II FSK 2047/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów podatku VAT, który został zapłacony przez spółkę V. sp. z o.o. po tym, jak organy celno-skarbowe zakwestionowały prawo do jego odliczenia. Spółka importowała towary z Azji i rozpoczęła działalność w zakresie hurtowego obrotu olejem rzepakowym. W latach 2015-2016 odliczała podatek VAT naliczony od faktur zakupowych, jednak kontrole celno-skarbowe wykazały, że transakcje te stanowiły część łańcucha obejmującego oszustwo podatkowe w VAT. W związku z tym spółka została zobowiązana do zapłaty zaległości podatkowej z tytułu VAT, którą następnie uregulowała. Spółka argumentowała, że działała nieświadomie i z należytą starannością, a zapłacony podatek powinien być kosztem uzyskania przychodu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd uznał, że podatek VAT, który nie podlega odliczeniu na gruncie przepisów ustawy o VAT z powodu wadliwości faktur lub udziału w oszustwie podatkowym (nawet nieświadomego), nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sąd podkreślił, że art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) tiret drugie u.p.d.o.p. nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik miał możliwość odliczenia VAT, ale z niej nie skorzystał lub skorzystał nieskutecznie z powodu wadliwości dokumentów. Zapłacony podatek VAT w takiej sytuacji nie jest ponoszony w celu osiągnięcia przychodów ani zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że VAT niepodlegający odliczeniu z powodu oszustwa podatkowego nie jest kosztem uzyskania przychodu, nawet jeśli zapłacony.
Dotyczy specyficznej sytuacji udziału w oszustwie podatkowym i zakwestionowania prawa do odliczenia VAT.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zapłacony przez podatnika podatek VAT, który został zakwestionowany przez organy celno-skarbowe jako niepodlegający odliczeniu z powodu udziału w oszustwie podatkowym, może stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapłacony podatek VAT, który nie podlega odliczeniu z powodu udziału w oszustwie podatkowym (nawet nieświadomego) lub wadliwości faktur, nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Podatek VAT, który nie podlega odliczeniu na gruncie ustawy o VAT z powodu wadliwości faktur lub udziału w oszustwie podatkowym, nie jest ponoszony w celu osiągnięcia przychodów ani zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, a tym samym nie spełnia przesłanek z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) tiret drugie u.p.d.o.p. nie obejmuje sytuacji, gdy podatnik miał możliwość odliczenia VAT, ale skorzystał z niej nieskutecznie z powodu wadliwości dokumentów.
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłącza z kosztów uzyskania przychodów podatek VAT, z wyjątkiem sytuacji, gdy podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
lit. a) tiret drugie - stanowi, że kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony, w tej części, w której podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku, jeżeli nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
lit. a) - faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, jeżeli stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatek VAT, który nie podlega odliczeniu z powodu udziału w oszustwie podatkowym, nie może być kosztem uzyskania przychodu. • Art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) tiret drugie u.p.d.o.p. nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik miał możliwość odliczenia VAT, ale skorzystał z niej nieskutecznie z powodu wadliwości dokumentów.
Odrzucone argumenty
Zapłacony podatek VAT, który został zakwestionowany przez organy celno-skarbowe, powinien być kosztem uzyskania przychodu, nawet jeśli wynika z udziału w oszustwie podatkowym. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA w Warszawie (nieodniesienie się do wszystkich argumentów skargi kasacyjnej).
Godne uwagi sformułowania
podatek VAT, który nie podlega odliczeniu z powodu udziału w oszustwie podatkowym, nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu • art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) tiret drugie u.p.d.o.p. nie dotyczy sytuacji, w których podatnik miał możliwość skorzystania z odliczenia w podatku od towarów i usług, ale z niej nie skorzystał • faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego - w części dotyczącej tych czynności, tj. tych które nie zostały dokonane
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że VAT niepodlegający odliczeniu z powodu oszustwa podatkowego nie jest kosztem uzyskania przychodu, nawet jeśli zapłacony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udziału w oszustwie podatkowym i zakwestionowania prawa do odliczenia VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanej z oszustwami VAT i ich konsekwencjami dla podatku dochodowego. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w kontekście nieuczciwych transakcji.
“VAT z oszustwa podatkowego nie jest kosztem! NSA wyjaśnia, kiedy zapłacony podatek staje się wydatkiem nieuznawanym przez prawo.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.