II FSK 2139/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną SKO, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję podatkową z powodu naruszenia procedury przez organy podatkowe, które nie dopuściły dowodu z opinii biegłego w kwestii stanu technicznego nieruchomości.
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2007 rok. Spółka kwestionowała opodatkowanie gruntu i budynków związanych z działalnością gospodarczą, powołując się na zły stan techniczny uniemożliwiający prowadzenie działalności. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organy podatkowe naruszyły procedurę, nie dopuszczając dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia stanu technicznego. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając prawidłowość stanowiska WSA.
Sprawa dotyczyła sporu o podatek od nieruchomości za 2007 rok, gdzie Spółka C. sp. z o.o. domagała się zwolnienia z opodatkowania gruntów i budynków ze względu na ich zły stan techniczny, który miał uniemożliwiać prowadzenie działalności gospodarczej. Prezydent Miasta określił zobowiązanie podatkowe, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy, odrzucając argumenty Spółki o braku możliwości korzystania ze zwolnień i wadach technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję SKO, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności poprzez brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa, który byłby niezbędny do oceny stanu technicznego nieruchomości i możliwości prowadzenia na niej działalności gospodarczej. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podzielając stanowisko WSA. Sąd kasacyjny uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe nie mogły samodzielnie ocenić stanu technicznego nieruchomości i powinny były dopuścić dowód z opinii biegłego, zwłaszcza w obliczu opinii przedstawionej przez stronę skarżącą. Podkreślono, że opinia architekta powołanego przez organ nie mogła zastąpić opinii biegłego inżyniera budownictwa, a naruszenie procedury (brak powiadomienia o dowodzie z opinii biegłego) miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy nie może samodzielnie ocenić stanu technicznego nieruchomości, gdy strona podnosi argumenty o jego wadach uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej. Konieczne jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że ocena stanu technicznego budynku wymaga wiadomości specjalnych, a organ odwoławczy nie mógł jej dokonać samodzielnie, zwłaszcza gdy strona przedstawiła opinię inżyniera budownictwa wskazującą na brak możliwości wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej. Opinia architekta powołanego przez organ, wykonana bez oględzin i zawierająca ocenę prawną, nie mogła zastąpić opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 197 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 190 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.o.l. art. 7 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił decyzję organu podatkowego z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa w celu oceny stanu technicznego nieruchomości. Naruszenie art. 190 Ordynacji podatkowej (brak czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym) miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a stan techniczny nieruchomości nie wymagał opinii biegłego. WSA błędnie uznał, że naruszenie procedury miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA było wewnętrznie sprzeczne. WSA nie przeprowadził pełnej kontroli decyzji organu podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy nie mógł bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalić, że w stosunku do przedmiotu opodatkowania nie występowały względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. nie można w żaden sposób pozbawić strony przewidzianego w art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej uprawnienia, argumentując np. że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny. Zachowanie wszystkich wymagań określonych w art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu jest bezwzględnym obowiązkiem organu podatkowego.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Beata Cieloch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym, konieczność dopuszczania dowodu z opinii biegłego w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej (np. ocena stanu technicznego nieruchomości), konsekwencje naruszenia tych zasad przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw podatkowych związanych z nieruchomościami i koniecznością ustalania stanu faktycznego wymagającego wiedzy specjalistycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie procedury w postępowaniu podatkowym i podkreśla, że nawet merytorycznie poprawne rozstrzygnięcie może zostać uchylone z powodu błędów formalnych. Jest to ważna lekcja dla podatników i organów.
“Błąd formalny organu podatkowego kosztował go sprawę: dlaczego procedury są równie ważne jak prawo materialne?”
Dane finansowe
WPS: 68 391 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 2139/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-07-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Dumas /przewodniczący/ Beata Cieloch Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Łd 441/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2011-05-31 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i pra. 2, art. 3 par.1 i par. 2 pkt 1, art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 151 w zw. z art. 197 par. 1 w zw. z art. 122, art. 187 par. 1, art. 191 par. 1, art. 190 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2006 nr 121 poz 844 art. 1 a ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Beata Cieloch, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 441/11 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 4 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi. 1. Wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 441/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi C.sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Spółka) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej: SKO) z dnia 4 lutego 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. 2. Spółka umową z 19 grudnia 2005 r. zakupiła prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z odrębnym prawem własności budynków położonych w P.. W deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 rok na kwotę 0,00 zł, wskazując na zwolnione w oparciu o art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: u.p.o.l.). 3. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta P. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 68.391,00 zł. 4. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego, SKO decyzją z dnia 9 stycznia 2009 r. uchyliło zaskarżony akt i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. 5. Decyzją z dnia 26 maja 2010 r. organ pierwszej instancji określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 66.507,00 zł, opodatkowując grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 7.169,00 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej: 1.291,73 m2 - za cały rok 2007 (budynek jednopiętrowy oraz budynek stacji transformatorowej), 1.555,00 m2 powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie handlu na powierzchni powyżej 800 m2 (zajęte przez P.Sp. z o.o. na sklep z odzieżą) oraz dodatkowo za miesiące styczeń-październik 2007 r. 385,00 m2 (powierzchnia zajęta przez . K. na sklep w budynku T. W.), a także za czerwiec-grudzień 2007 r. 655,82 m2 (powierzchnia zajęta przez W.sp. z o.o.), a także budowle o wartości 1.000 zł. 6. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia 4 lutego 2011 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że Spółka nie mogła skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 2 pkt 4 u.p.o.l. w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości, ponieważ ani wskazane grunty jak i cała przedmiotowa nieruchomość nie zostały zgłoszone jako zakład pracy chronionej. Nie mogła także skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., dotyczącego nieruchomości stanowiących obiekty zabytkowe. Organ wskazał, że Spółka jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości, składającej się z działek o łącznej powierzchni 7169 m² i taka powierzchnia podlegała opodatkowaniu, bowiem grunt ten nie został wpisany do rejestru zabytków. Wpisem został objęty jedynie trójkondygnacyjny obiekt tzw. T. W., zaś wpisem nie został objęty drugi z budynków (podlega on jedynie ochronie konserwatorskiej), a także budynek stacji transformatorowej. W budynku tzw. T. W. zwolnieniem nie zostały objęte powierzchnie wynajmowane na prowadzenie działalności gospodarczej. Powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ wskazał, że zajęcie gruntu pod budynek znajdujący się w złym stanie technicznym nie jest tożsame z przyjęciem, że wyżej wskazane względy techniczne dotyczą gruntu i uniemożliwiają jego wykorzystanie w działalności gospodarczej. Prowadzenie przez przedsiębiorcę prac remontowych i budowlanych, nawet zmieniających w przyszłości sposób wykorzystywania obiektu, świadczy o związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podkreślił przy tym, że podstawową działalnością Spółki jest kupno, zagospodarowanie, sprzedaż i wynajem nieruchomości oraz zarząd tymi nieruchomościami. Odnosząc się do twierdzeń strony, iż przedmiotowe obiekty budowlane nie stanowiły budynków, ze względu na brak wszystkich elementów wskazanych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. organ stwierdził, że występowanie ubytków w pokryciach dachowych, czy stropach oraz późniejsze czasowe zdjęcie np. pokrycia dachowego, czy też ścian zewnętrznych, podczas prowadzonej przebudowy, rozbudowy, czy remontu nie oznacza jeszcze, że przedmiotowy obiekt przestał być budynkiem. Organ odwoławczy wskazał także, że w aktach sprawy znajdują się dwie opinie: jedna - inż. P. S., sporządzona na zlecenie Spółki i druga - powołanego przez organ biegłego A. M.. Wskazując na treść art. 190 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) podkreślono, że organ pierwszej instancji miał obowiązek powiadomić Spółkę o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i umożliwić jej zadawanie pytań, czego nie uczynił, jednak uchybienie to nie uzasadniało uchylenia decyzji. Zdaniem organu do oceny, czy przedmiotowy obiekt jest budynkiem i czy zachodzą względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie w nim działalności gospodarczej, nie były wymagane wiadomości specjalne, a tym samym nie było potrzeby powoływania biegłego. Organ skonstatował, że opinia biegłego A. M. nie posiada jakiejkolwiek wartości dowodowej, nie będąc de facto opinią, tym samym niepoinformowanie o jej przeprowadzeniu i nieumożliwienie zadawania pytań nie pozbawiło strony czynnego udziału w postępowaniu i nie dyskwalifikuje tego dowodu. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 7. Decyzja SKO została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez Spółkę, który zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - art. 122,187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez: a) dowolne uznanie, że jednopiętrowa część budynku T. W. stanowi odrębny budynek jednopiętrowy; b) dowolne uznanie, że bez znaczenia pozostawały umowy najmu, sporządzone z najemcami lokali usługowych położonych w części jednopiętrowej budynku T. W. w sytuacji, gdy obiekt ten nie posiada kompletnych przegród pionowych i poziomych, a więc nie odpowiadała definicji budynku; c) pominięcie tego, że w świetle zeznań P. S. oraz wydanej przez niego opinii, obiekt nie spełniał ustawowych przesłanek pojęcia budynek; d) dowolne uznanie, że brak części pionowych przegród budowlanych i części dachu był wynikiem prac remontowo budowlanych prowadzonych przez stronę skarżącą podczas, gdy brak tych elementów był wynikiem złego stanu technicznego obiektu już w dacie jego nabycia; e) uchylenie się od wyjaśnienia, czy dokonane przez organ I instancji pomiary powierzchni użytkowej zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności czy zostały przeprowadzone po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyłączeniem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, a także czy uwzględniają one treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: - art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i: a) opodatkowanie całej jednopiętrowej części budynku T. W. stawką podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy opodatkowaniu tą stawką mogły podlegać tylko powierzchnie fizycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej; b) opodatkowanie całego gruntu wchodzącego do zespołu T. W. stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą podczas, gdy nawet budynek T. C. nie jest w całości fizycznie wykorzystywany na cele działalności gospodarczej; - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż niewynajęta powierzchnia jednopiętrowej części budynku T. W. winna zostać opodatkowana według stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, gdy niezależnie od przysługującego zwolnienia z mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., budynek ten, wobec jego złego stanu technicznego, nie odpowiadał definicji budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.; - art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że obiekt nie posiadający części dachu, czy też kompletnych przegród pionowych i poziomych może stanowić budynek w rozumieniu tego przepisu; - art. 4 ust. 2 u.p.o.l. poprzez dokonanie pomiarów powierzchni użytkowej bez wyłączenia powierzchni konstrukcji wsporczej wewnętrznej w tym filarów, ścian nośnych, słupów oraz szachtów wewnętrznych znajdujących się w budynku; Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. 8. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. 9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy w istocie prawidłowości ustalenia, czy przedmiot opodatkowania (nieruchomość) może być wykorzystywany do celów prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. 10. W ocenie Sądu zaprezentowana przez organ drugiej instancji ocena opinii biegłego techn. A. M. naruszała zasadę swobodnej oceny dowodów. Wskazano, że organ nie wyjaśnił przekonywująco, dlaczego – w jego ocenie – "w odniesieniu do kwalifikacji czy obiekt jest budynkiem oraz czy zachodzą względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej, nie są wymagane wiadomości specjalne, a tym samym a contrario z art.197 § 1 Ordynacji podatkowej, nie ma w ramach art. 122 i art. 187 § 1 potrzeby powoływania biegłego". Jak wyjaśnił Sąd, w piśmiennictwie i judykaturze w szczególności podnosi się, że przez wiadomości specjalne należy rozumieć wiadomości wymagające szczególnej wiedzy z zakresu budownictwa. Zdaniem Sądu pierwszej instancji takie stanowisko organu odwoławczego jest całkowicie nieuzasadnione i ma na celu sanowanie błędnego sposobu powołania dowodu z opinii biegłego przez organ pierwszej instancji poprzez nie powiadomienie o powołaniu omawianego dowodu i uniemożliwienie udziału w oględzinach nieruchomości dokonywanych przez biegłego oraz zadawanie pytań biegłemu. 11. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem organu, że może on samodzielnie dokonywać oceny co do stanu technicznego budynku, bowiem niewątpliwie nie posiada on odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa. W ocenie Sądu dla uznania, czy zachodzą określone w art. 1 a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej wskazane przez stronę, konieczne było skorzystanie z dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa. Opinia taka pozwoliłaby wyjaśnić, czy uszkodzenia nieruchomości mają charakter, o którym mowa w cytowanym przepisie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że zastosowanie przez organy podatkowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości stawki podatku należnej od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej okazało się co najmniej przedwczesne. Warunkiem zastosowania jakiejkolwiek stawki podatku od nieruchomości jest uprzednie bezbłędne ustalenie stanu faktycznego. W sytuacji, gdy strona skarżąca w toku postępowania podatkowego eksponuje dane, które jej zdaniem świadczą o tym, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych organ podatkowy nie może uchylić się od wyjaśnienia tej istotnej okoliczności. Ma w tym celu do dyspozycji cały szereg dowodów wymienionych w rozdziale 11 Działu IV Ordynacji Podatkowej, w tym zwłaszcza opinie biegłego lub biegłych (art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej). Dlatego niewykorzystanie tej możliwości w toku dotychczasowego postępowania podatkowego oznacza, że naruszono wymieniony przepis procesowy i to w stopniu mającym bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie. Skarga kasacyjna. 12. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku SKO, zaskarżając go w całości, zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 w zw. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji w oparciu o nieuzasadnione przyjęcie, iż organy podatkowe winny były przed wydaniem decyzji przeprowadzić dowód z opinii biegłego, w sytuacji kiedy prawidłowo zebrany, oceniony i opisany materiał dowodowy wskazywał na brak występowania względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a zatem brak było konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego; - art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu, kiedy Sąd z jednej strony wskazuje na możliwość dowodzenia występowania względów technicznych na podstawie wszelkiego rodzaju środków dowodowych, a z drugiej strony wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz poprzez uchylenie decyzji w oparciu o błędne hipotezy co do celów działania organów podatkowych, nie zaś w oparciu o wynikające z akt sprawy fakty, wskazane w uzasadnieniu decyzji; - art. 132, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. a także art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 z poźn. zm.) poprzez uchylenie decyzji w oparciu o zbadanie jednego z wielu zarzutów Spółki, nie zaś przeprowadzenie pełnej kontroli decyzji organu podatkowego i rozstrzygnięcie, czy i w jakim zakresie decyzja została wydana zgodnie z prawem, czy też naruszeniem prawa; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. 190 § 1 w zw. z art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie decyzji ze względu na podniesione niepowiadomienie o powołaniu biegłego i uniemożliwienie udziału w oględzinach nieruchomości dokonywanych przez biegłego oraz zadawanie pytań biegłego, w sytuacji kiedy te uchybienia nie miały jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o naruszenie prawa materialnego którego to naruszenia Sąd nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bowiem oparł się wyłącznie na stwierdzeniu naruszenia przepisów postępowania m. In. Art. 122, art. 187 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 13. Spółka wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. 14. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. 15. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, za bezpodstawny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji w oparciu o nieuzasadnione przyjęcie, iż organy podatkowe powinny przed wydaniem decyzji przeprowadzić dowód z opinii biegłego w sytuacji, kiedy prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowody wskazywał na brak występowania względów technicznych w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wobec przedłożenia przez stronę opinii sporządzonej przez uprawnionego inżyniera budownictwa P. S., w której wskazano na brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej, organ podatkowy nie mógł bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalić, że w stosunku do przedmiotu opodatkowania nie występowały względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji słusznie wskazał, że w sprawie konieczne było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego wobec wskazanego przez stronę stanu technicznego przedmiotu opodatkowania, uniemożliwiającego w jego ocenie prowadzenie tam działalności gospodarczej. Dowodu z opinii właściwego biegłego nie mogła zastąpić przedłożona przez organ podatkowy opinia sporządzona przez architekta, nie będącego uprawnionym inżynierem budownictwa. Ponadto opinia ta została wykonana bez oględzin przedmiotu opodatkowania i zawiera wyłącznie ocenę prawną opinii przedstawionej przez stronę. Sąd pierwszej instancji, zasadnie przyjął, że opinia architekta nie stanowi dowodu z opinii biegłego w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. 16. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, polegającą w ocenie autora skargi kasacyjnej na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji z jednej strony możliwości dowodzenia występowania względów technicznych na podstawie wszelkiego rodzaju środków dowodowych, a z drugiej strony konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, należało również uznać ten zarzut za nieuzasadniony. Sąd pierwszej instancji słusznie bowiem uznał, że dla stwierdzenia, czy zachodzą tzw. względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej w nieruchomości konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa. Opinia biegłego stanowi jeden z dowodów w sprawie, który podlega ocenie przez organ podatkowy. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, na obowiązujące w Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, podnosząc, że dowód z opinii biegłego podlega ocenie tak jak każdy inny dowód w sprawie. 17. Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, a mianowicie naruszenia art. 132, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 p.u.s.a poprzez uchylenie decyzji w oparciu o zbadanie jednego z wielu zarzutów skargi i nie przeprowadzenie pełnej kontroli decyzji uznać należało, że zarzut ten nie zasługiwał także na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji przyjął, że zastosowanie przez organy podatkowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości stawki podatku należnej od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej było przedwczesne. Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, iż należy najpierw ustalić stan faktyczny, a mianowicie, czy zachodzą tzw. względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości. 18. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 133 § 1pP.p.s.a., w powiązaniu z powołanymi powyżej przepisami p.p.s.a. i Ordynacji podatkowej. należy na wstępie przypomnieć istotę i rolę tego przepisu w procedurze sądowoadministracyjnej. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Dalsza część cytowanego przepisu dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły (nieprzekazanie skargi sądowi w terminie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym). Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Ponadto sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Wyjątek od zasady orzekania na podstawie akt sprawy stanowi sytuacja określona w art. 55 § 2 p.p.s.a., gdy sąd, na żądanie skarżącego, rozpoznaje sprawę na podstawie odpisu skargi (taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie). Nie można zatem zarzucać Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy Sąd ten orzekł na podstawie akt sprawy. Natomiast odmienna ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, istotnych dla potrzeb rozpatrywanej sprawy, nie może być utożsamiana z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a., że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego ustalonego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 par. 1 p.p.s.a powoływany w związku z wyżej wymienionymi przepisami p.p.s.a i Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., granice sądowej kontroli wyznaczają granice sprawy administracyjnej, której dotyczy zaskarżony akt. Sąd administracyjny nie jest związany przy takiej kontroli zarzutami sformułowanymi w skardze. Z tego wynika, że Sąd pierwszej instancji nie musi odnosić się do wszystkich podnoszonych przez stronę zarzutów i przytaczanej argumentacji, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1225/07). 19. Odnosząc się również do zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. powoływanego w skardze kasacyjnej w związku z przepisami p.p.s.a. oraz Ordynacji podatkowej. wskazać należy, że art. 141 par. 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Musi ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. W ramach pierwszego z elementów sąd winien nie tylko opisać dotychczasowy przebieg sprawy, w tym ustalenia dokonane przez organy podatkowe, ale również je ocenić, tak, by było oczywiste, jaki stan faktyczny został przyjęty przez Sąd jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2123/04, opubl. w ONSAiWSA z 2006 r., nr 1, poz. 9). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada powyższym wymogom. Sąd pierwszej instancji przedstawił bowiem przebieg sprawy, a także zawarł własną ocenę i analizę tego stanu. Możliwe jest prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym kontrola instancyjna wyroku. Uzasadnienie to odpowiada zatem wymogom wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1006/06).Zatem okoliczność, że zdaniem składającego skargę kasacyjną, ocena dokonanych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych była wadliwa, nie może być brana pod uwagę jako uchybienie art. 141 § 4 p.p.s.a. 20. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c i § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 190 § 1 w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uchylenie decyzji ze względu na niepowiadomienie o powołaniu biegłego i uniemożliwienie udziału w oględzinach nieruchomości dokonywanych przez biegłego oraz zadawanie pytań biegłemu w sytuacji, gdy uchybienia nie miały w ocenie autora skargi kasacyjnej wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie zgodnie z art. 190 Ordynacji podatkowej strona powinna być powiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu , może zadawać pytania biegłym oraz składać wyjaśnienia. Art. 190 Ordynacji podatkowej jest jednym z przepisów gwarantujących stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym. Nie można w żaden sposób pozbawić strony przewidzianego w art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej uprawnienia, argumentując np. że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny. Zachowanie wszystkich wymagań określonych w art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu jest bezwzględnym obowiązkiem organu podatkowego. Naruszenie tego obowiązku jest naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lexis Nexis 2007, s. 782 i n.) 21. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o naruszenie prawa materialnego, którego to naruszenia Sąd nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bowiem oparł się wyłącznie na stwierdzeniu naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Istotnie, Sąd pierwszej instancji jako podstawę prawną uchylenia zaskarżonej decyzji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wskazując w uzasadnieniu na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niemniej jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanie tej podstawy prawnej poprzez wymienienie artykułu 145 § 1 pkt 1 lit. a zamiast lit. c p.p.s.a nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jasno bowiem z uzasadnienia wyroku wynikało, jakiego naruszenia przepisów dopatrzył się Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżone decyzje. 22. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI