II FSK 2163/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, potwierdzając, że środki pieniężne i inne składniki majątku otrzymane w wyniku likwidacji spółki komandytowej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli nie zostaną następnie zbyte.
Sprawa dotyczyła opodatkowania środków pieniężnych i składników majątkowych otrzymanych przez wspólnika (T. L.) w wyniku rozwiązania spółki komandytowej. Skarżący uważał, że nie powstaje przychód podatkowy. Organ interpretacyjny częściowo uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, wskazując na możliwość opodatkowania środków pochodzących ze spółki komandytowo-akcyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację, uznając, że organ nie uzasadnił swojego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając jasne brzmienie przepisów wyłączających takie środki z przychodu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił indywidualną interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania środków otrzymanych w wyniku likwidacji spółki komandytowej. Skarżący, T. L., będący akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej i przyszłym komandytariuszem spółki komandytowej, zapytał, czy otrzymając środki pieniężne i inne składniki majątku w wyniku rozwiązania spółki komandytowej (bez likwidacji), powstanie u niego przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący uważał, że przychód powstaje dopiero w momencie odpłatnego zbycia niepieniężnych składników majątku, a środki pieniężne w ogóle nie stanowią przychodu. Organ interpretacyjny uznał częściowo stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że środki pochodzące ze spółki komandytowo-akcyjnej mogą podlegać opodatkowaniu. WSA uchylił tę interpretację, wskazując na brak logicznego uzasadnienia i nierozważenie przez organ przepisów art. 14 ust. 3 pkt 10 i 12 u.p.d.o.f. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 10 u.p.d.o.f. nabycie środków pieniężnych z likwidacji spółki niebędącej osobą prawną nie stanowi przychodu. Podobnie, zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) u.p.d.o.f., przychód z odpłatnego zbycia niepieniężnych składników majątku nabytych w związku z likwidacją spółki komandytowej powstaje dopiero w momencie ich zbycia, pod warunkiem upływu określonego terminu. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa tych przepisów jest jednoznaczna i nie można jej zastępować wykładnią celowościową na niekorzyść podatnika, zwłaszcza gdy nie narusza ona zasad konstytucyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie własności środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu jej likwidacji nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Przepis art. 14 ust. 3 pkt 10 u.p.d.o.f. w sposób jasny i bezwarunkowy wyłącza środki pieniężne otrzymane z likwidacji spółki osobowej z przychodów podlegających opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nabycie własności środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu jej likwidacji nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 12 lit. b)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej przychody z odpłatnego zbycia składników majątku nabytych w związku z likwidacją spółki komandytowej, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja spółki komandytowej do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 17 lit. b)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z odpłatnego zbycia składników majątku nabytych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną stanowią przychód z działalności gospodarczej.
ord. pod. art. 14c § § 2
Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku organu interpretacyjnego do uzasadnienia stanowiska.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązki podatkowe nakładają przepisy ustawowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie środków pieniężnych z likwidacji spółki osobowej nie stanowi przychodu. Przychód z odpłatnego zbycia niepieniężnych składników majątku z likwidacji spółki komandytowej powstaje dopiero w momencie zbycia, po upływie określonego terminu. Wykładnia językowa przepisów jest jednoznaczna i nie można jej zastępować innymi metodami wykładni na niekorzyść podatnika.
Odrzucone argumenty
Organ interpretacyjny argumentował, że środki pochodzące ze spółki komandytowo-akcyjnej mogą podlegać opodatkowaniu. Organ interpretacyjny próbował zastosować wykładnię celowościową i funkcjonalną, aby rozszerzyć zakres opodatkowania.
Godne uwagi sformułowania
Zwolnienie jest zwolnieniem jasnym, bezwarunkowym i niebudzącym żadnych wątpliwości interpretacyjnych przy użyciu wykładni językowej. Dojście do tej konstatacji wymagało interpretacji przepisów, jednakże ich znaczenie nie budzi wątpliwości i nie daje żadnych przesłanek do odstąpienia od wyniku wykładni językowej. Odstępstwo od wykładni językowej jest wykluczone w trzech przypadkach: gdy w ustawie formułuje się definicję określonego pojęcia, gdy chodzi o przepis kształtujący kompetencję organu ze sfery władzy publicznej, gdy wykładnia inna niż językowa jest niekorzystna dla podatnika. Postuluje odstąpienie od wykładni językowej na niekorzyść podatnika, co jawi się jako całkowicie niedopuszczalne. Jeżeli więc przepisy ustaw podatkowych nie obejmują określonych stanów faktycznych obowiązkiem podatkowym oznacza to, że dany obszar jest wolny od opodatkowania, a zmiana stanu prawnego w tym zakresie należy do ustawodawcy.
