Orzeczenie · 2019-06-05

II FSK 2015/17Oddalenie skargi kasacyjnej czynności egzekucyjne 54

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-06-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjneczynności egzekucyjnezajęcie ruchomościwłasnośćwierzycielorgan egzekucyjnyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki H. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach dotyczące czynności egzekucyjnych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Główne zarzuty dotyczyły: 1) nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji zarzutu, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanego; 2) błędnego określenia wierzyciela w protokole zajęcia; 3) obciążenia zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela; 4) nieprawidłowego powołania świadków (pracowników organu rekwizycyjnego). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty są nieuzasadnione. Sąd wyjaśnił, że kwestia własności ruchomości przez osoby trzecie powinna być rozpatrywana w trybie art. 38 u.p.e.a., a nie skargi na czynność egzekucyjną. Podkreślono, że poborca jest uprawniony do zajęcia ruchomości znajdujących się we władaniu zobowiązanego, a ochrona praw osób trzecich leży po ich stronie. Sąd uznał również, że Dyrektor Izby Celnej w S. był prawidłowo wskazany jako wierzyciel, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.2015 r. W kwestii świadków, NSA stwierdził, że choć wskazane jest unikanie powoływania pracowników organu, sam fakt ich obecności nie stanowi naruszenia zasady obiektywizmu ani art. 51 § 2 u.p.e.a., zwłaszcza gdy skarżąca nie wykazała konkretnego wpływu na wadliwość czynności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynności egzekucyjne, ochrony praw osób trzecich w postępowaniu egzekucyjnym oraz określenia wierzyciela w egzekucji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzut dotyczący własności zajętych ruchomości przez osoby trzecie może być podstawą skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ochrona praw osób trzecich w przypadku zajęcia rzeczy nienależącej do zobowiązanego odbywa się na podstawie art. 38 u.p.e.a., a nie poprzez skargę na czynność egzekucyjną.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że tryb skargi na czynność egzekucyjną nie służy do rozstrzygania o prawach własności osób trzecich do zajętych ruchomości. Osoba trzecia powinna wystąpić z wnioskiem o wyłączenie rzeczy spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a.

Czy poborca skarbowy jest zobowiązany do badania tytułu prawnego zobowiązanego do zajmowanych ruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, poborca jest uprawniony do zajęcia ruchomości znajdujących się we władaniu zobowiązanego, a badanie tytułu prawnego nie leży w jego kompetencji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego we władaniu jego lub innej osoby. Poborca nie jest uprawniony do badania tytułu prawnego do rzeczy, a osoba trzecia może dochodzić swoich praw na drodze wniosku o wyłączenie rzeczy spod egzekucji.

Czy Dyrektor Izby Celnej może być wskazany jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie decyzji naczelnika urzędu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz przepisami rozporządzeń wykonawczych, dyrektor izby celnej jest wierzycielem w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji naczelnika urzędu celnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepisy rozporządzeń, w tym rozporządzenia zmieniającego z dnia 15.09.2015 r., wyznaczyły dyrektora izby celnej jako właściwego wierzyciela w określonych sprawach, w tym w sprawach należności powstałych przed wejściem w życie rozporządzenia. Wskazanie Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela było zgodne z obowiązującymi przepisami.

Czy pracownicy organu egzekucyjnego mogą pełnić rolę świadków przy czynnościach egzekucyjnych?

Odpowiedź sądu

Choć wskazane jest unikanie takich sytuacji, sam fakt uczestniczenia pracowników organu w charakterze świadków nie jest równoznaczny z naruszeniem zasady obiektywizmu ani art. 51 § 2 u.p.e.a., jeśli nie wykaże się konkretnego wpływu na wadliwość czynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 51 § 2 u.p.e.a. nie wyklucza pracowników organu jako świadków, a skarżąca nie wykazała, w jakim zakresie zasada obiektywizmu została naruszona ani jak wpłynęło to na wadliwość czynności zajęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Kielcach w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.

Przepisy (26)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 51 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 13

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 38 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 38 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 38 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u. Służbie Celnej art. 9 § ust. 2a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15.09.2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania art. § 1c

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15.09.2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania art. § 3

u.p.e.a. art. 51 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 3 § 1, art. 151 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 97 § 2 u.p.e.a. i art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanego. • Naruszenie art. 3 § 1, art. 151 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez błędne określenie wierzyciela w protokole zajęcia. • Naruszenie art. 3 § 1, art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6 i 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela. • Naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 134 P.p.s.a. o art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe powołanie świadków.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Problem dotyczący uprawnień właścicielskich nie stanowi podstawy do złożenia skargi na czynność egzekucyjną i wobec tego nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. • Do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy art. 38 u.p.e.a. • Poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. • Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji, co wynika z art. 38 § 1 u.p.e.a. • Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony organem właściwym do wykonywania zadań wierzyciela na terytorium całego kraju w zakresie obowiązków określonych w rozporządzeniu.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący

Tomasz Zborzyński

sprawozdawca

Marta Waksmundzka - Karasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynności egzekucyjne, ochrony praw osób trzecich w postępowaniu egzekucyjnym oraz określenia wierzyciela w egzekucji administracyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, takich jak ochrona praw osób trzecich i prawidłowość określenia wierzyciela, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Egzekucja administracyjna: Kto odpowiada za błędy w protokole i jak chronić swoje mienie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst