II FSK 21/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Sprawa dotyczyła opodatkowania sprzedaży działek gruntu uzyskanych przez skarżącego w drodze darowizny od rodziców. Skarżący opisał stan faktyczny, w którym podzielił nieruchomość rolną na 35 działek, uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i planował sprzedaż części z nich, częściowo przy pomocy biura nieruchomości. Deklarował zamiar przeznaczenia uzyskanych środków na spłatę kredytu hipotecznego, remont domu, w którym mieszka, oraz ewentualny zakup innej nieruchomości na własne cele mieszkaniowe. Skarżący uważał, że sprzedaż ta kwalifikuje się do ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f.). DKIS uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, kwalifikując sprzedaż działek jako pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.) ze względu na zarobkowy cel, zorganizowanie i ciągłość działań (podział nieruchomości, uzyskanie WZ, sprzedaż przez biuro nieruchomości). W konsekwencji organ uznał, że nie ma zastosowania ulga mieszkaniowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając argumentację DKIS. Sąd uznał, że działania skarżącego miały charakter zorganizowany, zaplanowany, powtarzalny i zarobkowy, co przesądza o prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że przepisy dotyczące rozróżnienia między przychodami z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.) a przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.) są nieprecyzyjne i wymagają indywidualnej oceny każdego przypadku. NSA stwierdził, że sam podział nieruchomości, uzyskanie warunków zabudowy i sukcesywna sprzedaż działek nie przesądzają o zorganizowaniu i ciągłości działalności gospodarczej. Działania te mogą być uznane za zwykły zarząd majątkiem prywatnym, zwłaszcza gdy celem jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych i bytowych, a nie profesjonalny obrót nieruchomościami. Sąd zwrócił uwagę, że organ interpretacyjny i sąd pierwszej instancji nie wykazały w sposób wystarczający cech zorganizowania i ciągłości w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. NSA uznał, że działania skarżącego nie miały profesjonalnego charakteru, nie dotyczyły fazy przygotowawczej ani realizacyjnej typowej dla deweloperów, a jedynie stanowiły przejaw gospodarowania własnym mieniem. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granicy między zwykłym zarządem majątkiem prywatnym a pozarolniczą działalnością gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami przez osoby fizyczne.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego i podjętych przez podatnika działań.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż działek gruntu, uzyskanych w drodze darowizny, po ich podziale i uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedaż działek gruntu, nawet po ich podziale i uzyskaniu warunków zabudowy, nie stanowi automatycznie pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli brak jest cech zorganizowania i ciągłości w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Działania te mogą być uznane za zwykły zarząd majątkiem prywatnym.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy dotyczące rozróżnienia między przychodami z odpłatnego zbycia nieruchomości a przychodami z działalności gospodarczej są nieprecyzyjne. Sam podział działek i uzyskanie WZ nie przesądzają o działalności gospodarczej. Kluczowe jest wykazanie cech zorganizowania i ciągłości, które nie zostały udowodnione w tej sprawie. Działania skarżącego można uznać za zwykły zarząd majątkiem prywatnym, nastawiony na zaspokojenie własnych potrzeb.
Czy w przypadku kwalifikacji sprzedaży działek jako pozarolniczej działalności gospodarczej, podatnik może skorzystać z ulgi mieszkaniowej przewidzianej dla przychodów ze zbycia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ulga mieszkaniowa (art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f.) ma zastosowanie do przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, a nie do przychodów z działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Ponieważ NSA uznał, że sprzedaż działek nie stanowi działalności gospodarczej, kwestia zastosowania ulgi mieszkaniowej stała się otwarta. Jednakże, gdyby zostało to uznane za działalność gospodarczą, ulga ta nie miałaby zastosowania.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja pozarolniczej działalności gospodarczej, obejmująca działalność zarobkową prowadzoną we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródło przychodów: pozarolnicza działalność gospodarcza.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródło przychodów: odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części, udziału w nieruchomości, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie przedmiotowe dotyczące przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, w części wydatkowanej na własne cele mieszkaniowe.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określenie warunków i sposobu skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 131.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
O.p. art. 14c § § 1 i § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 14h
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów k.p.a. do interpretacji indywidualnych.
O.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wykładnia przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania skarżącego związane ze sprzedażą działek nie noszą cech zorganizowania i ciągłości, wymaganych dla uznania ich za pozarolniczą działalność gospodarczą. • Podział działek i uzyskanie warunków zabudowy mogą być uznane za zwykły zarząd majątkiem prywatnym, a nie za przygotowanie do działalności gospodarczej. • Brak jest wystarczających dowodów na profesjonalny charakter działań skarżącego w zakresie obrotu nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż działek przez skarżącego, mimo braku rejestracji działalności gospodarczej, nosi cechy zorganizowania i ciągłości, co kwalifikuje ją jako pozarolniczą działalność gospodarczą. • Uzyskanie warunków zabudowy i podział nieruchomości podnoszą wartość działek i świadczą o profesjonalnym podejściu do ich sprzedaży. • Działania skarżącego są zarobkowe i mają na celu osiągnięcie zysku ze sprzedaży nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
granica pozwalająca oddzielić przychody kwalifikowane, jako przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości, od przychodów ze zbycia nieruchomości w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, ma charakter płynny • działania te mieszczą się w pojęciu prawidłowego gospodarowania (gospodarności) własnym mieniem • nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że nabycie nieruchomości gruntowej w drodze darowizny, następnie jej podział i potencjalna możliwość zmiany ich przeznaczenia, miałyby wykazywać cechy zorganizowania, ciągłości i trwałości działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Antoni Hanusz
sędzia
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granicy między zwykłym zarządem majątkiem prywatnym a pozarolniczą działalnością gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami przez osoby fizyczne."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego i podjętych przez podatnika działań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości przez osoby fizyczne i rozróżnieniem między zwykłym zarządem majątkiem a działalnością gospodarczą, co jest istotne dla wielu podatników.
“Sprzedajesz działkę? Uważaj, czy nie prowadzisz nielegalnie działalności gospodarczej!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.