Skład orzekający
Stefan Babiarz
przewodniczący sprawozdawca
Anna Dumas
sędzia
Jan Grzęda
sędzia del. NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że środki pieniężne i inne składniki majątku otrzymane w wyniku likwidacji spółki komandytowej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie ich otrzymania, a także prymatu wykładni językowej w prawie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółki komandytowej i otrzymania z niej majątku. Należy uwzględnić warunki dotyczące zbycia niepieniężnych składników majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z likwidacją spółek i opodatkowaniem otrzymanego majątku, a także podkreśla znaczenie wykładni przepisów prawa podatkowego. Jest to istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Likwidacja spółki komandytowej: Kiedy otrzymany majątek nie jest przychodem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 2163/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-06-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Dumas Jan Grzęda Stefan Babiarz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Wr 32/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2014-03-11 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 361 art. 14 ust. 3 pkt 10 i 12 lit. b), art. 12 ust. 4 pkt 3b Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia del. NSA Jan Grzęda, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 32/14 w sprawie ze skargi T. L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 3 października 2013 r., nr ILPB1/415-738/13-5/TW w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz T. L. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r., I SA/Wr 32/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację w sprawie ze skargi T. L. (zwanego dalej skarżącym) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 3 października 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że we wniosku z dnia 24 czerwca 2013 r, skarżący wskazał, iż jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej i wraz ze spółką oraz innymi podmiotami zamierza utworzyć spółkę komandytową. W spółce komandytowej zarówno skarżący, jak i spółka komandytowo-akcyjna obejmą funkcję komandytariuszy. Wkładem spółki komandytowo-akcyjnej do powstającej spółki komandytowej będzie jej przedsiębiorstwo (aport przedsiębiorstwa). W przyszłości wspólnicy zawiązywanej spółki komandytowej planują dokonać jej rozwiązania bez konieczności prowadzenia likwidacji. Majątek pozostały po spłacie zobowiązań spółki komandytowej zostanie podzielony pomiędzy wspólników proporcjonalnie do przysługującego im udziału w zyskach tej spółki. W uzupełnieniu wniosku podano, że zarówno środki pieniężne, jak i inne składniki majątku o charakterze niepieniężnym, które skarżący otrzyma w wyniku rozwiązania spółki komandytowej mogą pochodzić z zysków wypracowanych przez spółkę komandytowo-akcyjną, które do dnia rozwiązania spółki komandytowej nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym po stronie skarżącego. W związku z tym skarżący zapytał, czy w przypadku rozwiązania spółki komandytowej bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego po stronie skarżącego, będącego wspólnikiem - komandytariuszem powstającej spółki komandytowej, powstanie przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nabycia własności środków pieniężnych oraz innych składników majątku rozwiązywanej spółki komandytowej ? Przedstawiając własne stanowisko w sprawie skarżący wskazał, że przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm. - zwanej dalej: u.p.d.o.f.) nie powstaje w związku z otrzymaniem niepieniężnych składników majątku w wyniku likwidacji spółki komandytowej, lecz powstaje dopiero w momencie ich odpłatnego zbycia. Ich wartość zatem będzie stanowiła u skarżącego przychód z działalności gospodarczej dopiero w momencie odpłatnego zbycia niepieniężnego składnika majątku otrzymanego w wyniku likwidacji spółki komandytowej. Zdaniem skarżącego sytuacja opisana w zdarzeniu przyszłym, gdy formalnie nie będzie prowadzone postępowanie likwidacyjne, na gruncie ustawy podatkowej wywołuje skutki identyczne, jak w przypadku prowadzenia postępowania likwidacyjnego spółki komandytowej. Nabycie własności środków pieniężnych przez wspólnika z majątku rozwiązywanej spółki komandytowej nigdy nie będzie stanowić przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f. Nabycie natomiast własności niepieniężnych składników z majątku rozwiązywanej spółki komandytowej nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f., jeśli spełnione zostaną przesłanki z art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) u.p.d.o.f. 3. Organ interpretacyjny uznał, że stanowisko skarżącego jest: - nieprawidłowe - w odniesieniu do środków pieniężnych i składników majątkowych pochodzących ze spółki komandytowo-akcyjnej, - prawidłowe -w odniesieniu do pozostałych środków. Organ wskazał, że z przedstawionych we wniosku informacji wynika, iż zarówno środki pieniężne, jak i inne składniki majątku o charakterze niepieniężnym, które skarżący otrzyma w wyniku rozwiązania spółki komandytowej mogą pochodzić także z zysków wypracowanych przez spółkę komandytowo-akcyjną, które nie będą podlegały do dnia rozwiązania spółki komandytowej opodatkowaniu podatkiem dochodowym po stronie Wnioskodawcy. Organ powołał uchwały NSA: z dnia 16 stycznia 2012 r. – II FPS 1/11 oraz z dnia 20 maja 2013 r. - II FPS 6/12 i stwierdził, że w przypadku rozwiązania spółki komandytowej, wartość otrzymanych przez skarżącego środków pieniężnych i innych składników majątku pochodzących ze spółki komandytowo-akcyjnej, które nie podlegały opodatkowaniu po stronie skarżącego (akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej), nie będą podlegać wyłączeniu z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 10 oraz art. 14 ust. 2 pkt. 17 lit. b) i art. 14 ust. 3 pkt. 12 lit. b) u.p.d.o.f. Tym samym otrzymanie tych środków pieniężnych i składników majątku spowoduje powstanie po stronie skarżącego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. 4. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie: - art. 14 ust. 3 pkt. 10) oraz art. 14 ust. 3 pkt. 12 lit. b) w związku z art. 14 ust. 2 pkt. 17 lit. b) u.p.d.o.f. - przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że otrzymanie przez wspólnika spółki komandytowej, w związku z rozwiązaniem (likwidacją) tej spółki, środków pieniężnych oraz innych składników majątkowych "pochodzących ze spółki komandytowo-akcyjnej", podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stanowiąc przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej; - art. 14c § 2 oraz art. 120, w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. - dalej: ord. pod.) - przez wydanie interpretacji sprzecznej z jasnym brzmieniem przepisów prawa; - art. 14c § 2 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h) ord. pod. - przez wydanie interpretacji niespójnej, której uzasadnienie pozostaje w sprzeczności z "rozstrzygnięciem". W uzasadnieniu skarżący podkreślił rozbieżność jaka zaistniała pomiędzy "sentencją" interpretacji, w której przesądzono w jakim zakresie stanowisko skarżącego było nieprawidłowe, a uzasadnieniem tego rozstrzygnięcia na dalszych stronach interpretacji. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając skargę podniósł, że organ interpretacyjny przedstawił niemal dosłownie stanowisko strony, a także zacytował treść przepisów mogących mieć w sprawie zastosowanie, nie dokonał jednak ich wykładni. Podkreślił, że organ w interpretacji w ogóle nie odniósł się do stanowiska skarżącego, a w szczególności do powołanego przez niego art. 14 ust 3 pkt. 10 i 12 u.p.d.o.f. Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ powołał dwie uchwały NSA (z dnia 16 stycznia 2012 r. - II FPS 1/11 oraz z dnia 20 maja 2013 r. –II FPS 6/12), odnoszące się do momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie opodatkowania dywidendy w spółce komandytowo-akcyjnej. Nie wskazał jednak jaki jest związek tych uchwał z opisanym we wniosku stanem faktycznym, który dotyczy: - innego rodzaju spółki (spółka komandytowa, a spółka komandytowo-akcyjna) oraz - innego zdarzenia- to jest likwidacji spółki, a nie wypłaty zysku. Uwadze organu jakby umknęło, że w żadnym miejscu opisu stanu faktycznego nie ma mowy o likwidacji spółki komandytowo - akcyjnej. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku jak i z samego zapytania jednoznacznie wynika, że likwidacji podlegać będzie spółka komandytowa, a nie komandytowo - akcyjna, zaś niepodzielone zyski jedynie mogą być jednym ze składników wniesionych aportem do spółki komandytowej przez SKA w ramach aportu przedsiębiorstwa. Sąd zaznaczył, że wyjaśnienia wymaga związek uchwał dotyczących opodatkowania zysku z innymi składnikami majątkowymi "pochodzącymi od SKA". Organ, powołując się na powszechność opodatkowania pominął, że do chwili likwidacji SKA istnieje możliwość wypłaty dywidendy (także skumulowanej z wielu lat). Sąd podkreślił, że zaskarżona interpretacja nie zawiera jakiegokolwiek logicznego i spójnego uzasadnienia, poza zacytowaniem przepisów. Uznał zatem, że doszło do naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i 2 ord. pod., ponieważ w wydanej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego zaniechano w uzasadnieniu prawnym wskazania z jakich względów stanowisko strony skarżącej było nieprawidłowe, nie podano też z jakich powodów w świetle przytoczonych przepisów prawa podatkowego pogląd jest wadliwy. Takie działanie organu spowodowało, że ocena stanowiska strony skarżącej jest nieprecyzyjna i niekompletna. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien w sposób prawidłowy uzasadnić swoje stanowisko, a w szczególności wyjaśnić w jakim związku pozostaje opodatkowanie zysków SKA z likwidacją spółki komandytowej i z jakich przyczyn w sprawie nie ma zastosowania art. 14 ust 2 pkt 10 i 12u.p.d.o.f. 6. Powyższy wyrok organ interpretacyjny zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 14 ust. 3 pkt 10 oraz art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) w związku z art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b) u.p.d.o.f. - poprzez ich błędną wykładnię (wyłącznie językową) i przyjęcie, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym środki pieniężne i inne składniki majątku, które skarżący otrzyma po rozwiązaniu spółki komandytowej, stanowić będą majątek pozyskany w wyniku likwidacji spółki osobowej, który w momencie jego otrzymywania - bez względu na jego wartość -nie wygeneruje u skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a także poprzez przyjęcie, że wartość innych składników majątku, będzie stanowiła przychód u wspólnika dopiero w momencie zbycia składnika majątku otrzymanego w wyniku likwidacji spółki, 2) art. 14 ust. 3 pkt 10 i 12 lit. b) u.p.d.o.f. - poprzez błędną wykładnię językową i uznanie, że "przepisy te znajdują zastosowanie do wszystkich wspólników spółek niebędących osobami prawnymi, otrzymujących środki pieniężne i inne składniki majątku z tytułu likwidacji takich spółek" oraz, że "z treści tych przepisów nie można w żaden sposób wyprowadzić wniosku o wyłączeniu z zakresu ich oddziaływania dawnych akcjonariuszy S.K.A., teraz zaś wspólników sp.k. (utworzonej przez S.K.A. i jej akcjonariuszy)", 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) - poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie wystarczające jest dokonanie wyłącznie wykładni językowej przepisów art. 14 ust. 3 pkt 10 oraz art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) i art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b) u.p.d.o.f. Mając powyższe na uwadze, organ wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, - zasądzenie od skarżącego na rzecz organu interpretacyjnego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu interpretacyjnego skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o: - oddalenie skargi kasacyjnej, - zasądzenie od organu interpretacyjnego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego świadczonego przez doradcę podatkowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy - z punktu widzenia powstania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych – rozróżnić dwie sytuacje: po pierwsze - nabycia własności środków pieniężnych, po drugie - nabycia innych składników majątku likwidowanej spółki komandytowej. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 10 u.p.d.o.f. - nabycie własności środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu jej likwidacji nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f. Innymi słowy - z przychodów podlegających opodatkowaniu wyłączono przychód odpowiadający wartości środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu likwidacji spółki osobowej (zob. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, komentarz do art. 14 u.p.d.o.f.). Niewątpliwie spółka komandytowa nie jest osobą prawną. Przewidziane w przepisach zwolnienie jest zwolnieniem jasnym, bezwarunkowy i niebudzącym żadnych wątpliwości interpretacyjnych przy użyciu wykładni językowej. Podobnie przedstawia się zagadnienie powstania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nabycia własności innych niż środki pieniężne składników majątku likwidowanej spółki komandytowej. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b) u.p.d.o.f. - przychodem z działalności gospodarczej są przychody z odpłatnego zbycia składników majątku nabytych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną. Zgodnie jednak z art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) u.p.d.o.f. nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f. przychody z odpłatnego zbycia składników majątku nabytych w związku z likwidacją spółki komandytowej, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja spółki komandytowej do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej. W oparciu o przywołane przepisy u.p.d.o.f. należy wskazać, że przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f. nie powstaje w związku z samym otrzymaniem w wyniku likwidacji spółki komandytowej niepieniężnych składników majątku. Powstaje dopiero w przypadku ich odpłatnego zbycia. Zatem ich wartość będzie stanowiła przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.d.o.f. dopiero w momencie i pod warunkiem odpłatnego zbycia niepieniężnego składnika majątku otrzymanego w wyniku likwidacji spółki komandytowej (zob. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, komentarz do art. 14 u.p.d.o.f.). Dojście do tej konstatacji wymagało interpretacji przepisów, jednakże ich znaczenie nie budzi wątpliwości i nie daje żadnych przesłanek do odstąpienia od wyniku wykładni językowej. Przepisy te nie pozwalają na przyjęcie, że sam fakt nabycia własności niepieniężnych składników majątku likwidowanej spółki osobowej może skutkować powstaniem przychodu u wspólnika. Dyrektywy wykładni, czy reguły pierwszeństwa określonych jej metod zasadniczo w polskim systemie prawnym pozostają poza obszarem regulacji normatywnej - stąd formułowanie zasad wykładni leży w gestii działalności orzeczniczej sądów oraz doktryny. W opracowaniach dotyczących wykładni prawa podatkowego podnosi się (por. B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008, str. 53), że odstępstwo od wykładni językowej jest wykluczone w trzech przypadkach: 1) gdy w ustawie formułuje się definicję określonego pojęcia, 2) gdy chodzi o przepis kształtujący kompetencję organu ze sfery władzy publicznej, 3) gdy wykładnia inna niż językowa jest niekorzystna dla podatnika. Organ w skardze kasacyjnej w istocie domaga się odstąpienia od dwóch powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa podatkowego. Po pierwsze, organ żąda uwzględnienia wykładni funkcjonalnej i ratio legis przepisu w momencie, w którym wykładnia językowa daje absolutnie jednoznaczne rezultaty. Po drugie - postuluje odstąpienie od wykładni językowej na niekorzyść podatnika, co jawi się jako całkowicie niedopuszczalne. Mając na względzie ingerencyjny charakter norm prawa podatkowego, a także zasady stosowania prawa wynikające z art. 2 oraz 217 Konstytucji RP, zarzuty organu uznać należy za niezasługujące na uwzględnienie. Ustawodawca w żaden sposób nie zróżnicował na gruncie u.p.d.o.f. sposobu opodatkowania majątku po rozwiązaniu spółki osobowej (komandytowej - którego to wydarzenia dotyczył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej) w zależności od tego, z jakiego źródła pochodzi majątek spółki. Nawet, jeżeli jest to błąd konstrukcyjny ze strony ustawodawcy, nie można dokonywać wykładni contrs legem mając na uwadze wyłącznie ratio legis przepisu i jego uzasadnienie zawarte w druku sejmowym, a uzupełniając w ten sposób rzekome luki w prawie. Organ usiłuje stworzyć konstrukcję myślową - odwołującą się do czegoś na kształt zasad słuszności - i z tego faktu wywodzi, że działanie opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej powinno podlegać opodatkowaniu, a stanowisko zaprezentowane przez sąd w orzeczeniu będącym przedmiotem skargi kasacyjnej naruszyło konstytucyjne zasady powszechności oraz równości opodatkowania. Zaprezentowany w skardze kasacyjnej tok rozumowania nie może zasługiwać na uznanie. Ustawodawca przewidział bowiem jasne wyłączenie spod opodatkowania określonych czynności - w tym opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i będących przedmiotem wyroku. Tok rozumowania zaprezentowany przez organ prowadzi więc do niemogącego zyskać aprobaty wniosku, że przewidziane przez ustawę zwolnienia naruszają (bądź przynajmniej mogą naruszać) zasady równości i powszechności opodatkowania. 8. Sąd pierwszej instancji trafnie w skarżonym wyroku podniósł następujące kwestie: "Powyższe przepisy nie różnicują skutków podatkowych związanych z likwidacją spółki osobowej w zależności od sposobu powstania tej spółki, ani od statusu wspólnika w spółce likwidowanej, czy przekształconej, ani też wreszcie od sposobu opodatkowania dochodu wspólnika z tytułu udziału w spółce. Jak trafnie wskazał skarżący, wykładnia językowa cytowanych przepisów prowadzi do jednoznacznego rezultatu, tożsamego dla wszystkich wspólników likwidowanych spółek". W jego ocenie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2012 r., II FSK 47/11 (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl), o szczególnym znaczeniu prymatu wykładni językowej w przypadku wykładni przepisów prawa podatkowego wprowadzającego ulgi i zwolnienia podatkowe. Z drugiej strony uznać należy, że prymat wykładni językowej nie jest bezwzględny, a odejście od jej wyników jest dopuszczalne, gdy są one nieracjonalne i absurdalne oraz gdy naruszają wartości konstytucyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2013 r., I SA/Ol 130/13. Jednakże odchodząc od wykładni językowej omawianych przepisów w zaskarżonych interpretacjacn organ nie wykazał, aby wykładnia ta naruszała zasady konstytucyjne. Organ odwołał się jedynie do ratio legis regulacji zawartej w art. 14 ust. 3 pkt 10 i 12 lit. b) u.p.d.o.f., której celem miało być uniknięcie podwójnego opodatkowania środków otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej w związku z likwidacją spółki w sytuacji, gdy wspólnik ten na bieżąco rozliczał się z uzyskiwanych przychodów. Niedopuszczalne jest w ocenie sądu takie interpretowanie przepisów, w którym pomija się rezultaty wykładni językowej z uwagi na ich niezgodność z niektórymi zasadami konstytucyjnymi i stosuje się wykładnię celowościową, jeżeli w wyniku tego procesu naruszone zostaną inne zasady konstytucyjne. Nie można zatem uznać, że konstytucyjne zasady powszechności opodatkowania i równości obywateli wobec prawa uzasadniają pominięcie wobec pewnej grupy obywateli - akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych - przepisów wyłączających uzyskane przez nich przychody z opodatkowania, a więc w istocie nakładających na nich obciążenia podatkowe. Zgodnie z Konstytucją obowiązki podatkowe nakładają przepisy ustawowe (art. 217 Konstytucji RP). Nawet jeśli okaże się, że przepisy ustaw w sposób nieuzasadniony pozostawiają pewne kategorie przychodów wolne od opodatkowania, to organy administracji publicznej nie mogą w drodze interpretacji przepisów podatkowych modyfikować jednoznacznych regulacji prawnych i rozszerzać zakresu opodatkowania przez odwołanie się do skutków orzecznictwa sądowoadministracyjnego (uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego), czy wykładni celowościowej. Jeżeli więc przepisy ustaw podatkowych nie obejmują określonych stanów faktycznych obowiązkiem podatkowym oznacza to, że dany obszar jest wolny od opodatkowania, a zmiana stanu prawnego w tym zakresie należy do ustawodawcy. Zdaniem sądu rację ma strona wnosząca o interpretację, że przepis art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a) u.p.d.o.p. jest sformułowany bardzo jednoznacznie i nie zawiera pojęć nieostrych, które mogłyby być przedmiotem rozbieżnych interpretacji. Nie ustanawia także ani nie odsyła do żadnych dodatkowych warunków jego stosowania. W świetle art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a) jedynym warunkiem jego zastosowania jest okoliczność, by wspólnik spółki niebędącej osobą prawną otrzymał z tytułu likwidacji takiej spółki "środki pieniężne". Podobnie rzecz ma się z innymi składnikami majątku określonymi w art. 12 ust. 4 pkt 3b) u.p.d.o.p. W analizowanym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania część art. 12 ust. 4 pkt 3b) u.p.d.o.p. umieszczona po średniku, ponieważ otrzymane przez stronę z tytułu likwidacji SKA składniki majątku inne niż środki pieniężne nie będą następnie przedmiotem odpłatnego zbycia. Odnośnie składników majątku innych niż środki pieniężne uzyskanych przez wspólnika z tytułu likwidacji takiej spółki, przychód podatkowy powstałby dopiero w przypadku odpłatnego zbycia tych składników majątku - byłoby to już jednak odrębne zdarzenie podatkowe, które nie jest objęte zdarzeniem przyszłym będącym przedmiotem wniosku o interpretację". Pogląd powyższy podzielił WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r., I SAA/Vr 408/13, a także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., III SA/Wa 1413/13. 9. W tym stanie sprawy skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. i orzec o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 1, art. 210 § 1 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI