II FSK 2155/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze uchylającą ostateczną decyzję w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym dotyczących składu sądu pierwszej instancji (powołanie sędziów przez tzw. nową KRS), niepełnego materiału dowodowego przekazanego przez organ, a także naruszenia przepisów proceduralnych. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące składu sądu pierwszej instancji są nieuzasadnione, powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA i TSUE, zgodnie z którym sama procedura powołania sędziego, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie prowadzi automatycznie do nieważności postępowania, o ile sędzia zachowuje niezawisłość i bezstronność. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące niepełnego materiału dowodowego, podkreślając, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownej merytorycznej kontroli sprawy. Sąd wskazał, że ujawnienie nowych dowodów lub okoliczności musi poprzedzać wznowienie postępowania, a nie być jego rezultatem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących składu sądu administracyjnego, wpływu wadliwego powołania sędziów na ważność postępowania, a także zasad prowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i jej wpływem na postępowania sądowe. Interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania może być stosowana w innych sprawach podatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skład sądu pierwszej instancji, w którym orzekali sędziowie powołani na wniosek tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa, jest sprzeczny z prawem i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skład sądu nie jest sprzeczny z prawem, a zarzuty dotyczące wadliwości procedury powoływania sędziów nie prowadzą do nieważności postępowania, jeśli sędziowie zachowują niezawisłość i bezstronność.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, zgodnie z którym sama procedura powołania sędziego nie przesądza o jego wadliwości, jeśli zachowane są standardy niezawisłości i bezstronności. Wady w procesie powoływania sędziów nie skutkują automatycznie nieważnością postępowania.
Czy przekazanie przez organ podatkowy niepełnego materiału dowodowego do sądu administracyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownej merytorycznej kontroli sprawy. Ujawnienie nowych dowodów lub okoliczności musi poprzedzać wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu usunięcie wadliwości procesowych, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Nowe okoliczności muszą być przyczyną wznowienia, a nie jego skutkiem.
Czy wyrok sądu karnego lub umorzenie postępowania karnego stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok karny nie stanowi nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op, gdyż ocena prawna sądu karnego dotyczy innej materii niż prawo podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie karne i podatkowe są odrębne, a wyrok karny odzwierciedla ocenę na gruncie prawa karnego, która nie musi być tożsama z oceną na gruncie prawa podatkowego. Ocena sądu karnego nie jest nową okolicznością faktyczną w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania podatkowego.
Przepisy (22)
Główne
Op art. 240 § § 1 pkt 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 245 § § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
ppsa art. 16 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 11
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 121
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 124
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 129
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 194a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
KPP UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
ustawa o KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
pusa
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie powołani na wniosek nowej KRS zachowują niezawisłość i bezstronność. • Wadliwość procedury powoływania sędziego nie prowadzi automatycznie do nieważności postępowania. • Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej merytorycznej kontroli sprawy. • Wyrok sądu karnego nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w postępowaniu podatkowym.
Odrzucone argumenty
Skład sądu pierwszej instancji był sprzeczny z prawem z powodu wadliwego powołania sędziów przez nową KRS. • Organ podatkowy przekazał niepełny materiał dowodowy, co naruszyło prawo strony do obrony. • Należało zawiesić postępowanie sądowe w związku z wszczęciem postępowania karnego. • Wyrok sądu karnego stanowił nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sąd unijny z wszelkimi tego stwierdzenia konsekwencjami • ciężar przestrzegania prawa unijnego ciąży na sądach krajowych • zasada efektywności prawa unijnego • nie do zaakceptowania jest interpretacja, w myśl której sędzia/asesor powołany na wniosek tzw. nowej KRS nie posiada in genere przymiotu bezstronności • wątpliwości w tym zakresie muszą mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny • postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym nie rozpatruje się po raz kolejny sprawy merytorycznie • ujawnienie istotnych dla sprawy nowych dowodów lub okoliczności ma poprzedzać wznowienie postępowania, tj. być przyczyną wznowienia, a nie jego rezultatem
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący zdanie odrebne
Tomasz Zborzyński
członek
Artur Kot
sprawozdawca autor uzasadnienia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu administracyjnego, wpływu wadliwego powołania sędziów na ważność postępowania, a także zasad prowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i jej wpływem na postępowania sądowe. Interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania może być stosowana w innych sprawach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem do sądu, niezawisłością sędziowską i wpływem zmian ustrojowych na wymiar sprawiedliwości, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy sędziowie powołani przez 'nową KRS' mogą orzekać? NSA rozstrzyga kluczową kwestię prawa do sądu.”
Zdanie odrębne
Jan Grzęda
Sędzia Jan Grzęda zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że skład sądu pierwszej instancji był sprzeczny z prawem ze względu na wadliwość procedury powoływania sędziów przez tzw. nową KRS, co narusza konstytucyjne prawo do sądu. Podkreślił, że wadliwy skład sądu prowadzi do nieważności postępowania.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.