II FSK 202/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-29
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyulga abolicyjnatransport międzynarodowyumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniamarynarzstatek morskiograniczenie poboru zaliczekNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że praca na statku do układania kabli nie jest transportem międzynarodowym w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co uniemożliwia skorzystanie z ulgi abolicyjnej.

Skarżący, pracujący na statku do układania kabli dla brytyjskiego przedsiębiorstwa, wnioskował o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy, powołując się na ulgę abolicyjną i interpretację umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Organ odmówił, uznając, że statek nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. WSA oddalił skargę, a NSA w wyroku z 29 stycznia 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że definicja transportu międzynarodowego w umowie, interpretowana zgodnie z językiem polskim i celem działalności statku, wyklucza jednostki specjalistyczne, których głównym celem nie jest przewóz osób lub ładunków.

Sprawa dotyczyła wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r. przez marynarza pracującego na statku do układania kabli, eksploatowanym przez brytyjskie przedsiębiorstwo. Skarżący argumentował, że jego dochody powinny być opodatkowane w Wielkiej Brytanii i że przysługuje mu ulga abolicyjna, powołując się na art. 14 ust. 3 Konwencji między Polską a Wielką Brytanią o unikaniu podwójnego opodatkowania. Organ podatkowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznali, że statek, na którym pracował skarżący, nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym, ponieważ jego głównym celem jest świadczenie specjalistycznych usług (układanie kabli), a nie przewóz osób lub ładunków. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 Konwencji, niezdefiniowane pojęcia należy interpretować zgodnie z prawem krajowym, a w języku polskim 'transport' oznacza przewóz ludzi i ładunków. Sąd uznał, że przemieszczanie się statku specjalistycznego służy wykonaniu głównego zadania (układanie kabli), a nie jest celem samym w sobie, co wyklucza jego kwalifikację jako 'transport międzynarodowy' w rozumieniu Konwencji. W konsekwencji, skarżący nie spełnił przesłanek do zastosowania ulgi abolicyjnej, a jego skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, statek służący do specjalistycznych prac podwodnych, takich jak układanie kabli, nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym, nawet jeśli przemieszcza osoby i materiały, ponieważ jego głównym celem nie jest przewóz pasażerów lub ładunków.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował pojęcie 'transport międzynarodowy' zgodnie z językiem polskim i celem działalności statku. Uznał, że przemieszczanie się statku specjalistycznego jest jedynie środkiem do wykonania głównego zadania (układanie kabli), a nie celem samym w sobie, co wyklucza jego kwalifikację jako transportu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (44)

Główne

Konwencja PL-UK art. 14 § ust. 3

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych

Definicja 'transportu międzynarodowego' obejmuje przewóz osób i ładunków, a nie czynności specjalistyczne statków pomocniczych, nawet jeśli wiążą się z przemieszczaniem.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Konwencja PL-UK art. 3 § ust. 1 lit. h

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych

Definicja transportu międzynarodowego.

Konwencja PL-UK art. 3 § ust. 2

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych

Zasada interpretacji pojęć niezdefiniowanych w Konwencji - pierwszeństwo ma znaczenie w prawie krajowym.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1 lit. b)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 2 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.p.a. art. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 121 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 187 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 191

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 233 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 235

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 13

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 14

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Karta Praw Podstawowych UE art. 41

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych UE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 19

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 6

Traktat o Unii Europejskiej

Konwencja Wiedeńska art. 26

Konwencja Wiedeńska o prawie traktatów

Konwencja Wiedeńska art. 27

Konwencja Wiedeńska o prawie traktatów

Konwencja Wiedeńska art. 31

Konwencja Wiedeńska o prawie traktatów

Kodeks Dobrej Praktyki Adm. art. 6

Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej

MLI art. 5 § ust. 6

Multi-lateral Convention to Implement Tax Treaty Related Measures to Prevent Base Erosion and Profit Shifting

Argumenty

Odrzucone argumenty

Statek do układania kabli jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Skarżącemu przysługuje ulga abolicyjna. Naruszenie przepisów prawa UE, EKPC, Konstytucji RP, Konwencji PL-UK.

Godne uwagi sformułowania

statek morski eksploatowany w transporcie międzynarodowym transport oznacza przewóz ludzi i ładunków jednostki pływające, które nie są związane z transportem morskim, np. pływające platformy pełniące funkcje mieszkalne, czy też jednostki prowadzące badania sejsmograficzne, badania hydrograficzne, układanie kabli na dnie morskim, układanie rurociągów, itp.

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Kalamala

sprawozdawca

Zbigniew Romała

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w kontekście statków specjalistycznych oraz warunki skorzystania z ulgi abolicyjnej dla marynarzy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na statkach specjalistycznych i interpretacji konkretnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla marynarzy pracujących za granicą i interpretacji międzynarodowych umów podatkowych, co jest istotne dla wąskiej grupy specjalistów.

Czy praca na statku do układania kabli to 'transport międzynarodowy'? NSA wyjaśnia zasady ulgi abolicyjnej dla marynarzy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 202/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dumas /przewodniczący/
Małgorzata Wolf- Kalamala /sprawozdawca/
Zbigniew Romała
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Sz 587/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-11-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 250 poz 1840
art. 14 ust. 3
KONWENCJA między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego  opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych, podpisana w  Londynie dnia 20 lipca 2006 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała, Protokolant Aleksander Polak, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej AK od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 587/22 w sprawie ze skargi AK na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 lipca 2022 r. nr [..] w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od AK na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 16 listopada 2022 r., I SA/Sz 587/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę AK (zwanego dalej Skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 lipca 2022 r. w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że Skarżący wnioskował o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w związku z uzyskiwaniem w przedmiotowym roku wynagrodzenia z tytułu pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Wielkiej Brytanii. Zaznaczył, że w przedmiotowym okresie. nie będzie osiągał żadnych dochodów na terytorium Polski, a na koniec roku zamierza skorzystać z ulgi abolicyjnej.
Organ odmówił ograniczenia, wskazując, że transport z punktu widzenia ekonomii polega na odpłatnym świadczeniu usług, których rezultatem jest przemieszczenie osób lub ładunków. Tymczasem statek, na którym Skarżący pracuje służy do instalacji, naprawy i konserwacji okablowania. Jego przemieszczanie się jest związane z wykonywaniem prac w branży energii odnawialnej na morzu oraz przemyśle naftowym i gazowym. Jednostki tego typu przyporządkowane są do kategorii statków pomocniczych, których źródłem przychodów nie jest transport morski. Brak jest jakichkolwiek dowodów, że jednostka ta transportuje ładunki lub osoby w celach zarobkowych. Fakt, że statek może się przemieszczać wraz z wyposażeniem i załogą, a także posiada techniczną możliwość przechowywania ładunku - nie oznacza, że jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Przemieszczanie się to jest jedynie związane z koniecznością dotarcia od miejsca przeprowadzenia zleconych operacji. Stąd zasadnie zdaniem sądu pierwszej instancji organy uznały, że źródłem przychodów nie jest transport morski. Tym samym zasadnie organ stwierdził, że przesłanki dotyczące wykonywania pracy najemnej na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym, nie zostały przez Skarżącego spełnione.
3. Powyższy wyrok Skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 22 § 2a O.p. poprzez jego niezastosowanie pomimo spełnienia przez Skarżącego wszystkich przesłanek warunkujących ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2022 r.,
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 4a) u.p.d.o.f. w zw. z art. 14 ust. 3 Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu poprzez utrzymanie w mocy przez sąd pierwszej instancji decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, wydanej w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji zastosowanie błędnej podstawy prawnej wydania decyzji,
3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 187 § 1, w zw. z art. 191 i w zw. z art. 127 O.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji rzetelnego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść Skarżącego wszystkich niejasności oraz stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla Skarżącego,
5) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na Skarżącego,
- naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 19 ust 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 2 i w zw. z art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 91 Konstytucji, tj. naruszenie zasad praworządności, prawa człowieka i demokracji oraz równości obywateli Unii Europejskiej wobec prawa oraz ochrony praw człowieka jako zasad ogólnych prawa europejskiego, które stanową główny fundament systemu prawa europejskiego poprzez dyskryminację osób fizycznych wykonujących pracę najemną na pokładzie statku poprzez rozróżnianie ich sytuacji prawnej wyłącznie ze względu na typ statku/ jednostki pływającej wyłącznie w oparciu o bezpodstawną urzędniczą interpretację wykreowaną bez wyraźnej podstawy prawnej i wbrew oficjalnej definicji transportu międzynarodowego wynikającej z obowiązującej Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wielką Brytanią, tworząc tak zwaną pułapkę interpretacyjną, która wynika z pułapki normatywnej,
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organy w trakcie trwania postępowania prawa podatnika do rzetelnego postępowania, prawa do obrony swoich racji, prawa do postępowania w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji, z której w sposób jasny i logiczny wynikają motywy działania decydenta, przejawiające się między innymi w niejednolitości orzecznictwa i praktyki administracyjnej (tworzenia prawa urzędniczego), które prowadzą do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, które ma gwarantować każdemu obywatelowi Unii zakaz dyskryminacji;
3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez różnicowanie przez organy podatkowe praw i obowiązków oraz sytuacji podatkowej marynarzy (obywateli UE) wykonujących pracę na statkach przeznaczonych ściśle do przewozu towarów lub pasażerów, z sytuacją marynarzy wykonujących pracę na innych rodzajach statków (definiowanych jako other cargo ship) całkowicie zdatnych do żeglugi międzynarodowej, a których to zadania polegają stricte na wykonywaniu działalności wspomagającej transport morski, która w oparciu o definicje wynikające z międzynarodowego zwyczaju oraz międzynarodowych Konwencji stanowi transport międzynarodowy, przez co narusza ogólne zasady Unii Europejskiej oraz narusza prawa człowieka i podstawowe jego wolności;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 6 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, poprzez podjęcie przez organy podatkowe działań sprzecznych z prawem do dobrej administracji polegających na bezzasadnym różnicowaniu praw i obowiązków marynarzy (obywateli UE) wykonujących pracę na statkach przeznaczonych ściśle do przewozu towarów lub pasażerów, z sytuacją marynarzy wykonujących pracę na innych rodzajach statków całkowicie zdatnych do żeglugi międzynarodowej i uczestniczących w transporcie międzynarodowym,
5) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 26 w związku z art. 27 i w związku z art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów w związku z postanowieniami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wielką Brytanią w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez niestosowanie postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie ustalenia definicji legalnych dotyczących między innymi transportu międzynarodowego (art. 3 ust. 1 lit. h/ umowy) oraz arbitralne tworzenie przez organy definicji w oparciu o pozanormatywne źródła, co skutkuje naruszeniem przez organy zasady przestrzegania zawartych przez strony i wiążących ich umów, interpretowania ich postanowień w dobrej wierze oraz powszechnego zakazu powoływania się na postanowienia swojego prawa wewnętrznego dla usprawiedliwienia niewykonywania przez stronę traktatu,
6) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 1 protokołu 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, polegające na odebraniu podatnikowi możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa podmiotowego, tj. ulgi abolicyjnej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób jednostronny, kierunkowy, nieproporcjonalny i w efekcie zmierzający tylko do wymierzenia podatku bez podstawy prawnej, a tym samym uszczuplenia majątku podatnika, naruszając tym samym przepisy UE, przepisy prawa międzynarodowego oraz przepisy krajowe,
7) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 7, w zw. z art. 32 ust. 2 oraz w zw. z art. 83, w zw. z art. 84, w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, niejednolite, nierzetelne i niespójne odniesienie się do wniosku podatnika, działanie organu w oparciu o własne stanowisko wypracowane na skutek zastosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w zakresie ustalenia sytuacji podatkowej podatnika, dopuszczenie się przez organ dyskryminacji i nierównego traktowania podatnika ze względu na wykonywany przez niego zawód oraz naruszenie przez organ obowiązku przestrzegania prawa poprzez niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. hierarchii źródeł prawa obowiązujących w Polsce, w tym przepisów bilateralnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, przepisów Karty Praw Podstawowych, Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przepisów prawa Unii Europejskiej, które stosowane są wprost oraz zwyczaju międzynarodowego, który stanowi jedno ze źródeł prawa UE,
8) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 217 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy w sposób zmierzający do niezgodnego z prawem nałożenia na podatnika obciążeń podatkowych;
9) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 26 w związku z art. 27 i w związku z art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów w związku z postanowieniami Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w zw. z art. 2 TUE i art. 91 Konstytucji RP poprzez niestosowanie postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie ustalenia definicji legalnych dotyczących między innymi transportu międzynarodowego (art. 3 ust. 1 lit. h/ Konwencji) oraz tworzenie przez organy definicji w oparciu o pozanormatywne źródła (np. słownik języka polskiego), co skutkuje naruszeniem przez organy zasady przestrzegania zawartych przez strony i wiążących ich umów, interpretowania ich postanowień w dobrej wierze oraz powszechnego zakazu powoływania się na postanowienia swojego prawa wewnętrznego dla usprawiedliwienia niewykonywania przez stronę traktatu;
10) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 4a u.p.d.o.f. poprzez niezastosowanie przepisów właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania,
11) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 27 g ust. 5 u.p.d.o.f. poprzez jego niezastosowanie i tym samym błędne uznanie, że marynarz wykonujący pracę poza terytorium lądowym państw nie może korzystać z ulgi abolicyjnej,
12) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 lit. b) Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu, w zw. z art. 5 ust. 6 Konwencji MLI poprzez uznanie, iż nie znajduje ona zastosowania w niniejszym stanie faktycznym z uwagi na nieuprawdopodobnienie przez podatnika wykonywania pracy na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Wielkiej Brytanii, podczas gdy Skarżący składał wniosek na okoliczność wykonywania pracy na pokładzie statku eksploatowanego na terytorium poza lądowym państwa (na wodach międzynarodowych) i pomimo dostarczenia przez podatnika dokumentów wystarczających do wydania pozytywnej decyzji w przedmiotowej sprawie – wniosek nie został uwzględniony;
13) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 27g ust. 1 i 2 u.p.d.o.f. poprzez brak przyznania Skarżącemu prawa do ulgi abolicyjnej pomimo spełnienia przez niego wszystkich przewidzianych prawem przesłanek warunkujących jej przyznanie.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W terminowo wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł
o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego pomimo wymienienia w skardze kasacyjnej wielu zarzutów – w istocie rzeczy sporne jest przede wszystkim rozumienie użytego na gruncie art. 14 ust. 3 Konwencji z dnia 20 lipca 2006 r. zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych (Dz. U. z 2006 r. nr 250, poz. 1840), sformułowania "transport międzynarodowy".
Zgodnie z art. 14 ust. 3 Konwencji - wynagrodzenie otrzymywane za pracę najemną, wykonywaną na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa, może być opodatkowane w tym Państwie. Skarżący wskazał, że statek, na pokładzie którego wykonuje pracę najemną jest eksploatowany przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Wielkiej Brytanii.
W przypadku marynarzy będących rezydentami polskimi wykonującymi pracę na pokładzie statków eksploatowanych przez przedsiębiorstwa z siedzibą w Wielkiej Brytanii, możliwość zastosowania do ich dochodów uzyskanych w Wielkiej Brytanii ulgi abolicyjnej określonej w art. 27g u.p.d.o.f. uzależniona jest od tego, czy statek, na którym wykonują oni pracę, jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Spełnienie tej przesłanki powoduje, że stosownie do art. 14 ust. 3 Konwencji, wynagrodzenia tych marynarzy mogą być opodatkowane w Wielkiej Brytanii, czego skutkiem jest objęcie tych wynagrodzeń zakresem art. 22 ust. 2 lit. a) Konwencji. To z kolei sprawia, że do wynagrodzeń tych ma zastosowanie metoda unikania opodatkowania określona w art. 27 ust. 9 u.p.d.o.f., co - stosownie do treści art. 27g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. - stanowi przesłankę prawa do ulgi abolicyjnej.
Uprawnienie Skarżącego do ulgi abolicyjnej uzależnione jest od tego, czy wykonywał on pracę na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym.
Art. 3 ust. 1 lit. h) Konwencji pojęcie "transport międzynarodowy" definiuje jako wszelki transport statkiem morskim lub statkiem powietrznym eksploatowanym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa, za wyjątkiem przypadku, kiedy statek morski lub statek powietrzny eksploatowany jest wyłącznie między miejscami położonymi w drugim Umawiającym się Państwie.
W Konwencji samo pojęcie "transport" nie jest zdefiniowane. Stosownie do art. 3 ust. 2 Konwencji, przy stosowaniu Konwencji w dowolnym czasie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie ma ono w tym czasie w przepisach prawnych tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza Konwencja, przy czym znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym określeniu przez inne przepisy prawne tego Państwa.
Na podstawie tego przepisu użyte w Konwencji pojęcie "transport" należy definiować według reguł obowiązujących przy definiowaniu tego pojęcia na gruncie u.p.d.o.f. Ustawa ta nie zawiera definicji tego pojęcia i nie odsyła w tym zakresie do definicji z innych gałęzi prawa. Definicji pojęcia "transport" nie zawierają też postanowienia ogólnego prawa podatkowego. W tej sytuacji zgodnie z regułami wykładni językowej, która stanowi podstawowy rodzaj wykładni stosowanej przy interpretacji przepisów prawa, pojęcie "transport" należy definiować przez przyjęcie znaczenia, jakie pojęcie to ma w języku powszechnym.
Wobec tego należało stwierdzić, że prawidłowo organy podatkowe w rozpoznanej sprawie pojęcie "transport" zdefiniowały przez odwołanie się do znaczenia tego pojęcia, które wynika z reguł semantycznych języka polskiego. Prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, które zaakceptował sąd pierwszej instancji, że "transport" oznacza przewóz ludzi i ładunków, środki i działania związane z przewozem ludzi i ładunków, konwojowanie grupy ludzi, ładunek wysyłany dokądś. Do zbliżonych wniosków doszedł sąd pierwszej instancji (str. 18 uzasadnienia), wskazując, że "poprzez transport (w tym transport międzynarodowy) należy rozumieć zespół czynności związany z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków (tu: za pomocą statków morskich). Transport morski oznacza więc przewóz statkami w celach zarobkowych pasażerów i ładunków przez wody morskie".
Przy takim rozumieniu pojęcia "transport" za objęte jego zakresem należy uważać czynności, które mają na celu przemieszczenie ludzi i ładunków po określonej trasie. Przy wykonywaniu transportu przemieszczanie ludzi i ładunków jest zasadniczym celem tych czynności, czego konsekwencją jest niemożność uznania za transport czynności, które mają inny główny cel stanowiący o istocie tych czynności, a ewentualne, związane z tymi czynnościami przemieszczanie ludzi i towarów, służyć ma realizacji tego innego celu. W przypadku tego rodzaju czynności okoliczność, że przy ich wykonywaniu dochodzi także do przemieszczania ludzi i towarów nie jest wystarczająca do uznania, że celem tych czynności jest transportowanie. Determinowane jest to tym, że występujące przy tych czynnościach przemieszczanie ludzi i towarów stanowi jedynie jeden z elementów złożonej czynności, a o jej istocie przemawiają inne elementy składające się na te czynności. Tego rodzaju czynnościami są zadania specjalistyczne wykonywane przez jednostki pływające, które nie są związane z transportem morskim, np. pływające platformy pełniące funkcje mieszkalne, czy też jednostki prowadzące badania sejsmograficzne, badania hydrograficzne, układanie kabli na dnie morskim, układanie rurociągów, itp. Przy tego rodzaju zadaniach statki je wykonujące co prawda przewożą osoby i towary z miejsca na miejsce, lecz przewóz ten nie ma na celu przemieszczania tych osób i towarów, gdyż przemieszczanie to służy wykonaniu zadania głównego statku, którym są czynności specjalistyczne, do których wykonywania statek został specjalnie zaprojektowany, odpowiednio przystosowany.
W świetle powyższych wniosków, przewóz osób, towarów i maszyn przez statki przeznaczone do wykonywanie zadań specjalistycznych, niesłużących transportowi morskiemu, który służy wykonaniu tych zadań, nie może być uznany za wykonywanie transportu morskiego.
Takie rozumienie art. 14 ust. 3 Konwencji, należy odnieść do występującej w sprawie jednostki kwalifikowanej jako jednostka wyspecjalizowana do układania kabli na dnie. Niewątpliwie jednostka, na której służył Skarżący jest mobilna i może przewozić osoby i rzeczy materialne, jednakże jej przemieszczanie nie jest związane z wykonywaniem transportu morskiego (przewozu pasażerów i ładunków) w celach zarobkowych, a z układaniem kabli wykorzystywanych w budowie podwodnej infrastruktury. Przemieszczanie statku związane jest wyłącznie z koniecznością dotarcia do wyznaczonego miejsca wykonania prac podwodnych w danym kraju. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że okoliczność, że statek może posłużyć jako środek transportu do przewiezienia materiałów i ludzi potrzebnych do wykonania usługi kładzenia kabli nie zmienia zasadniczego przeznaczenia statku ani źródła przychodów podmiotów eksploatujących jednostkę, na której wykonuje pracę najemną Skarżący. Źródłem przychodów niewątpliwie nie jest przewóz osób i materiałów, a usługa zasadnicza. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 1 grudnia 2020 r., II FSK 2088/18 - tę sytuację można porównać do firmy deweloperskiej, która nie staje się firmą transportową tylko i wyłącznie przez to, że dostarcza potrzebne do budowy towary własnym transportem.
Za niezasadny uznać zatem należy zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia powyższego przepisu Konwencji, podobnie jak wywodzone z niego dalsze zarzuty skargi dotyczące naruszenia innych przepisów tej Konwencji oraz stanowiące tego konsekwencję zarzuty naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów u.p.d.o.f.
Konfrontacja zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do licznych aktów prawa międzynarodowego z treścią art. 22 § 2a O.p. (który dotyczy ograniczenia poboru zaliczek) świadczy o ich niezasadności. Nie korespondują one z przedmiotem postępowania. Mogłyby ewentualnie być rozważane w postępowaniu odnoszącym się do prawidłowości rozliczenia rocznego Skarżącego. Jednak niniejsza sprawa dotyczy ograniczenia poboru zaliczek, a rozstrzygnięcie dotyczące ograniczenia poboru zaliczek nie przesądza o rozliczeniu rocznym, w przypadku ewentualnego sporu w tym zakresie.
5. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI