II FSK 2140/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-15
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychoprocentowanie nadpłatyprawo unijneswobodny przepływ kapitałuzasada niedyskryminacjifundusze inwestycyjnefundusze emerytalnezgodność z UEzwolnienie podatkowe

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki z Wielkiej Brytanii, uznając polskie przepisy o CIT za zgodne z prawem UE, co wyeliminowało możliwość oprocentowania nadpłaty podatku.

Spółka z Wielkiej Brytanii zaskarżyła odmowę oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2013-2014. Skarżąca argumentowała, że polskie przepisy były niezgodne z prawem UE, co powinno skutkować oprocentowaniem nadpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nowelizacja ustawy o CIT z 2011 roku usunęła wszelkie sprzeczności z prawem wspólnotowym, zapewniając równe traktowanie funduszy krajowych i zagranicznych.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna spółki z siedzibą w Wielkiej Brytanii od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS odmawiającą oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2013-2014. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w zw. z art. 18 i 63 TFUE, twierdząc, że polskie przepisy dyskryminują zagraniczne fundusze i naruszają swobodny przepływ kapitału. Zarzucała również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że nowelizacja ustawy o CIT z 2011 roku, wprowadzająca zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych, skutecznie usunęła wcześniejsze sprzeczności z prawem wspólnotowym i zapewniła równe traktowanie podmiotów krajowych i zagranicznych. W konsekwencji, sąd stwierdził brak naruszenia zasady swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE) i zakazu dyskryminacji (art. 18 TFUE). Sąd podkreślił, że polskie przepisy po nowelizacji są zgodne z prawem UE, a twierdzenia skarżącej o niezgodności były niezasadne. Nie stwierdzono również naruszeń przepisów postępowania, a uzasadnienie wyroku WSA było wszechstronne i logiczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, polskie przepisy po nowelizacji z 2011 r. są zgodne z prawem wspólnotowym.

Uzasadnienie

Nowelizacja ustawy o CIT z 2011 r. wprowadziła zwolnienie dla zagranicznych funduszy, eliminując wcześniejsze sprzeczności z prawem UE i zapewniając równe traktowanie podmiotów krajowych i zagranicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

u.p.d.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 10a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten, wprowadzony od 1 stycznia 2011 r., zapewnia zwolnienie podatkowe dla instytucji wspólnego inwestowania z siedzibą w innym państwie UE/EOG, co jest zgodne z prawem wspólnotowym.

TFUE art. 63

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada swobodnego przepływu kapitału; nowelizacja u.p.d.o.p. usunęła naruszenie tej zasady.

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji; nowelizacja u.p.d.o.p. zapewnia równe traktowanie.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 18

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

W kontekście swobodnego przepływu kapitału.

u.p.d.o.p. art. 63 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

W kontekście swobodnego przepływu kapitału.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zarzutu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania (uzasadnienie wyroku).

p.p.s.a. art. 133

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania (podstawa faktyczna wyroku).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania (uchylenie decyzji).

o.p. art. 78 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący nadpłat.

o.p. art. 78 § § 3 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący nadpłat.

o.p. art. 78 § § 5 pkt 1 i 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący nadpłat.

o.p. art. 74

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący nadpłat.

o.p. art. 73 § § 1 pkt 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący nadpłat.

o.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada stosowania prawa wspólnotowego.

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji.

o.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania organów.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania.

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu.

o.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Treść wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wspomniana w kontekście ustawy nowelizującej.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Wspomniana w kontekście ustawy nowelizującej.

o.p. art. 26 § ust. 1g

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Możliwość złożenia dokumentów przez skarżącą w celu skorzystania ze zwolnienia.

o.p. art. 77 § § 1 pkt 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zwrot i oprocentowanie nadpłaty.

o.p. art. 78 § § 5 pkt 4a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zwrot i oprocentowanie nadpłaty (po 1 stycznia 2016 r.).

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w zw. z art. 18 i 63 TFUE poprzez błędną wykładnię i dyskryminację zagranicznych funduszy. Naruszenie art. 4 ust. 3 TUE poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 78 § 1 o.p. w zw. z przepisami TFUE i TUE. Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 133 p.p.s.a. poprzez pominięcie stanowiska Spółki i dokumentów. Naruszenie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji. Naruszenie art. 120 O.p. poprzez pominięcie prawa wspólnotowego. Naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 124, 121 § 1, 122 i 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez brak odniesienia się do całości argumentacji Spółki.

Godne uwagi sformułowania

skutkiem wprowadzenia do polskiego systemu prawnego (...) przepisów było właśnie wyeliminowanie występującej wcześniej kolizji porządku krajowego z prawem wspólnotowym Taki cel wskazanego unormowania wynika także jednoznacznie z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej. Polska zastosowała się do uzasadnionych opinii Komisji. po nowelizacji u.p.d.o.p. i wprowadzeniu przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a do tej ustawy, regulacja odnosząca się do funduszy inwestycyjnych i emerytalnych z UE i EOG jest zgodna z prawem wspólnotowym. Uwzględnienie stanowiska Skarżącej oznaczałoby w istocie wykreowanie sprzecznego z prawem uprzywilejowania jej względem podatników krajowych. Sąd pierwszej instancji klarownie wyjaśnił, dlaczego uznał że polskie przepisy są zgodne z regulacjami wspólnotowymi.

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący sprawozdawca

Beata Cieloch

sędzia

Artur Kot

sędzia (del)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności polskich przepisów o CIT dotyczących funduszy zagranicznych z prawem UE po nowelizacji z 2011 r. oraz brak podstaw do oprocentowania nadpłaty w takich okolicznościach."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 2011 r. i specyfiki funduszy inwestycyjnych/emerytalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE, co ma znaczenie dla inwestorów zagranicznych i przepływu kapitału. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady UE w kontekście krajowych przepisów.

Czy polskie prawo podatkowe dyskryminuje zagranicznych inwestorów? NSA wyjaśnia zgodność z UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2140/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kot
Beata Cieloch
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 955/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2020-06-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
10a i 11a w art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 18, art. 63 ust. 1, art. 4 ust. 3
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia WSA (del) Artur Kot, Protokolant Wojciech Zagórski, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. z siedzibą w Wielkiej Brytanii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 955/19 w sprawie ze skargi S. z siedzibą w Wielkiej Brytanii na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 września 2019 r. nr 0201-IOD3.4100.26.2019 w przedmiocie oprocentowania nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2013-2014. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. z siedzibą w Wielkiej Brytanii na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2020 roku, sygn. akt I SA/Wr 955/19 oddalający skargę S. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 września 2019 roku w przedmiocie odmowy oprocentowania nadpłaty za lata 2013 - 2014. Wyrok ten dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Skarżąca w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (w brzmieniu obowiązującym w latach 2013-2014, Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") w zw. z art. 18 i art. 63 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie uchybia prawu wspólnotowemu, podczas gdy prawidłowa interpretacja powinna prowadzić do konkluzji, iż brzmienie przepisu w okresie istotnym dla rozstrzyganej sprawy, a nawet do dnia dzisiejszego ma charakter dyskryminacyjny;
b) art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że prawo wspólnotowe dopuszcza uzależnienie prawa do oprocentowania nadpłaty od wystąpienia w określonym (choć bliżej niesprecyzowanym przez Sąd) terminie z wnioskiem o zwrot nadpłaty, niezależnie od uregulowania takiego terminu w przepisach prawa krajowego oraz mimo istniejącej i nieusuniętej przez ustawodawcę niezgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym, podczas gdy brak jest szczególnych przepisów prawa krajowego regulujących zasady ubiegania się przez podatnika o zwrot nadpłaty z oprocentowaniem od dnia poboru podatku w takich sytuacjach, zatem właściwa wykładnia, dokonana w szczególności w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C-397/98 nie daje podstaw do takiej interpretacji w okolicznościach przedmiotowej sprawy i w konsekwencji do konkluzji o braku prawa do oprocentowania;
c) art. 78 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2019 poz. 900, dalej: "o.p.") w zw. z art. 78 § 3 pkt 1, a także art. 78 § 5 pkt 1 i 2 oraz art. 74 w związku z art. 73 § 1 pkt 2 o.p. poprzez ich błędną wykładnię tj. dokonaną z pominięciem art. 18 oraz art. 63 TFUE oraz art. 4 ust. 3 TUE, a w konsekwencji brak ich odpowiedniego zastosowania w sprawie w sposób wskazany w skardze na decyzję co skutkowało uznaniem za zasadną odmowę przyznania prawa do zwrotu nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem od dnia poboru podatku do dnia jego faktycznego zwrotu, pomimo takiego obowiązku wynikającego z powołanych przepisów prawa wspólnotowego.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu wyroku stanowiska Spółki oraz dokumentów z akt sprawy wskazujących na odmienność zasad zarządzania Spółką od zasad na jakich działają fundusze krajowe i brak odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu wyroku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd zignorował oczywiste odmienności w zasadach działania Spółki, które w świetle powoływanego przez nią orzecznictwa, a także uzasadnienia do wprowadzonej w 2011 r. nowelizacji ustawy (na którą w uzasadnieniu wyroku wskazuje Sąd) mogły budzić obiektywne wątpliwości co do spełnienia przez Spółkę warunków zwolnienia, a przez to wpływać na zachowanie Skarżącej zarówno w zakresie nieskorzystania z przedłożenia płatnikowi dokumentów, o których mowa w art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p., jak i w zakresie podjęcia w określonym czasie działań zmierzających do próby odzyskania poniesionego ciężaru podatku;
b) art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji, mimo że naruszała ona wskazane powyżej przepisy prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, jak również art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 oraz art. 122 i art. 187 § 1, a także art. 191 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Spółki, w szczególności podnoszonej w odwołaniu kwestii odmienności w zakresie sposobu zarządzania i niezbadanie tej kwestii w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd dostrzegł wskazane uchybienia w decyzji doszedłby zapewne do innych konkluzji i do innego rozstrzygnięcia w sprawie.
Wskazując na powyższe, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA; zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Rozpatrując sprawę Sąd nie stwierdził żadnej z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. wyrok oddalający skargę kasacyjną zawiera ocenę jej zarzutów, stąd też wyłącznie do tej oceny Sąd ograniczy dalsze rozważania.
Przypomnieć należy, że w latach 2013-2014 pobrany został przez płatnika, tj. K. S.A. podatek od przychodu (dochodu) Spółki z tytułu dywidend. Podstawą prawną pobrania tego podatku był art. 22 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. Skarżący, nie zgadzając się z faktem poboru podatku w dniu 28 grudnia 2018 r. wystąpił o stwierdzenie nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem. Organ podatkowy wydał dwie decyzje, w jednej stwierdził nadpłatę a w drugiej odmówił jej oprocentowania. Właśnie kwestia oprocentowania nadpłaty jest przedmiotem sporu w sprawie.
W przeważającej części zarzuty skargi kasacyjnej są powtórzeniem zarzutów formułowanych w skardze. Koncentrują się one wokół zasadniczej tezy skargi kasacyjnej – o niezgodności z prawem unijnym przepisów krajowych. Stanowisko to jest niezasadne, dlatego że – jak trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji – skutkiem wprowadzenia do polskiego systemu prawnego (do u.p.d.o.p.) istotnych w tej sprawie przepisów było właśnie wyeliminowanie występującej wcześniej kolizji porządku krajowego z prawem wspólnotowym, w tym z zasadami niedyskryminacji oraz swobodnego przepływu kapitału.
W myśl bowiem dodanych przez ustawę z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478) punktów 10a i 11a w art. 6 ust. 1 u.p.d.o.p., których instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub EOG od dnia 1 stycznia 2011r. korzystają ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienie to zostało zatem wprowadzone do polskiego porządku prawnego i to w sposób usuwający sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Taki cel wskazanego unormowania wynika także jednoznacznie z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej.
W uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dostępny jest na stronie Sejmu na stronie https://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/3500) wyjaśniono, że u podstaw wprowadzenia zmian legła przede wszystkim potrzeba zapewnienia realizacji konstytucyjnej zasady równości podatników wobec prawa oraz powszechności opodatkowania, a także wyeliminowanie nierównego traktowania podmiotów działających w porównywalnych warunkach. Kryteria określające zakres podmiotowy zwolnienia z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.p. ustalono tak, aby objęte nimi zostały podmioty równoważne polskim funduszom inwestycyjnym i polskim funduszom emerytalnym. Wskazano, że dotychczasowy stan prawny prowadził do "nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym do naruszenia traktatowej swobody przepływu kapitału, do której respektowania zobowiązały się państwa członkowskie UE i EOG (zasada ustanowiona art. 63 TFUE (dawny art. 56 TWE) i art. 40 Porozumienia EOG) i na którą wskazała Komisja Europejska w naruszeniu nr 2006/4093.
W celu usunięcia wskazanego przez Komisję Europejską naruszenia i zrównania w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy, nie pozbawiając polskich podatników praw nabytych, stosownego rozszerzenia o fundusze inwestycyjne i emerytalne, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych krajach UE lub EOG, wymaga katalog zwolnień podmiotowych zawarty w art. 6 ustawy CIT."
Wprowadzając zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych "określono warunki materialne i formalne, które pozwalają na objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie takich podmiotów, które działają na analogicznych zasadach jak krajowe fundusze inwestycyjne i emerytalne." (str. 17 i 18 uzasadnienia do projektu ustawy).
W analizowanym przypadku w momencie poboru podatku przez płatnika polskie przepisy regulujące opodatkowanie funduszy z UE i EOG były zatem zgodne z prawem wspólnotowym.
W uzasadnieniu ustawy nowelizującej u.p.d.o.p. wskazano ponadto, że Komisja Wspólnot Europejskich w skierowanym w dniu 23 marca 2007 r. naruszeniu nr 2006/4093, zwróciła uwagę, że "wyższe opodatkowanie zagranicznych funduszy emerytalnych i inwestycyjnych może zniechęcać je do inwestowania kapitału w spółki mające siedzibę w Polsce. Wyższe opodatkowanie może również skutkować ograniczeniem zdolności polskich spółek do pozyskiwania kapitału od zagranicznych funduszy emerytalnych i inwestycyjnych. Z powyższych względów omawiane przepisy stanowią przeszkodę w rozumieniu art. 56 Traktatu WE."
Komisja w zakresie rozpoznawanej sprawy przedstawiła Polsce jeszcze dwukrotnie uzasadnioną opinię w dniach: 14 maja 2009 r. i 16 czerwca 2011 r. Strona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jedynie wybiórczo powołuję się na opinię z 16 czerwca 2011 r., co ma sugerować niezgodność dodanego art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a w u.p.d.o.p. Nie wskazuje już jednak, że w sprawie numer 2006/4093 nie zostało wszczęto postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 258 TFUE. Z informacji znajdującej się na stronie internetowej wynika, że po wyjaśnieniach sprawa została przez Komisję ostatecznie zamknięta 24 stycznia 2013 r. (informacje te są dostępne na stronie Komisji: https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/screen/home). Oznacza to, że Polska zastosowała się do uzasadnionych opinii Komisji. Zgodnie bowiem z art. 258 zdanie drugie TFUE, jeśli państwo nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Podsumowując, zarówno analiza treści zmienionych od 1 stycznia 2011 r. przepisów krajowych, uzasadnienie tych zmian, a także zamknięcie sprawy nr 2006/4093 przez Komisję Europejską świadczą jednoznacznie, że po nowelizacji u.p.d.o.p. i wprowadzeniu przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a do tej ustawy, regulacja odnosząca się do funduszy inwestycyjnych i emerytalnych z UE i EOG jest zgodna z prawem wspólnotowym.
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE). Należy przypomnieć, że w cytowanym już uzasadnieniu ustawy nowelizującej u.p.d.o.p. ten właśnie przepis wymieniono jako jedną z przyczyn zmiany ustawy krajowej. Po nowelizacji ustawy nie istnieje zatem problem nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym naruszania zasady uregulowanej w art. 63 TFUE.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie został też naruszony zakaz dyskryminacji (art. 18 TFUE). Po pierwsze wynika to wprost ze znowelizowanej u.p.d.o.p. Po drugie, za ugruntowany należy przyjąć pogląd, zgodnie z którym sam fakt wprowadzenia w u.p.d.o.p. warunków, jakie musi spełniać fundusz nie będący rezydentem nie świadczy o jego dyskryminacji. Polska musi mieć możliwość sprawdzenia podmiotu ubiegającego się o przedmiotowe zwolnienie pod kątem spełnienia przez ten podmiot warunków porównywalnych do warunków podmiotów polskich. Nie oznacza to, że te warunki muszą być identyczne, mają natomiast mieć porównywalne cechy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji powołując się na bogate orzecznictwo. Po trzecie Skarżąca z prawa do zwolnienia korzysta, co świadczy w ogóle o braku naruszenia zasad traktatowych.
Z powyższych względów nie doszło też w sprawie do naruszenia art. 4 ust. 3 TUE wyrażającego zasadę lojalnej współpracy Unii i państw członkowskich. Zarzut naruszenia tego przepisu Skarżący upatruje w niezgodności przepisów prawa krajowego z zasadami traktatowymi oraz powołuje się na wyrok TSUE z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C-397/98.
W cytowanym wyroku TSUE wyraził pogląd (pkt 106 wyroku), zgodnie z którym: "wykonywanie praw przyznanych jednostkom przez bezpośrednio skuteczne postanowienia prawa wspólnotowego byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, gdyby ich powództwa o zwrot lub odszkodowanie oparte na naruszeniu prawa wspólnotowego miały być oddalone w całości lub w części jedynie na tej podstawie, że jednostki nie wystąpiły z wnioskiem o objęcie ich systemem opodatkowania, na które prawo krajowe im nie zezwalało, w celu zaskarżenia decyzji odmownej organów podatkowych w przewidzianym trybie z powołaniem się na pierwszeństwo i bezpośrednią skuteczność prawa wspólnotowego." Z opisaną w tym wyroku sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Prawo krajowe przewidywało w latach 2013-2014 w momencie poboru podatku przez płatnika i nadal przewiduje zwolnienie podatkowe dla funduszy spełniających warunki z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.
Skarżąca nie dostrzega zatem istotnej różnicy między powoływanymi przykładami, a stanem faktycznym tej sprawy.
Podsumowując, przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. obowiązujący od 1 stycznia 2011r. jest zgodny z prawem wspólnotowym i nie prowadzi do dyskryminacji nierezydentów w porównaniu do podmiotów krajowych, nie narusza zasady swobodnego przepływu kapitału oraz lojalnej współpracy Unii i państw członkowskich.
Uwzględnienie stanowiska Skarżącej oznaczałoby w istocie wykreowanie sprzecznego z prawem uprzywilejowania jej względem podatników krajowych.
Skoro tak, to nie są również zasadne zarzuty naruszenia przepisów o nadpłacie. Ordynacja podatkowa w przepisach dotyczących nadpłat reguluje zarówno procedurę stwierdzania, jak i zwrotu oraz zasad naliczania oprocentowania nadpłaty, powstałej w wyniku orzeczenia TSUE (odpowiednio: art. 74, art. 77 § 1 pkt 4, a od dnia 1 stycznia 2016 r. - także pkt 4a oraz art. 78 § 5 o.p.). W rozpoznawanej sprawie Strona nie wywodzi swojego prawa do oprocentowania nadpłaty z wyroku TSUE. Twierdzi konsekwentnie (potwierdzają to również zarzuty w skardze kasacyjnej), że istniała i nie została usunięta sprzeczność prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Jak wykazano już powyżej sprzeczność ta została usunięta przed poborem podatku przez płatnika, co czyni zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do przepisów o nadpłacie niezasadnymi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane przez Stronę orzecznictwo oraz wydawane interpretacje, które miały być niekorzystne dla funduszy zagranicznych, a także odmienność w zasadach ich działania – nie usprawiedliwia braku podjęcia choćby próby wykorzystania dostępnych w procedurze krajowej instrumentów prawnych do wnioskowania o zwrot nadpłaconego podatku. Trzeba mieć na uwadze, że fundusz osiągał w Polsce duże dochody, a płatnikami podatku były największe firmy działające na polskim rynku. Fundusz miał zatem możliwości nie tylko prawne ale i organizacyjno-finansowe dochodzenia nadpłaty. Przede wszystkim miał możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego już przy poborze podatku. Zgodnie z art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. Skarżąca mogła przedłożyć płatnikowi dokumenty, o których mowa w tym przepisie i płatnik zastosowałby zwolnienie wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Trudno uznać za nadmierny formalizm wymóg złożenia płatnikowi wymaganych prawem dokumentów, bądź alternatywnie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ostatecznie wniosek taki złożono, przy czym nie są znane powody kilkuletniej zwłoki w tym zakresie.
Strona zwróciła uwagę, że dyskryminacja nierezydentów ma miejsce przede wszystkim na etapie poboru podatku - podmioty krajowe mogą być pewne swoich praw w ubieganiu się o zwolnienie z podatku u źródła, natomiast dla nierezydentów wiąże się to z koniecznością złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków zwolnienia pod groźbą odpowiedzialności karnej skarbowej, w sytuacji gdy w związku z niejasnym sformułowaniem przepisów i wątpliwościami interpretacyjnymi wynikającymi z praktyki stosowania prawa, nierezydent nie ma jasności co do swojej sytuacji prawnej w zakresie możliwości skorzystania z takiego zwolnienia.
Zastosowany mechanizm podatku u źródła jako specyficznej formy podatku dochodowego od osób prawnych, którym opodatkowane są wypływające z kraju przelewy transgraniczne z tytułu dywidendy jest powszechnie stosowany i znany z pewnością Skarżącej. Powoływanie się na konieczność złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej skarbowej o spełnieniu warunków zwolnienia nie może być utożsamiany z przeszkodą do jego złożenia.
Nieuzasadnione okazały się także zarzuty odnoszące się na naruszenia przepisów postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Zaprezentowane w motywach tego orzeczenia argumenty są wszechstronne, logiczne i przekonujące. Nie można zgodzić się ze Skarżącą, że Sąd nie przedstawił podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Sąd pierwszej instancji klarownie wyjaśnił, dlaczego uznał że polskie przepisy są zgodne z regulacjami wspólnotowymi odnoszącymi się do opodatkowania funduszy inwestycyjnych i emerytalnych mających siedzibę w UE lub EOG.
Nieuzasadnione okazały się także zarzuty odnoszące się na naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 oraz art. 122 i art. 187 § 1, a także art. 191 o.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Strony, oraz ignorowaniu sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Wbrew stanowisku Skarżącej, organy wyraziły swój pogląd w powyższej kwestii. Uczynił to również Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odnoszenie się do wszystkich argumentów skargi nie było możliwe ani celowe. Po pierwsze twierdzenia skarżącego w części pozostają poza stanem faktycznym tej sprawy. Po drugie sąd ma obowiązek odnieść się do tych zarzutów, które mogą wpływać na wynik sprawy. Po trzecie wszystkie zarzuty sprowadzają się w zasadzie do kwestionowania zgodności uregulowania krajowego ze wspólnotowym, które – jak wyżej wskazano – jest nieuzasadnione.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI