II FSK 212/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-11
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyIP Boxulga badawczainterpretacja podatkowastan faktycznyocena prawnaOrdynacja podatkowaprace rozwojowebadania naukowe

NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie organu interpretacyjnego, uznając, że organ błędnie pozostawił wniosek o interpretację bez rozpatrzenia, wymagając od podatnika przedstawienia własnej oceny prawnej jako elementu stanu faktycznego.

Skarżący złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą ulgi IP Box, jednak organ pozostawił go bez rozpatrzenia, twierdząc, że podatnik nie przedstawił wyczerpująco stanu faktycznego, w tym nie określił, czy prowadzi prace badawczo-rozwojowe. WSA oddalił skargę podatnika. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ błędnie wymagał od podatnika przedstawienia własnej oceny prawnej jako części stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że organ powinien dokonać oceny stanowiska podatnika na tle przedstawionych faktów, a nie przerzucać na niego ciężaru oceny prawnej.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie ulgi IP Box. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, ponieważ skarżący, mimo wezwania, nie sprecyzował, czy prowadzi prace badawczo-rozwojowe, co organ uznał za brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie DKIS. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zaakceptował stanowisko organu, który wymagał od podatnika przedstawienia własnej oceny prawnej jako elementu stanu faktycznego. NSA podkreślił, że organ interpretacyjny nie może przerzucać na podatnika ciężaru dokonania oceny prawnej, lecz sam powinien dokonać wykładni przepisów prawa podatkowego na tle przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego. Sąd wskazał, że pojęcia takie jak 'prace rozwojowe' czy 'badania naukowe' są elementem przepisów prawa podatkowego i podlegają ocenie organu, a nie muszą być przez podatnika definiowane jako część stanu faktycznego. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie DKIS, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem przedstawionych wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może wymagać od podatnika przedstawienia własnej oceny prawnej jako elementu stanu faktycznego. Obowiązkiem organu jest dokonanie oceny prawnej stanowiska podatnika na tle przedstawionego przez niego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zaakceptował stanowisko organu, który wymagał od podatnika przedstawienia własnej oceny prawnej jako części stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że interpretacja indywidualna ma na celu uzyskanie stanowiska organu w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego, a nie ustalanie tego stanu przez organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Op art. 14b § 3

Ordynacja podatkowa

Podatnik obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ nie może wymagać od podatnika zaliczenia do stanu faktycznego elementu oceny prawnej.

updof art. 30ca

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący ulgi IP Box.

updof art. 5a § pkt 38-40

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicje badań naukowych i prac rozwojowych.

Pomocnicze

Op art. 14h

Ordynacja podatkowa

W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 169 § 1-2 i 4 Op.

Op art. 169 § 1

Ordynacja podatkowa

Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie aktu lub stwierdzenie jego nieważności przez WSA.

ppsa art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny błędnie wymagał od podatnika przedstawienia własnej oceny prawnej jako elementu stanu faktycznego. Pojęcia 'prace rozwojowe' i 'badania naukowe' są przepisami prawa podatkowego podlegającymi interpretacji organu. WSA nieprawidłowo oddalił skargę, akceptując stanowisko organu o braku wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

organ interpretacyjny nie może przerzucać na podatnika – wbrew woli podatnika – ciężaru dokonania oceny prawnej stanowiska podatnika na tle przedstawionego przez niego w sposób wyczerpujący stanu faktycznego Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie - ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Antoni Hanusz

członek

Artur Kot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozgraniczenia stanu faktycznego od oceny prawnej we wniosku o interpretację podatkową oraz zakresu obowiązków organu interpretacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację podatkową w kontekście ulgi IP Box, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące składania wniosków o interpretacje podatkowe i obowiązków organów, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozgraniczenie stanu faktycznego od oceny prawnej.

Interpretacja podatkowa: Kto odpowiada za ocenę prawną – podatnik czy organ?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 212/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Artur Kot /sprawozdawca/
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1151/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-10-05
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 14b par 3,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Artur Kot (spr.), po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1151/21 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) uchyla postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 czerwca 2021 r. nr [...]; 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. G. kwotę 1020 (słownie: tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 5 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1151/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej także jako "WSA" lub "sąd pierwszej instancji") oddalił skargę M. G. (dalej jako "skarżący" lub "wnioskodawca")
na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor KIS", "organ interpretacyjny" lub "DKIS") z 8 czerwca 2021 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Tekst powyższego wyroku wraz uzasadnieniem (a także innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej) dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zw. w skrócie "CBOSA").
2. Stan sprawy przedstawiony przez sąd pierwszej instancji.
Utrzymując w mocy swoje postanowienie z 1 kwietnia 2021 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi IP Box Dyrektor KIS stwierdził, że skarżący odpowiadając na stosowne wezwania organu nie wskazał, czy prowadzi prace rozwojowe czy też badania naukowe w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Okoliczność ta powinna być zaś wskazana
w ramach opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wniosku o wydanie interpretacji, a nie jako element oceny prawnej skarżącego dotyczącej okoliczności faktycznych przedstawionych przez niego w owym wniosku. Skoro skarżący nie przedstawił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego)
w rozumieniu art. 14b § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; zw. dalej "Op") pomimo otrzymania stosownego wezwania ze strony organu podatkowego, to wbrew stanowisku skarżącego wystąpiły przesłanki do pozostawienia bez rozpatrzenia jego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej przepisów art. 30ca i art. 5a pkt 38-40 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1125 ze zm.; zw. dalej "updof").
W skardze do WSA w Gliwicach na powyższy akt skarżący wniósł o uchylenie
w całości obu postanowień Dyrektora KIS dotyczących pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji jako wydanych z naruszeniem przepisów:
1) art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1, art. 14b w zw. z art. 169 § 4 Op poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym organ bezpodstawnie przerzucił ciężar interpretacyjny na skarżącego, co sugeruje treść wezwania z 14 stycznia 2021 r.;
2) art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 169 § 4 Op poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku, mimo że wcześniej w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych (zdarzeń przyszłych), nie wzywano do w takim zakresie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej;
3) art. 5a pkt 39 i 40 updof poprzez błędne uznanie, że zawarte w nich definicje badań naukowych oraz prac rozwojowych nie stanowią przepisów prawa podatkowego, a tym samym nie mogą być przedmiotem interpretacji dokonywanej przez organ, podczas gdy stanowią one element systemu prawa podatkowego; konsekwencją tego było przyjęcie przez organ błędnego założenia, że skarżący nie dokonał wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, niezbędnego do wydania interpretacji indywidualnej;
4) art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, gdyż organ podatkowy wydawał uprzednio interpretacje indywidualne bez uzależnienia tego od faktu samookreślenia charakteru prowadzonej działalności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
3. WSA oddalając skargę na postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej podzielił stanowisko DKIS,
że dla stwierdzenia, czy podatnik prowadzi działalność badawczo-rozwojową, winien on jednoznacznie doprecyzować opis sprawy w sposób, który pozwalałby organowi rzetelnie dokonać wykładni przepisów prawa materialnego wywołujących wątpliwości interpretacyjne podatnika. Tymczasem odpowiedzi skarżącego w tym zakresie nie były jednoznaczne. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu interpretacyjnego nie dokonał bowiem kwalifikacji opisywanych czynności jako badań naukowych czy też prac rozwojowych. Nie dopełnił zatem spoczywających na nim obowiązków dotyczących przedstawienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) jego wniosku o wydanie interpretacji. Skarżący wyraził wyłącznie swoją opinię (pogląd, przypuszczenie, subiektywną ocenę w zakresie prowadzenia prac rozwojowych). WSA nie dopatrzył się zatem naruszenia przez organ interpretacyjny przepisów art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1 oraz art. 14h w zw. z art. 169 § 4 Op. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi (zob. s. 22 – 29 zaskarżonego wyroku).
4.1. Od powyższego wyroku sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącego (doradca podatkowy). Wystąpił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także
o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zw. dalej "ppsa") autor skargi kasacyjnej postawił zaskarżonemu wyrokowi zarzut naruszenia art 151 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez pominięcie przez sąd pierwszej instancji, że skarżący uzupełnił braki wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej w takim zakresie, w jakim wiązało się to
ze wskazaniem cech prowadzonej działalności, umożliwiającym jednoczesne dokonanie analizy jej charakteru pod kątem spełnienia wymogów dla uznania jej za działalność badawczo-rozwojową, w wyniku czego nastąpiło nieprawidłowe – bo niepoparte przesłankami zarówno merytorycznymi, jak i proceduralnymi – oddalenie skargi
na postanowienie Dyrektora KIS. Dodać należy, że uzasadniając skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie art. 14b § 3 Op bowiem w realiach rozpoznawanej sprawy skarżący dopełnił obowiązków wynikających z tego przepisu.
4.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora KIS (radca prawny) wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie
art. 188 ppsa uchylił zaskarżony wyrok jako wydany z naruszeniem przepisów postępowania o charakterze wynikowym, tj. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa
w zw. z art. 14b § 3 Op. Owo naruszenie miało istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy bowiem sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował stanowisko organu interpretacyjnego, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik obowiązany jest przedstawić jako element stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) swoje stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. W konsekwencji WSA błędnie przyjął, że w realiach rozpoznawanej sprawy skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 14b § 3 Op, gdyż we wniosku
o wydanie interpretacji nie przedstawił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a przez to wystąpiły przesłanki do pozostawienia owego wniosku bez rozpatrzenia. Tym samym sąd pierwszej instancji bezpodstawnie zastosował art. 151 ppsa i oddalił skargę zamiast uchylić postanowienie Dyrektora KIS na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, gdyż zasadny okazał się zarzut skargi co do wydania tego aktu z naruszeniem art. 14b § 3 Op. Uznając za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia tych przepisów należy nadto stwierdzić, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona.
5.1. We wniosku o wydanie interpretacji oraz w ramach działań stanowiących odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia braków owego wniosku skarżący wskazał okoliczności faktyczne uzasadniające w jego przekonaniu trafność oceny prawnej przedstawionego we wniosku wstępnego zagadnienia. Zdaniem skarżącego prowadzi on działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 updof, ale oczekuje od organu potwierdzenia zasadności tego stanowiska mającego kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia jego wątpliwości dotyczących sposobu zastosowania pozostałych przepisów prawa materialnego wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji na tle szczegółowo omówionych okoliczności faktycznych. Na podstawie przedstawionego przez skarżącego we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz informacji udzielonych w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora KIS,
za niezasadne należało uznać zatem stanowisko, że skarżący nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 14b § 3 Op. Podkreślić należy, że tożsamy problem prawny był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z 23 listopada 2021 r. (II FSK 1049/21) i z 17 grudnia 2021 r. (II FSK 1239/21). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację zawartą w uzasadnieniach tych orzeczeń, w adekwatnym zakresie korzystając z niej w dalszej części rozważań.
5.2. Zgodnie z art. 14b § 3 Op składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska
w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Stosownie natomiast do art. 14h Op w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 169 § 1-2 i 4 Op, a także przepisy rozdziału 6 działu IV tej ustawy. Zgodnie z art. 169 § 1 Op, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie
do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Postępowanie w sprawach
z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zasadniczo różni się od postępowania podatkowego. Organ interpretacyjny nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Op nie ma zastosowania), a wzywa wnioskodawcę do uszczegółowienia stanu faktycznego jedynie w sytuacji, gdy podany stan faktyczny uniemożliwia odpowiedź na pytanie zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (por. np. wyrok NSA z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 3537/15). Wymóg wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego realizuje się poprzez podanie wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. W trybie żądania uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, organ podatkowy co do zasady może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ podatkowy powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie - ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie, którego można
w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ interpretacyjny wzywał skarżącego de facto do odpowiedzi na pytanie, które skarżący skierował do organu, przedstawiając własne stanowisko co do tej kwestii, zgodnie z art. 14b § 3 in fine Op. Jego stanowisko było oceną stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, co do skutków którego chciał się upewnić, występując
o wydanie interpretacji. O ile zatem opis działalności skarżącego stanowił element stanu faktycznego, o tyle już wypowiedź skarżącego co do tego, czy opisane we wniosku działania mogą stanowić działalność badawczo-rozwojową, należy uznać za stanowisko strony, z którym związane było jedno z zagadnień, co do którego domagał się stanowiska organu. Organ wzywając skarżącego do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Op, domagał się w istocie od skarżącego, aby uzupełnił stan faktyczny poprzez wskazanie, że jego ocena przedstawionego we wniosku stanu faktycznego co do prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej, stała się elementem owego stanu faktycznego.
5.3. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że element wprawdzie objęty normą prawnopodatkową, ale podany przez wnioskodawcę w ramach "wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego" jako faktycznie występujący i co do którego tenże wnioskodawca nie wyraża w jednoznaczny sposób wątpliwości prawnych, nie może być przedmiotem weryfikacji prowadzonej przez organ. Podkreśla się także, że w postępowaniu
o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca według własnego uznania podejmuje swobodną decyzję co do tego, o jaką kwestię podatkową pyta i w otoczeniu jakich okoliczności (zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego) do tej kwestii się odnoszących. W konsekwencji "to samo" jednym razem jest tylko elementem stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, a innym razem może być już ważną częścią prawną interpretacji indywidualnej, w której wnioskodawca oczekuje oceny swojego stanowiska w ramach merytorycznej wypowiedzi organu podatkowego
(por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2020 r., I FPS 3/19 i powołane w nim orzecznictwo).
Innymi słowy, organ interpretacyjny ma prawo zastosować art. 169 § 1 Op
w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji bądź też zakresu owego stanu faktycznego, gdy podatnik oczekuje od organu oceny prawnej kilku kwestii poruszonych we wniosku. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wyraźnie wskazuje w odpowiedzi
na wezwanie wystosowane w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h Op, że oczekuje od organu interpretacyjnego również oceny prawnej stanowiska podatnika w zakresie,
o którym mowa w wezwaniu, to obowiązkiem tego organu jest dokonanie w pierwszej kolejności kompleksowej oceny, czy podatnik dopełnił obowiązków, o których mowa
w art. 14b § 3 Op. Organ interpretacyjny nie może przy tym wymagać od podatnika, pod rygorem zastosowania art. 14g § 1 (lub art. 169 § 4) Op, zaliczenia do stanu faktycznego jednego z elementów oceny prawnej – dokonanej przez podatnika – owego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego w sposób wyczerpujący przez podatnika. Wykładni pojęcia użytego w przepisie prawa podatkowego oraz oceny możliwości zastosowania owego przepisu na tle stanu faktycznego przedstawionego wyczerpująco przez podatnika obowiązany jest dokonać organ poprzez ocenę prawną stanowiska podatnika. Brak jest natomiast podstaw do przerzucania przez organ interpretacyjny na podatnika – wbrew woli podatnika – ciężaru dokonania oceny prawnej stanowiska podatnika na tle przedstawionego przez niego w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji. Skarżący w realiach rozpoznawanej sprawy nie uczynił elementem stanu faktycznego zdarzenia, którym było prowadzenie przez niego działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 30ca w zw. z art. 5a pkt 38-40 updof. Przeciwnie – chciał uzyskać stanowisko organu interpretacyjnego co do tego, czy wykonywane przez niego czynności stanowią tego rodzaju działalność. Obowiązkiem Dyrektora KIS było zatem dokonanie oceny stanowiska skarżącego w tym zakresie na tle wyczerpująco przedstawionego przez niego stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 2 czerwca 2022 r., II FSK 1336/21).
5.4. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "przepisy prawa podatkowego",
o którym mowa w art. 3 pkt 2 i art. 14b § 1 Op. Jednak z tym zastrzeżeniem,
że przedmiotem indywidualnej interpretacji podatkowej mogą być tylko takie przepisy, które współkształtują daną instytucję podatkowego prawa materialnego. Pod pojęciem przepisów prawa podatkowego należy rozumieć wszelkie normy prawne, które regulują elementy konstrukcyjne, tj. podmiotowe i przedmiotowe podatku, zatem także normy prawne, które nie znajdują się w ustawach podatkowych (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., II FSK 345/18). Przyjąć zatem należy, że pojęcia użyte przez ustawodawcę
w przepisach art. 5a pkt 38-40, art. 26e ust. 1 oraz art. 30ca ust. 2 updof są pojęciami przepisów prawa podatkowego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 i art. 14b § 1 Op, które podlegają wykładni i ocenie możliwości zastosowania dokonywanej przez organ interpretacyjny. To zaś oznacza, że obowiązkiem organu interpretacyjnego również
w niniejszej sprawie jest dokonanie oceny okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przez pryzmat pojęć użytych w ww. przepisach, będących przedmiotem oceny prawnej dokonanej przez skarżącego, zgodnie z art. 14b § 3 Op. Tylko w ten sposób możliwe jest wydanie interpretacji spełniającej swoją podstawową funkcję polegającą na zapewnieniu podatnikowi możliwości zweryfikowania prawidłowości jego wykładni przepisów prawa podatkowego. Pojęcia użyte przez ustawodawcę w art. 26e ust. 1 i art. 30ca ust. 2 pkt 8 w związku z art. 5a pkt 38-40 updof, współkształtujące zasady ustalania dochodu
do opodatkowania (stanowiące element przepisów podatkowego prawa materialnego) nie mogą być zatem co do zasady elementem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) w rozumieniu art. 14b § 3 Op – wbrew woli podatnika występującego
z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Pojęcie "ustawy podatkowe" użyte
w art. 3 pkt 1 Op mieści się w pojęciu "przepisy prawa podatkowego", o którym mowa
w art. 3 pkt 2 i art. 14b § 3 Op (zob. wyrok NSA z 2 czerwca 2022 r., II FSK 1336/21).
5.5. Podsumowując, za usprawiedliwione należało uznać zarzuty procesowe skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 14b § 3 Op. Podkreślenia wymaga, że organ interpretacyjny nie może uchylić się od wypełnienia swoich obowiązków przewidzianych w art. 14c § 1 i 2 Op tylko z tej przyczyny, że wymagałoby to od niego odniesienia się do innych dziedzin prawa, jeżeli stanowią one element przepisów podatkowego prawa materialnego. Spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 188 ppsa gdyż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zatem zaskarżonego wyrok w całości, a w wyniku rozpoznania skargi uchylił również zaskarżone do WSA postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, jako wydane z naruszeniem art. 14b § 3 Op w stopniu, o którym mowa w tym przepisie. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor KIS obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i dokonać oceny stanowiska skarżącego, że prowadzi on działalność badawczo-rozwojową
w rozumieniu m.in. art. 5a pkt 38-40 updof. Udzielenie przez organ interpretacyjny odpowiedzi na pozostałe pytania skarżącego uzależnione jest zaś od sposobu rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia wstępnego. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego zostało wydane na podstawie przepisów art. 209, art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i § 4 w zw. z art. 207 § 1 ppsa,
z uwzględnieniem wyniku sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI