II FSK 220/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS we Wrocławiu w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Skarżąca zarzucała naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Ordynacji podatkowej, ustawy o PIT oraz Konstytucji RP, kwestionując istnienie zaległości podatkowej. Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżąca otrzymała zwrot nadpłaty w kwocie 1.112,04 zł na podstawie zeznania podatkowego za 2018 r., a następnie organ odmówił stwierdzenia zwrotu z tytułu ulgi na dzieci, co spowodowało, że wypłacona kwota stała się zaległością podatkową. NSA, mimo wad formalnych skargi kasacyjnej, poddał ją kontroli i uznał, że skarżąca nie wykazała, aby zwrot nadpłaty nastąpił na podstawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą zeznania, a nie na podstawie samego zeznania. W związku z tym, zwrot nadpłaty wykazany w zeznaniu, który okazał się nienależny, został prawidłowo potraktowany jako zaległość podatkowa zgodnie z art. 52 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę kasacyjną, a także odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności w kontekście zwrotów nadpłat wynikających z zeznań podatkowych, które następnie zostały zakwestionowane.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z ulgą na dzieci i zwrotem nadpłaty wynikającym z zeznania, a nie korekty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwrot nadpłaty wykazanej w zeznaniu podatkowym, który następnie został zakwestionowany decyzją organu podatkowego (np. z powodu braku podstaw do ulgi), staje się zaległością podatkową podlegającą zaliczeniu na poczet innych zobowiązań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot nadpłaty wykazanej w zeznaniu podatkowym, który okazał się nienależny w wyniku późniejszej decyzji organu podatkowego, jest traktowany jako zaległość podatkowa zgodnie z art. 52 § 2 Ordynacji podatkowej, co uzasadnia zaliczenie nadpłaty z innego okresu na poczet tej zaległości.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zwrot nadpłaty wynikający bezpośrednio z zeznania podatkowego, a nie z korekty złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, który następnie został zakwestionowany decyzją organu, staje się zaległością podatkową. W związku z tym, organ podatkowy miał prawo zaliczyć nadpłatę z innego okresu na poczet tej zaległości.
Czy organ podatkowy dokonujący zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości decyzji lub deklaracji, z których wynika zaległość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy dokonujący zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji czy decyzji, z której zaległość wynikała. Postanowienie o zaliczeniu jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą wygaśnięcie zobowiązania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości jest odrębną czynnością materialno-techniczną, która potwierdza wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Organ nie bada w tym trybie zasadności samej zaległości, a jedynie dokonuje rozliczenia kwot.
Przepisy (21)
Główne
O.p. art. 51 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 73 § 2
Ordynacja podatkowa
pkt 1
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 52 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 2 lit b, par 2 i par 3
O.p. art. 74a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 1 i par 2
O.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.d.o.f. art. 45 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45cd § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
zasada in dubio pro tributario
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.o.r. art. 4 § 3
Ustawa o rachunkowości
pkt 2
u.o.r. art. 14 § 2
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 20 § 2
Ustawa o rachunkowości
u.p.d.o.f. art. 27f
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c
p.p.s.a. art. 207 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot nadpłaty wykazanej w zeznaniu podatkowym, który okazał się nienależny w wyniku późniejszej decyzji organu, jest traktowany jako zaległość podatkowa zgodnie z art. 52 § 2 Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni i zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o PIT, Konstytucji RP, ustawy o rachunkowości oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Godne uwagi sformułowania
zwrot nadpłaty wynikał z zeznania podatkowego, a nie z korekty tego zeznania • zwrot nadpłaty wykazana w zeznaniu (a nie w jego korekcie złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty), to - na podstawie art. 52 § 2 O.p. - jest traktowana jako zaległość podatkowa • zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości jest czynnością materialno-techniczną, wygaszającą zobowiązanie podatkowe, a postanowienie jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności w kontekście zwrotów nadpłat wynikających z zeznań podatkowych, które następnie zostały zakwestionowane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z ulgą na dzieci i zwrotem nadpłaty wynikającym z zeznania, a nie korekty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w prawie podatkowym – rozliczania nadpłat i zaległości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma znaczenie dla podatników.
“Czy zwrot nadpłaty może stać się zaległością? NSA wyjaśnia zasady zaliczania pieniędzy w podatkach.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.