Orzeczenie · 2025-03-19

II FSK 2130/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-19
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychprzedawnienie zobowiązania podatkowegopostępowanie karne skarbowezawieszenie biegu terminuinstrumentalność postępowaniaNSAskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. S.A. od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzje Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne i miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka podnosiła, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte tuż przed upływem terminu przedawnienia, organ nie wykazywał aktywności, a brak było znamion czynu zabronionego. WSA w Poznaniu uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne, opierając się m.in. na przesłuchaniu świadków. NSA uznał jednak, że WSA nie dokonał wszechstronnej analizy sprawy, w szczególności nie zbadał przesłanek zawieszenia postępowania karnego skarbowego zgodnie z art. 114a K.k.s. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miesiąc po wydaniu decyzji wymiarowej przez ten sam organ, przy braku aktywności w zawieszonym postępowaniu, daje podstawę do stwierdzenia jego instrumentalnego charakteru. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie mogło zawiesić biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe jest wszczynane tuż przed upływem terminu przedawnienia i nie jest prowadzone w sposób aktywny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nastąpiło na dwa miesiące przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne i w związku z tym nie powodować zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne, jeśli brak jest ku temu uzasadnionych podstaw i służy jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie dokonał wszechstronnej analizy okoliczności sprawy, w tym działań organów podatkowych i karnoskarbowych. Wskazał na brak aktywności organu w zawieszonym postępowaniu, wszczęcie postępowania karnego skarbowego tuż przed terminem przedawnienia i miesiąc po wydaniu decyzji wymiarowej, co sugeruje instrumentalny charakter działań.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do wszechstronnej analizy przesłanek zawieszenia postępowania karnego skarbowego przy ocenie zarzutu instrumentalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien badać przesłanki zawieszenia postępowania karnego skarbowego, oceniając zarzut instrumentalności wszczęcia tego postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zawieszenie postępowania karnego skarbowego na podstawie art. 114a K.k.s. nie jest obligatoryjne, ale musi być uzasadnione. Sąd powinien badać te przesłanki, analizując całokształt działań organów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

K.k.s. art. 114a

Kodeks karny skarbowy

K.k.s. art. 133 § § 1

Kodeks karny skarbowy

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.k.s. art. 303

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, podczas gdy okoliczności wszczęcia oraz przebieg postępowania karnego skarbowego świadczą o instrumentalnym wykorzystaniu tej instytucji • nieumorzenie postępowania w sprawie, pomimo że przed wydaniem decyzji zobowiązanie podatkowe Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za sporny okres uległo wygaśnięciu wskutek przedawnienia • nie każde działanie podatnika zmierzające do jak najmniejszego obciążenia podatkowego daje podstawę do wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Jedynie działania sprzeczne z prawem stanowić mogą podstawę do podjęcia takiego postępowania.

Skład orzekający

Jan Grzęda

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Zborzyński

sędzia

Artur Kot

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe jest wszczynane tuż przed upływem terminu przedawnienia i nie jest prowadzone w sposób aktywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnych nadużyć proceduralnych ze strony organów, co jest istotne dla wielu podatników i ich doradców.

Czy postępowanie karne skarbowe może być 'haczykiem' na przedawnienie podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst