II FSK 2089/09

Naczelny Sąd Administracyjny2011-04-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnetytuł wykonawczyzarzutywymogi formalneNSAprawo administracyjneegzekucja administracyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej wadliwości tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że nie zawierał on istotnych braków formalnych.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na postanowienie SKO w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Głównym zarzutem skarżącego była wadliwość tytułu wykonawczego, który miał nie spełniać wymogów formalnych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podnosił m.in. brak wskazania pełnej podstawy prawnej, rodzaju i typu nieruchomości, a także brak upomnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że tytuł wykonawczy spełniał wymogi formalne, a zarzuty skarżącego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący kwestionował prawidłowość tytułu wykonawczego, zarzucając mu liczne braki formalne, w tym niewskazanie pełnej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, brak określenia rodzaju i typu nieruchomości, a także brak upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji uznały te zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że tytuł wykonawczy spełniał wymogi formalne określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, stwierdzając, że nie narusza ona prawa. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna zawierała błędy formalnoprawne, a zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania nie spełniały wymogów ustawowych, w szczególności nie wykazano istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy. NSA wyjaśnił również kwestie dotyczące obowiązku doręczenia upomnienia oraz prawidłowego wskazania podstawy prawnej w tytule wykonawczym, powołując się na obowiązujące przepisy i orzecznictwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wystarczające jest wskazanie decyzji administracyjnej będącej podstawą egzekwowanej należności, wraz z jej numerem i datą wydania. Nie ma obowiązku wskazywania przepisów prawa materialnego, na podstawie których została wydana decyzja, ani szczegółowych danych identyfikujących nieruchomość, jeśli nie są one wymagane przez art. 27 § 1 upea.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 27 § 1 upea. określa minimalne wymogi tytułu wykonawczego. Wskazanie samej decyzji administracyjnej jako podstawy prawnej jest wystarczające, gdy obowiązek wynika z decyzji. Dodatkowe informacje, jak rodzaj nieruchomości, nie są wymagane, jeśli nie wynikają wprost z przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

upea. art. 27 § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954 art. 15, art. 27 § 1 pkt 3, art. 29 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upea. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea. art. 29 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea. art. 33 § pkt. 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea. art. 34 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea. art. 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

kpa art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.l. art. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 6 i 7

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

t.j.:Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 884 ze zm.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1, § 2 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji § § 13

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne określone w art. 27 § 1 upea. Brak obowiązku doręczenia upomnienia, gdy należność wynika z orzeczenia. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Tytuł wykonawczy jest wadliwy z powodu braku pełnej podstawy prawnej. Brak wskazania rodzaju i typu nieruchomości w tytule wykonawczym. Brak upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie dopatrzył się wystąpienia żadnej z przyczyn nieważności postępowania. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak sama nazwa wskazuje, dotyczy postępowania: są to przede wszystkim przepisy z zakresu procedury. Wykładnia gramatyczna powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że o braku obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia [...] przesądza istnienie dwóch okoliczności. Po pierwsze: egzekwowana należność musi być określona w pieniądzu i po drugie, musi wynikać z orzeczenia.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący

Lidia Ciechomska- Florek

sprawozdawca

Małgorzata Wolf- Kalamala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie podstawy prawnej i obowiązku doręczenia upomnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i może wymagać uwzględnienia innych okoliczności faktycznych w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Ważne orzeczenie NSA: Jakie wymogi musi spełniać tytuł wykonawczy w egzekucji administracyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 2089/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Lidia Ciechomska- Florek /sprawozdawca/
Małgorzata Wolf- Kalamala
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Sz 206/08 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2009-09-09
II FZ 636/08 - Postanowienie NSA z 2009-01-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 15, art. 27 § 1 pkt 3, art. 29 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA (del.) Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 206/08 w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 22 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I. Z. B. (dalej jako skarżący) wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z 8 września 2009 r. I SA/Sz 206/08. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
1. Skarżący, 8 października 2007 r., wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o Nr [...]. Domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego zgłosił następujące zarzuty:
- wskazanie przez wierzyciela nieprawidłowej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, z uwagi na brak w tytule wykonawczym rodzaju i typu nieruchomości, miejscowości, gminy oraz województwa,
- wskazanie w rubryce 30, jako podstawy prawnej orzeczenia zamiast decyzji podatkowej, popartej właściwą uchwałą rady gminy,
- wskazanie niewłaściwej (jednej) stawki odsetek, gdyż w okresie od 1 lutego 2006 r. do 30 sierpnia 2007 r. odsetki od zobowiązań podatkowych obowiązywały w różnych wysokościach,
2. Prezydent Miasta S., po rozpatrzeniu zarzutów, postanowieniem z 31 grudnia 2007 r., uznał je za nieuzasadnione w zakresie niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 upea.
3. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie zarzucając:
- uchybienie terminowi przewidzianemu dla rozpoznania sprawy ( art. 35 § 3 kpa),
- niepodanie przez wierzyciela w podstawie prawnej właściwych ustępów i punktów art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niewskazanie przepisów prawa miejscowego, rodzaju i typu nieruchomości,
- niewskazanie w części F tytułu wykonawczego miejscowości, gminy oraz województwa, typu i rodzaju nieruchomości,
- nieprzytoczenie w podstawie prawnej treści art. 6 ust. 7 ustawy o obowiązku wydania decyzji podatkowej,
- niewskazanie w zaskarżonym postanowieniu terminów doręczenia decyzji,
- wadliwe posługiwanie się w tytule wykonawczym pojęciem "orzeczenie",
- nieprawidłowe wskazanie w tytule wykonawczym odsetek za poszczególne okresy.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z 22 lutego 2008 r. Nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdziło, że organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym jako zarzuty niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymagań określonych w art. 27 upea. Kolegium wyjaśniło, jakie elementy powinien zawierać tytuł wykonawczy oraz co należy rozumieć przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 1 upea, a mianowicie, wskazanie decyzji nakładającej na zobowiązanego egzekwowany obowiązek. W przypadku, gdy obowiązek wynika wprost z przepisu prawa należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz numer (oznaczenie) przepisu nakładającego obowiązek.
Kolegium zwróciło uwagę, że wierzyciel nie ma obowiązku wskazywania w tytule wykonawczym przepisów prawa materialnego, na podstawie których została wydana decyzja nakładająca obowiązek egzekwowania zobowiązania. Nie ma również obowiązku cytowania lub też streszczania treści przepisów, co byłoby zabiegiem niewykonalnym z uwagi na ograniczoną ilość miejsca w odpowiednich pozycjach tytułu wykonawczego. Wyjaśniło, że w tytule wykonawczym jako podstawę prawną wskazano decyzję z dnia 28 stycznia 2005 r. Nr [...]. oraz przepisy prawa materialnego będące podstawą wydania tej decyzji. Podkreśliło, że tytuł wykonawczy jest sporządzany według wzoru ustalonego przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), dlatego zarzuty skarżącego dotyczące nomenklatury, jaką posługuje się wzór tytułu w zakresie pojęcia "orzeczenia", nie mają wpływu na prawidłowość wystawionego tytułu. Zakres znaczeniowy pojęcia "orzeczenie" jest szerszy od zakresu pojęcia "decyzja administracyjna". Stosownie do treści art. 27 § 1 pkt 3 upea., tytuł wykonawczy powinien również zawierać oznaczenie terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaj i stawkę tych odsetek, a wobec odesłania zawartego w przypisie Nr 5 do tytułu w rubryce "stawka odsetek," wpisuje się stawkę odsetek, według której nalicza się dalsze odsetki. Skoro tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 24 sierpnia 2007 r., to odsetki za zwłokę od należności podatkowych za okres od 28 czerwca 2007 r. do dnia 29 sierpnia 2007 r. wynosiły 12 %. W tej sytuacji wierzyciel prawidłowo wskazał w tytule wykonawczym stawkę odsetek. SKO podkreśliło, że ze wzoru tytułu wykonawczego wynika, iż są w nim przewidziane również inne informacje, niewymienione w art. 27 § 1 upea, na przykład w części F tytułu: "miejsce położenia majątku zobowiązanego". Niewskazanie lub nieprawidłowe wskazanie tych dodatkowych informacji, nieprzewidzianych w art. 27 § 1 upea, nie może czynić skutecznym zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 upea. Informacje te pozostają bowiem bez wpływu na prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego, a w konsekwencji, na dopuszczalność egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o taki tytuł wykonawczy. Kolegium stwierdziło, że nie znajduje również uzasadnienia podanie w treści postanowienia terminów doręczenia decyzji podatkowych, skoro skarżący nie kwestionował wskazanego w tytule terminu, od którego nalicza się odsetki ani też nie twierdził, że w sprawie wystąpił okres przerwy w naliczaniu odsetek.
7. W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący ponowił zarzuty wobec tytułu wykonawczego. Jego zdaniem, tytuł wykonawczy powinien wskazywać podstawę prawną egzekwowanego obowiązku w sposób pełny, klarowny i nie budzący wątpliwości. Dotyczy to powołania ustępów, artykułów oraz przytoczenia treści przepisów. Konieczne jest podanie w tytule wykonawczym rodzaju typu nieruchomości, a w części F tytułu - miejscowości, gminy oraz województwa, typu i rodzaju nieruchomości. Ponadto, do tytuł wykonawczego, w momencie jego przekazania organowi egzekucyjnemu, powinny być dołączone załączniki, będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, a w tej sprawie zostały one przekazane później, o czym świadczy późniejsza korespondencja. Wskazanie jedynie art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest nieprawidłowe, gdyż na podstawie tego przepisu organ decyzyjny powinien wydać decyzję o obowiązku podatkowym, po wcześniejszym wykonaniu art. 5 tej ustawy, a zapis o tym powinien być podany w tytule wykonawczym. Skarżący podniósł, że akty normatywne podane w pkt 29 zaskarżonego tytułu wykonawczego są "niewłaściwe, błędne i nie stanowią podstawy prawnej do wystawiania i egzekwowania wadliwych tytułów wykonawczych." Postanowienie to nie wskazuje również terminów doręczenia decyzji. Podstawą prawną należności, zgodnie z zapisem w tytule wykonawczym w rubryce 30, jest wskazana definicja orzeczenia, jednak Kpa nie posługuje się definicją orzeczenia, dlatego tytuł wykonawczy nie może zawierać takich zapisów.
Zdaniem skarżącego, w zaskarżonym postanowieniu w sposób nieprawidłowy wyjaśniono wysokość odsetek, gdyż ustawodawca w art. 27 § 1 ust. 3 upea podaje stawki tych odsetek w liczbie mnogiej, tymczasem, zaskarżony tytuł wykonawczy, dla wszystkich okresów, podaje jedną stawkę procentową odsetek. Odsetki wynosiły bowiem w okresie: od 01.02.2006 r. do 28.02.2006 r. - 11.5%, od 01.03.2006 r. do 25.04.2007 r. - 11 %, od 26.04.2007 r. do 27.06.2007 r. - 11.5%, od 28.06.2007 r. do 29.08.2007 r. - 12% i od 30.08.2007 r. -12,5% .
8. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.
9. W piśmie z 25 marca 2009 r. skarżący zarzucił, że organ odwoławczy wbrew orzecznictwu sądowemu i doktrynie przyjmuje, iż nie jest zobowiązany stosować art. 35 Kpa., dotyczącego terminu załatwiania spraw. Ponadto w doręczonym mu tytule wykonawczym organ nie wskazał adresata, do którego należało wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
10. Po rozpoznaniu skargi Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, chociaż skarżący nie sformułował zarzutu naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy prawa procesowego, to z uzasadnienia skargi należało wnosić, że spór dotyczy tego, czy wystawiony w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko skarżącemu tytuł wykonawczy odpowiada wymogom zawartym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w przepisach wykonawczych zamieszczonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Sądu, zarówno organ egzekucyjny czyli Prezydent Miasta S., jak i organ odwoławczy, czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., dokonały prawidłowej oceny zarzutów wniesionych przez skarżącego, dotyczących niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 upea. jako nieuzasadnionych. Organy egzekucyjne obu instancji prawidłowo wskazały jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku decyzję nakładającą na zobowiązanego obowiązek. Sąd wyjaśnił, iż tylko w przypadku, gdy obowiązek wynika wprost z przepisu prawa należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz numer (oznaczenie) przepisu nakładającego obowiązek. Zdaniem Sądu, wierzyciel nie ma obowiązku wskazywania w tytule wykonawczym przepisów prawa materialnego, na podstawie których została wydana decyzja nakładająca obowiązek, a w szczególności przepisów prawa miejscowego. Wobec tego, że tytuł wykonawczy jako podstawę prawną wskazywał decyzję z 28 stycznia 2005 r. Nr [...] i dodatkowo, także w pozycji obejmującej akt normatywny stanowiący podstawę wydania orzeczenia, przepisy prawa materialnego będące podstawą wydania decyzji, tj. art. 2 i art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (przedmioty opodatkowania i podmioty objęte obowiązkiem podatkowym), to tytuł wykonawczy spełniał wymóg wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Zawierał bowiem cechy identyfikujące decyzję administracyjną będącą podstawą egzekwowanej należności, tj. numer i datę jej wydania. Prawidłowo też użyto określenia "orzeczenie", gdyż oprócz decyzji i postanowień podstawą egzekwowanej należności mogą być także inne orzeczenia, co wynika wprost z treści art. 4 upea. Artykuł ten stanowi, że: "do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią." Prawidłowo także, organy obu instancji stwierdziły, że we wzorze tytułu wykonawczego nie przewidziano miejsca do wskazania danych identyfikujących nieruchomość, jak: "rodzaj i typ nieruchomości", gdyż art. 27 § 1 upea., wśród niezbędnych elementów tytułu wykonawczego nie wymienia takich elementów jak rodzaj i typ nieruchomości. Natomiast w części F tytułu wykonawczego, oznaczonej jako: miejsce położenia majątku zobowiązanego, wierzyciel może wskazać miejsce położenia majątku zobowiązanego, jeżeli egzekucja miałaby być skierowana do tego majątku. Zdaniem Sądu, stanowisko organów dotyczące określenia w tytule wykonawczym terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawek tych odsetek także jest zgodne z uregulowaniem art. 27 § 1 pkt 3 upea. W wyjaśnieniu zamieszczonym we wzorze tytułu wykonawczego przy pozycji obejmującej stawkę odsetek, wskazano, że w tej pozycji wpisuje się stawkę odsetek, według której nalicza się dalsze odsetki. Skoro, w tytule wykonawczym wierzyciel wskazał kwotę należności głównej, zaznaczył, że należne są odsetki za zwłokę, czyli właściwe dla zaległości podatkowych, wskazał, że odsetki te nalicza się od dnia wymagalności egzekwowanej należności zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.:Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 884 ze zm.) jak również wskazał, że stawka tych odsetek odpowiada stawce odsetek obowiązującej w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, tj. 12 % w dniu 24 sierpnia 2007 r. (M.P. 2006, Nr 42, poz. 483), to w tej sytuacji nie można uznać, że jakikolwiek element kształtujący wysokość odsetek został w tytule wykonawczym wadliwie określony, tym bardziej, że skarżący nie kwestionował ani wskazanego w tytule terminu, od którego nalicza się odsetki, ani nie twierdził, że w sprawie wystąpił okres przerwy w naliczaniu odsetek, co słusznie podniósł w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy.
Zarzuty skarżącego, że załączniki będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego zostały dołączone w momencie przekazania organowi egzekucyjnemu tytułu wykonawczego, oraz zarzut naruszenia art. 35 kpa i zastrzeżenia, że w tytule wykonawczym nie wskazano precyzyjnie adresata, do którego wnosi się zarzuty, Sąd uznał za uzasadnione, lecz nie mające wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że skarżący nie wskazał w skardze, jaki istotny wpływ na wynik sprawy, mogły mieć te uchybienia.
11. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oddalającego skargę, skarżący wniósł skargę kasacyjną.
W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a) art. 15 § 1 upea w związku z art. 18 upea, a także art. 136 kpa w związku z art. 144 kpa, poprzez nie zbadanie z urzędu przez SKO, a potem WSA w S. czy spełniono wymogi formalne dla podjęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w aktach sprawy, brak jest jakiejkolwiek kopii treści upomnienia, a więc dokumentu niezbędnego i podstawowego dla rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego;
b) art. 29 § 2 upea. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 upea. w związku z art.9 kpa, poprzez brak upomnienia oraz brak pouczenia w zaskarżonym tytule wykonawczym, iż zgłoszenie zarzutów należy wnieść do organu egzekucyjnego zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 upea.;
c) art. 27 § 1 pkt.3 upea., poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku sprecyzowania w tytule wykonawczym pełnej podstawy prawnej i braku wskazania podstawy prawnej aktu prawa miejscowego jakim winna być uchwała Rady Miasta;
d) art.27 § 3upea., poprzez rozpoczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego bez posiadania dokumentów będących podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, czym naruszono art. 29 § 2 upea;
e) art. 33 pkt. 10 upea., poprzez przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt. 9, a także nie był badany zgodnie z wymogami art. 29 § 2 upea;
f) art. 34 § 5 upea., poprzez niezachowanie terminu 14 dni do rozpoznania zażalenia z dnia 16 stycznia 2008r. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 31 grudnia 2007 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 24 sierpnia 2007r.;
g) art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 3 tejże ustawy, poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji w rozpoznaniu skargi;
h) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwą interpretację tego przepisu przez WSA w Szczecinie, który stwierdził, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania jaki istotny wpływ na wynik sprawy, mogły mieć te uchybienia;
i) art. 151 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie przez WSA w Szczecinie, w uzasadnieniu wyroku, że postanowienie SKO w S. z dnia 22 lutego 2008r o nr [...], nie narusza prawa, i w związku z tym skargę należało oddalić;
j) art. 35 kpa poprzez przewlekłe i ewidentne naruszenie tego przepisu przy prowadzeniu postępowania egzekucyjnego;
k) art. 36 kpa. w związku z art. 9 kpa poprzez nie poinformowanie skarżącego o przyczynach przekroczenia terminów do załatwienia sprawy;
l) art.77 § 1 kpa. w związku z art. 7 kpa. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez przeprowadzenia postępowania sprawdzającego i przy braku należytej pewności istnienia zobowiązania po stronie skarżącego, ze względu na brak dokumentacji źródłowych, na podstawie których był wystawiony tytuł wykonawczy;
ł) naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym: zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa wyrażonej w art. 8 Kpa., poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z prawem;
Skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2009r i umorzenie postępowania względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie. Ponadto, zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych.
II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skargę należało oddalić ponieważ zaskarżony wyrok nie narusza prawa.
Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie odpowiadają wymaganiom określonym w art. 176 p.p.s.a., należy wyjaśnić zagadnienia związane z prawną konstrukcją skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wniesiona przez skarżącego skarga kasacyjna zawiera bowiem błędy formalnoprawne wpływające na zakres merytorycznego rozpoznania zarzutów.
Centralnym elementem skargi kasacyjnej są jej podstawy. Art. 174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na:
a) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
b) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odniesieniu do pierwszej z wymienionych podstaw wskazać należy, że błędna wykładnia oznacza niewłaściwe odczytanie przez Sąd treści przepisu. W takim przypadku konieczne jest wskazanie, jak zastosowany przepis winien być rozumiany. Natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
Przed przejściem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał, stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., czy zaistniała którakolwiek z przesłanek określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., co nakazywałoby stwierdzić nieważność zaskarżonego wyroku. W tym zakresie, Sąd nie dopatrzył się wystąpienia żadnej z przyczyn nieważności postępowania, co umożliwiło merytoryczną kontrolę zaskarżonego orzeczenia w świetle podniesionych zarzutów.
2. Skarżący, składając skargę kasacyjną, oparł ją na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. podnosząc jednocześnie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, bez wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji.
3. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak sama nazwa wskazuje, dotyczy postępowania: są to przede wszystkim przepisy z zakresu procedury. Stąd niewłaściwie powołano podstawę skargi kasacyjnej, ponieważ skarżący zarzuca "naruszenie prawa materialnego".
4. Spór w sprawie pomiędzy stronami dotyczy sposobu prowadzenia egzekucji. Zarzuty zaś dotyczą braku upomnienia w aktach administracyjnych, braków w zakresie pouczeń w tytule wykonawczym, braku pełnej podstawy prawnej w tytule wykonawczym oraz nieprawidłowej budowy tytułu wykonawczego.
5. Odnośnie zarzutu braku upomnienia w aktach administracyjnych sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Minister Finansów, wykorzystując uprawnienie wynikające z delegacji, w § 13 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zawarł katalog zwolnień z doręczenia upomnienia, stanowiąc, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu (pkt 1).
Z wykładni gramatycznej powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że o braku obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a więc o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez dowodu doręczenia upomnienia, przesądza istnienie dwóch okoliczności. Po pierwsze: egzekwowana należność musi być określona w pieniądzu i po drugie, musi wynikać z orzeczenia. Wskazać też należy, że ustawodawca ani w art. 15 u.p.e.a., ani też w przepisach wykonawczych do tej ustawy nie wprowadził podziału na decyzje określające i ustalające. Nie zawęził więc wyłączenia obowiązku doręczenia upomnienia do konstytutywnego bądź deklaratoryjnego charakteru decyzji.
6. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt.3 upea., poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku sprecyzowania w tytule wykonawczym pełnej podstawy prawnej i braku wskazania podstawy prawnej aktu prawa miejscowego jakim winna być uchwała Rady Miasta, stwierdzić należy, że, jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, analiza treści art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, że poprzez wskazanie postawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano. Jeżeli egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, za prawidłowe należy uznać stanowisko, iż powołanie jako podstawy prawnej obowiązku samej tylko decyzji spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a, ( por wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r.,. II FSK 304/06, Lex nr 314389). Przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć, iż chodzi o podanie aktu prawnego. Gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki lub w przypadku, jak w rozpoznawanej sprawie, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, koniecznym jest powołanie w tytule wykonawczym tej decyzji. Warunek ten został w tytule wykonawczym spełniony dlatego zarzut braku pełnej podstawy prawnej jest nie uzasadniony. Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia art. 29 § 1 pkt 9 i art. 33 pkt 10 wskazać należy, że skarżący nie wykazał, jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji, by te naruszenia przepisów postępowania były istotne i miały wpływ na wynik sprawy. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia ( por. J Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna ( por. B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 387; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te należało rozwinąć, wskazując na argumenty przemawiające za zasadnością przedstawionych twierdzeń, w tej części skargi kasacyjnej znaleźć się winien także wywód, wskazujący na to, że gdyby nie doszło do wskazanego w środku odwoławczym naruszenia, wynik sprawy byłby inny. Tylko bowiem tego typu istotne naruszenie skutkować może uchyleniem orzeczenia. Kontrolowana skarga kasacyjna wymaganiom tym nie sprostała. Ponadto kontrola akt administracyjnych w zakresie przebiegu postępowania egzekucji, wnoszenie środków zaskarżenia i aktywność skarżącego, jak też sposób, w jaki dokonał kontroli legalności postanowienia Sąd pierwszej instancji, oraz zakres kognicji sądu administracyjnego, świadczy o tym, że podniesione naruszenia nie miały wpływu na wynik sprawy. Niezasadny jest więc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwą interpretację tego przepisu przez WSA w Szczecinie, który stwierdził, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania jaki istotny wpływ na wynik sprawy, mogły mieć te uchybienia. Tym samym niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie przez WSA w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku, że postanowienie SKO w S. z dnia 22 lutego 2008r o nr [...], nie narusza prawa i w związku z tym skargę należało oddalić
7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną podstaw prawnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI