaniu opodatkowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ podatkowy zbyt małą wagę przywiązywał do przesłanek art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nadmiernie koncentrując się na optymalizacji podatkowej. Podkreślono, że art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie zastępuje instrumentów przeciwdziałania unikaniu opodatkowania.
Czy nierozpatrzenie przez organ podatkowy wniosku o stwierdzenie nadpłaty złożonego przed wszczęciem postępowania podatkowego, mimo że organ ten był właściwy do jego rozpatrzenia, stanowi naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie w sprawie nadpłaty zostało umorzone przez właściwy organ (NUS) przed wszczęciem postępowania podatkowego przez inny organ (NUCS), a NUCS nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku o nadpłatę.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzuty dotyczące nierozpatrzenia wniosku o nadpłatę za bezzasadne, wskazując, że postępowanie w sprawie nadpłaty zostało umorzone przez właściwy organ (NUS), a NUCS nie był uprawniony do jego rozpatrzenia. Ponadto, postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte z urzędu, co wyklucza zastosowanie art. 79 § 1 zd. 2 O.p.
Przepisy (44)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
O.p. art. 15 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 15 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 79 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o KAS art. 83 § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16b § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
O.p. art. 119a § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 24a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 24b § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 24b § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119a § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119a § 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16b § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
O.p. art. 79 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 1
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty licencyjne za znaki towarowe, mimo że stanowiły element optymalizacji podatkowej, były kosztami uzyskania przychodów, ponieważ transakcja zbycia praw do znaków była skuteczna cywilnoprawnie, a korzystanie ze znaków było niezbędne do prowadzenia działalności i uzyskiwania przychodów. • Art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie pozwala na kwestionowanie kosztów tylko z powodu optymalizacji podatkowej, jeśli spełnione są podstawowe przesłanki zaliczenia ich do kosztów.
Odrzucone argumenty
Transakcje związane ze znakami towarowymi miały na celu głównie optymalizację podatkową i nie były racjonalne gospodarczo, co wyklucza zaliczenie opłat licencyjnych do kosztów uzyskania przychodów. • Nierozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty przez organ podatkowy stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób bronić stanowiska, iż dokonana zamiana podmiotów uprawnionych do znaków i praw własności intelektualnej oraz ponoszenie przez Spółkę opłat licencyjnych była z punktu widzenia interesów Spółki decyzją racjonalną oraz działaniem celowym z uwagi na ekonomicznie uzasadniony interes gospodarczy tego podmiotu. • cały schemat transakcji związanych z przemieszczaniem praw do znaków towarowych "R." nosił znamiona operacji optymalizującej obowiązki podatkowe skarżącej. • Osiągnięcie korzyści podatkowej w istocie było jedynym celem podjętych działań i czynności, które wręcz rażą sztucznością przyjętych konstrukcji prawnych. • nie można rozszerzać zakresu tej regulacji [art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.], a zwłaszcza o elementy, które nie są w niej przewidziane. • Skoro transakcja zbycia prawa do znaków towarowych okazała się prawnie skuteczna (...), to znaczy, że doszło do przeniesienia własności tych praw na inny podmiot (...). Jeżeli zatem wyłącznym dysponentem praw do korzystania z określonych praw majątkowych jest inny podmiot niż Spółka, która miała prawny obowiązek uiszczania opłat licencyjnych (...), a ponadto (...) do utrzymania dotychczasowej produkcji konieczne było korzystanie przez Spółkę z prawa do znaku towarowego, nawet w postaci licencji - to spełnione zostały przesłanki zaliczenia tych wydatków licencyjnych do kosztów uzyskania przychodów.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Jan Grzęda
członek
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kontekście opłat licencyjnych za znaki towarowe, zwłaszcza w sytuacji transakcji między podmiotami powiązanymi i optymalizacji podatkowej, w okresie przed wprowadzeniem ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2014 roku. Po wprowadzeniu klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a O.p.) oraz zmian w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. (od 2018 r.), ocena takich transakcji może być inna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych transakcji finansowych i podatkowych związanych ze znakami towarowymi, co jest istotne dla firm posiadających wartości niematerialne. Pokazuje, jak sądy interpretują racjonalność gospodarczą w kontekście optymalizacji podatkowej.
“Czy optymalizacja podatkowa przy znakach towarowych zawsze oznacza brak kosztów uzyskania przychodów? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 062 394 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.