II FSK 2169/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, kwestionując sposób oceny związku samochodu z działalnością gospodarczą podatniczki.
Sprawa dotyczyła zaliczenia odszkodowania za uszkodzony samochód do przychodów z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem. Podatniczka twierdziła, że samochód był używany głównie prywatnie i nie stanowił środka trwałego związanego z działalnością. WSA oddalił jej skargę, uznając związek samochodu z handlem obwoźnym za oczywisty. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy w ocenie dowodów i zbyt daleko idące uproszczenia w ustaleniu związku samochodu z działalnością gospodarczą.
Przedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok WSA w Lublinie, który oddalił skargę B. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego za 2008 r. Spór dotyczył zaliczenia odszkodowania za uszkodzony samochód marki P. do przychodów z działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały, że samochód, mimo braku wpisu do ewidencji środków trwałych, był związany z działalnością gospodarczą (handel obwoźny) i odszkodowanie powinno stanowić przychód. WSA podzielił to stanowisko, uznając związek samochodu z działalnością za oczywisty. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o PIT. NSA uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, wskazując na błędy w ocenie dowodów przez WSA. Sąd pierwszej instancji zrównał pojęcia 'związku' i 'wykorzystania' samochodu z działalnością, nie uwzględniając analizy rozmiarów działalności, częstotliwości używania pojazdu oraz jego prywatnego wykorzystania przez podatniczkę i jej męża. NSA podkreślił, że dla przyjęcia 'związania z działalnością' należy rozważyć całokształt okoliczności, a nie tylko fakt wykorzystywania pojazdu. Sąd pierwszej instancji nie ocenił również, czy podatniczka nie zaliczała odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów ani czy kwota nabycia samochodu nie została uwzględniona w rozliczeniach podatkowych. Z tych przyczyn NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli istnieje związek pomiędzy składnikiem majątku a prowadzoną działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie został on formalnie wprowadzony do ewidencji środków trwałych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA zbyt uprościł ocenę związku samochodu z działalnością gospodarczą, zrównując pojęcia 'związku' i 'wykorzystania'. Konieczna jest wnikliwa analiza całokształtu okoliczności, w tym rozmiarów działalności, częstotliwości używania pojazdu oraz jego prywatnego wykorzystania, a także kwestii kosztów uzyskania przychodów i odpisów amortyzacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowią przychód z tej działalności.
u.z.p.d. art. 6 § ust. 1
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Reguluje opodatkowanie przychodów z działalności gospodarczej ryczałtem.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 12
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja środków trwałych.
u.p.d.o.f. art. 22d § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kwestie związane z ewidencją środków trwałych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. art. 14 § ust. 2 pkt 3
Dotyczy środków trwałych wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. art. 4
Obowiązek zamieszczenia przychodu w ewidencji.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. art. 13
Wymogi dotyczące rzetelności i prawidłowości prowadzenia ewidencji.
u.z.p.d. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Zastosowanie podwyższonych stawek podatkowych.
u.z.p.d. art. 12
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Stawki podatku.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 3a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwrot wydatku.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o skardze.
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasady prowadzenia postępowania dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna ocena związku samochodu z działalnością gospodarczą przez WSA. Niewłaściwe zrównanie pojęć 'związku' i 'wykorzystania' samochodu. Niewnikliwa analiza całokształtu okoliczności sprawy przez WSA. Niedostrzeżenie przez WSA prywatnego wykorzystania samochodu.
Odrzucone argumenty
Samochód był związany z działalnością gospodarczą (handel obwoźny) i odszkodowanie powinno stanowić przychód. Nierzetelność ewidencji przychodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zrównał pojęcie 'związku' z pojęciem 'wykorzystania' samochodu w działalności gospodarczej, co miało skutkować obowiązkiem zaliczenia odszkodowania z tytułu uszkodzenia samochodu w wypadku w poczet przychodów wykonywanej działalności. Pojęcie 'wykorzystanie' i 'związek' z działalnością nie oznaczają tego samego i nie mogą być utożsamiane. Wnioski jakie zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględniały jednakże analizy i rozmiarów tej działalności, a tym samym częstotliwości wykorzystywania samochodu na potrzeby handlu obwoźnego, zważywszy na twierdzenia skarżącej, iż samochód był przede wszystkim wykorzystywany dla celów prywatnych.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący-sprawozdawca
Bogdan Lubiński
członek
Zbigniew Romała
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'związku' składnika majątku z działalnością gospodarczą w kontekście opodatkowania ryczałtem, a także zasady oceny dowodów i postępowania dowodowego przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatniczki opodatkowanej ryczałtem i wykorzystującej samochód zarówno w działalności, jak i prywatnie. Wymaga analizy całokształtu okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie związku majątku z działalnością gospodarczą i jak sąd może kwestionować zbyt uproszczone oceny organów podatkowych i sądów niższej instancji.
“Czy odszkodowanie za auto to przychód? NSA wyjaśnia, kiedy związek z firmą jest kluczowy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 2169/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-09-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Lubiński Małgorzata Wolf- Kalamala /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Romała Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Lu 177/10 - Wyrok WSA w Lublinie z 2010-07-02 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 80 poz 350 art. 14 ust. 2 pkt 12 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia del. NSA Zbigniew Romała, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 177/10 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 12 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz B. O. kwotę 817 (słownie: osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 177/10, mocą którego oddalono skargę B. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2008 r. W motywach orzeczenia Sąd podał, że zaskarżoną decyzją z dnia 12 stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L., po rozpatrzeniu odwołania B. O., uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 października 2009 r. określającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2008 r. w części dotyczącej określenia wysokości ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2008 r. według stawki 3% oraz łącznej wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za rok 2008 i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części, tj. w zakresie określenia niezaewidencjonowanego przychodu za 2008 r. w kwocie 21.450 zł i ryczałtu od tego przychodu w kwocie 8.937 zł, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 20 października 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2008 r. w łącznej kwocie 9.224 zł (287 zł + 8.937 zł). Podstawą wydania decyzji były ustalenia wskazujące na zaniżenie przychodu w prowadzonej ewidencji przychodów, którą uznano za nierzetelną, z uwagi na niezaewidencjonowanie przez podatniczkę przychodu z tytułu wypłaty odszkodowania uzyskanego od ubezpieczyciela w związku ze szkodą samochodu osobowego. Organ odwoławczy wskazał, że w 2008 r. B. O. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Jako podatniczka opodatkowana w formie ryczałtu była obowiązana posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów, prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz, odrębnie za każdy rok podatkowy, ewidencję przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. Nr 144 poz. 930, ze zm.). Przeprowadzona u podatniczki kontrola pozwalała na stwierdzanie nierzetelności ewidencji przychodów. Łączna wartość niezaewidencjonowanego przychodu w 2008 r. wyniosła 21.450 zł. Organ ustalił, iż skarżąca w dniu 17 października 2008 r. otrzymała odszkodowanie w wysokości 21.450 zł za szkodę poniesioną w związku z uszkodzeniem w wypadku drogowym samochodu marki P. Organ ustalił, że samochód ten został zakupiony i był faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na handlu obwoźnym (wyjazdy samochodem w celu zakupu towarów skarżąca potwierdziła w pismach kierowanych do PZU SA oraz w protokole przesłuchania strony). Uznano zatem, że samochód ten stanowi składnik majątku związanego z prowadzoną działalnością, o którym mowa w art. 22a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. w związku z § 14 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r., pomimo iż podatniczka nie wpisała go do wykazu środków trwałych. Organ podatkowy wskazał na art. 22a pkt 1 z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej "u.p.d.o.f.") w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. w związku z § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.12.2002 r., a także art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f. Zdaniem organu niewprowadzenie środka trwałego do wykazu nie oznacza, ze środek ten nie istnieje, ponieważ o tym, czy dany składnik majątkowy jest środkiem trwałym wymagającym wpisu do ewidencji, decydują przepisy prawa podatkowego. Nieujęcie go w wykazie środków trwałych nie może prowadzić do uwolnienia się od skutków podatkowych wynikających z faktu otrzymania odszkodowania. Kwota odszkodowania powinna zostać więc wykazana jako przychód z działalności gospodarczej, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w roku 2008, w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił też uwagę na fakt, iż organ podatkowy pierwszej instancji nieprawidłowo obniżył ryczałt od przychodów niezaewidencjonowanych o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 178,59 zł. Kwota ta powinna pomniejszyć ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Odstąpił jednak od skorygowania wysokości ryczałtu od przychodów niezaewidencjonowanych z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej. Uchylając natomiast decyzję pierwszoinstancyjną we wskazanym wyżej zakresie i umarzając postępowanie w tej części, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż prawidłowa wysokość tego zobowiązania jest taka sama, jak wynikająca ze złożonej w Urzędzie Skarbowym w P. korekty zeznania podatkowego PIT-28 z dnia 12 marca 2009 r. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. strona zarzuciła naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, iż samochód stanowiący własność skarżącej był składnikiem majątku związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą i pomiędzy uzyskiwanym przychodem z działalności a przedmiotowym samochodem miało miejsce przedmiotowe i funkcjonalne powiązanie, naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f., gdyż odszkodowanie z tytułu uszkodzenia samochodu marki P., nie stanowiącego składnika majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie ujętego tym samym w wykazie środków trwałych, nie jest przychodem z działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, postępowanie podatkowe w sprawie prowadzone było z zachowaniem reguł przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że kwestią sporną pomiędzy skarżącą a organem podatkowym jest, czy zaistniały w sprawie związek pomiędzy samochodem P. z działalnością gospodarczą podatniczki był związkiem o takim charakterze, iż rodził po jej stronie obowiązek zaliczenia odszkodowania z tytułu uszkodzenia samochodu w wypadku w poczet przychodów wykonywanej działalności. Zdaniem Sadu, rozważając tę kwestię organ podatkowy słusznie zwrócił uwagę na treść art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f. w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z którego wynika, że przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sąd nie zgodził się z zarzutem skargi, że organy podatkowe nie dokonały analizy pojęcia "wykorzystywania" przedmiotowego auta w świetle brzmienia powyższego przepisu. Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę na przedmiotowe i funkcjonalne powiązanie konkretnego rodzaju przychodu ze sposobem wykorzystywania samochodu i wyprowadził z tego zestawienia prawidłowy i logiczny wniosek, że związek samochodu P. z wykonywaną przez skarżącą działalnością gospodarczą był bezpośredni i oczywisty. O prawidłowości powyższego stanowiska świadczy przede wszystkim charakter prowadzonej przez skarżącą działalności: handel obwoźny. Strona sama przyznaje (pismo z dnia 4 kwietnia 2008 r.), że handel prowadziła na targach w L., P., P., M., T., S., E. – taki zakres prowadzonego handlu, w sytuacji, gdy strona każdorazowo musiała dojechać na miejsce targowiska, zawieźć i zabrać towar z powrotem, niewątpliwie zmuszał skarżącą do częstego (jeśli nie codziennego) korzystania ze środka transportu, w postaci przystosowanego do przewożenia towarów P. (dostosowanie go do przewozu towarów strona potwierdziła w piśmie z dnia 17 listopada 2008 r.). Nieodzowność posiadania sprawnego samochodu dla ponownego (po wypadku) uruchomienia działalności sama skarżąca traktuje na równi z zakupem towaru handlowego – dopiero posiadanie funduszy na zakup obu dóbr majątkowych (towar + samochód) warunkować ma dla niej możliwość faktycznego wznowienia działalności. Tak twierdziła sama skarżąca w powołanym wyżej piśmie, a organy podatkowe, nie podejmując polemiki ze skarżącą w zakresie potrzeby wykorzystywania auta w jej działalności i jego faktycznego używania, co jest oczywiste i logiczne, wyprowadziły jedynie z powyższych twierdzeń prosty wniosek, iż był on wykorzystywany w prowadzonej działalności. Powyższa okoliczność skutkowała natomiast, w świetle art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f., obowiązkiem zaliczenia do przychodów z działalności gospodarczej odszkodowania otrzymanego w związku z poniesieniem szkody na takim składniku majątku. Wbrew zarzutom skargi słusznie przy tym twierdzi zdaniem Sądu organ odwoławczy, że niewprowadzenie przez podatnika takiego składnika majątku do ewidencji środków trwałych, który to obowiązek słusznie organ wyprowadził z treści art. 22a, art. 22c i art. 22d u.p.d.o.f., nie ma znaczenia dla zaistnienia obowiązku zaliczenia otrzymanego odszkodowania w poczet przychodów z działalności, wynikającego z treści art. 14 ust. 2 pkt. 12 u.p.d.o.f. Oznacza to, że otrzymanie odszkodowania za samochód niebędący środkiem trwałym skarżącej, z racji jego wykorzystywania w prowadzonej działalności, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu zapis o uzyskaniu przychodu z tytułu odszkodowania, wbrew obowiązkowi wynikającemu z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r., nie został zamieszczony w ewidencji przychodów strony. Ewidencja nie odzwierciedla zatem stanu rzeczywistego i nie mogła być uznana, w świetle § 13 ww. rozporządzenia, za rzetelną i prowadzoną w sposób niewadliwy. Zasadnie więc organy podatkowe wartość niezaewidencjonowanego przychodu określiły w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy – m. in. informację z PZU SA o wysokości wypłaconego odszkodowania (pismo z dnia 1 września 2009 r.). Skoro organy podatkowe stwierdziły nierzetelność ewidencji przychodu i w konsekwencji nie uznały jej za dowód w postępowaniu podatkowym, a wartość niezaewidencjonowanego przychodu określiły w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, spełniły się przesłanki do zastosowania art. 17 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Organy podatkowe są uprawnione do zastosowania podwyższonych stawek podatkowych wynikających z art. 17 ust. 2 tej ustawy nie tylko wówczas, gdy nie uznają za dowód w postępowaniu podatkowym ewidencji przychodów i jednocześnie określają wartość przychodu w formie oszacowania, lecz również gdy przychody te są wykazane na podstawie innych niż ewidencja dowodów, o czym świadczy sformułowanie zawarte w art. 17 ust. 1 "w tym również". Istotne jest, aby wymiar ryczałtu przy zastosowaniu podwyższonej stawki zastosowano jedynie do przychodu niezaewidencjonowanego. Dlatego też prawidłowo w stosunku do niezaewidencjonowanego przychodu zastosowano pięciokrotność stawki przewidzianej w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku. Ponadto Sąd wskazał, choć nie było to przedmiotem skargi, na prawidłowość stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, który uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości ryczałtu od przychodów zaewidencjonowanych za 2008 r., wg stawki 3% oraz łącznej wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za rok 2008, i w tym zakresie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż prawidłowa wysokość zobowiązania jest tożsama z kwota wynikającą ze złożonej przez skarżącą w dniu 12 marca 2009 r. korekty zeznania PIT-28. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona zarzuciła naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt wykorzystywania samochodu osobowego nieujętego w wykazie środków trwałych dla celów działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika opodatkowanego zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 6 ust. 1 o zryczałtowanym podatku dochodowym powoduje powstanie obowiązku zaliczenia otrzymanego odszkodowania z tytułu wypadku komunikacyjnego w poczet przychodów oraz nieuwzględnienie, że zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a u.p.d.o.f. kwota odszkodowania wypłacona skarżącej, która poniosła wydatek na nabycie tego środka trwałego, a także nie odliczyła w postaci odpisów amortyzacyjnych jako kosztu uzyskania przychodu z uwagi na treść art. 12 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku stanowi wydatek, który został skarżącej zwrócony w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - przez nieuwzględnienie skargi, mimo że organy naruszyły art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne przyjęcie, że samochód ten stanowi składnik związany z prowadzoną działalnością gospodarczą z uwagi na charakter działalności, jak również nieuwzględnienie, że wypłacona kwota stanowi zwrot kosztu poniesionego przez skarżącą na zakup samochodu. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. 1. Za uzasadniony należało uznać zarzut niedostrzeżenia przez Sąd uchybień dotyczących postępowania dowodowego oznaczony w tej skardze nr 2. Oceniając sprawę w tym aspekcie, Sąd popełnił istotne błędy, posługując się przy tym zbyt daleko idącymi uproszczeniami. Już samo sprecyzowanie "istoty sprawy" (s. 6) było błędne. Sąd zrównał pojęcie "związku" z pojęciem "wykorzystania" samochodu w działalności gospodarczej, co miało skutkować obowiązkiem zaliczenia odszkodowania z tytułu uszkodzenia samochodu w wypadku w poczet przychodów wykonywanej działalności. Tymczasem pojęcie "wykorzystanie" i "związek" z działalnością nie oznaczają tego samego i nie mogą być utożsamiane (podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt II FSK 935/06). Należy podkreślić, że "wykorzystywanie" pojazdu jest tylko jednym z aspektów, ale nie jedyną przesłanką "związku" samochodu z prowadzoną działalnością gospodarczą przez podatnika. Słusznie zauważył autor skargi kasacyjnej, że organy podatkowe, jak i również Sąd ograniczyły się wyłącznie do podkreślenia rodzaju prowadzonej działalności, podkreślając jej "obwoźny" charakter i zakładając, iż z tego powodu samochód marki P. był związany w sposób oczywisty z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatniczkę. Art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odwołuje się do pojęcia "związku" składników majątku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sąd stwierdził, że nieodzowność posiadania sprawnego pojazdu i brak polemiki podatniczki w zakresie potrzeby wykorzystywania auta w jej działalności i jego faktycznego używania prowadzi do oczywistego i logicznego wniosku w zakresie obowiązku zaliczenia otrzymanego odszkodowania do przychodów z działalności gospodarczej. Wnioski jakie zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględniały jednakże analizy i rozmiarów tej działalności, a tym samym częstotliwości wykorzystywania samochodu na potrzeby handlu obwoźnego, zważywszy na twierdzenia skarżącej, iż samochód był przede wszystkim wykorzystywany dla celów prywatnych. Poza sporem bowiem pozostaje, iż stanowił on składnik majątku wspólnego podatniczki i jej męża i był przez nich oboje wykorzystywany właśnie poza omawianą działalnością gospodarczą. Zatem, zbyt daleko idące są wnioski Sądu, że skoro podatniczka ubiegała się o odszkodowanie za zniszczony towar, gdyż wypadek miał miejsce w czasie prowadzenia handlu, to związek z prowadzoną działalnością gospodarczą skutkuje zastosowaniem art. 14 ust. 2 pkt 12 cyt. wyżej ustawy. Podzielić więc należy pogląd autora skargi kasacyjnej, iż dla przyjęcia "związania z działalnością" w rozumieniu powołanego przepisu należy rozważyć całokształt okoliczności niniejszej sprawy, a nie tylko fakt wykorzystywania przedmiotowego samochodu w działalności gospodarczej. Sąd poza stwierdzeniem, że podatniczka nie wprowadziła przedmiotowego pojazdu do ewidencji środków trwałych i szerokim odwołaniem się do treści art. 17 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie poddał ocenie okoliczności, iż podatniczka nie zaliczała do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia środka trwałego, ani tego, że kwota nabycia przedmiotowego samochodu nie została przez nią uwzględniona w ramach rozliczeń podatkowych. Te wszystkie okoliczności powinny być ustalone przy zachowaniu reguł postępowania dowodowego przez organ podatkowy, a następnie poddane wnikliwej ocenie przez Sąd. Już tylko z tych przyczyn zaskarżony wyrok nie może się ostać. 2. Rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego nasuwa trudności zarówno z uwagi na jego wadliwe sformułowanie, jak i na sposób uzasadnienia wyroku. Zarzucając w pkt 1 "błędną wykładnię prawa materialnego", autor skargi kasacyjnej winien wskazać, na czym polega błędna wykładnia, którą zarzuca się Sądowi oraz jak powinna wyglądać, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, prawidłowa wykładnia danego przepisu (por. np. wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1890/90; z dnia 19 listopada 2010, sygn. akt II FSK 1290/09 – publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymogi powyższe są uregulowane w art. 176 P.p.s.a., który nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych (przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 tej ustawy) i ich uzasadnienie. Niespełnienie tych wymogów czyni zarzut błędnej wykładni wadliwym. Należy bowiem mieć na względzie, że w myśl wyżej wymienionych przepisów i art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie jest zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2017/09, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem zarzucając "błędną wykładnię" art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez "przyjęcie, iż fakt wykorzystania samochodu osobowego dla celów działalności gospodarczej powoduje powstanie obowiązku podatkowego" wskazuje, że autor skargi kasacyjnej zamierza przede wszystkim kwestionować ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez organy podatkowe i zaaprobowane przez Sąd. Nieprawidłowości popełnione w tym zakresie mogą być wykazywane wyłącznie poprzez zarzuty natury procesowej, jak to uczyniła strona skarżąca w drugim zarzucie. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczna jest wnikliwa ocena wykorzystywania pojazdu podatniczki w świetle regulacji zamieszczonej w art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f., w kontekście jego związku z wykonywaną przez nią działalnością gospodarczą. Nie wydaje się, aby pozostałe okoliczności tej sprawy, a w tym brak odpisów amortyzacyjnych i używanie samochodu przez małżonków O. w celach prywatnych (a niedostrzeżone przez organy podatkowe i Sąd) były bez znaczenia dla przyjęcia obowiązku zaliczenia odszkodowania w poczet przychodów z działalności gospodarczej podatniczki. 3. Mając powyższe na uwadze, należało na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI